1 października 2023 r. weszły w życie nowe obowiązki dla importerów związane z wdrożeniem unijnego Mechanizmu CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism), czyli mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2.
CBAM (ang. „Carbon Border Adjustment Mechanism”) to mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2, który ma zastosowanie przy imporcie do Unii Europejskiej wybranych towarów wytworzonych w branżach wysokoemisyjnych, pochodzących z państw trzecich.
Docelowo mechanizm ma nakładać dodatkowy koszt na import do Unii Europejskiej wybranych produktów wytwarzanych w branżach wysokoemisyjnych.
CBAM dotyczy podmiotów importujących do Unii Europejskiej pochodzące z państw trzecich towary wysokoemisyjne, które zostały objęte Mechanizmem. Aby zweryfikować, czy importowany towar znajduje się w zakresie CBAM, należy porównać taryfowy kod CN importowanego towaru z listą towarów objętych CBAM.
Wdrożenie mechanizmu CBAM podzielone zostało na dwa etapy:
Towary objęte mechanizmem CBAM wskazane są w załączniku do Rozporządzenia CBAM według ich klasyfikacji w Nomenklaturze Scalonej (CN).
Zaliczają się one do następujących, ogólnych kategorii / sektorów: żelazo, stal, aluminium, nawozy, cement, energia elektryczna, wodór.
Rozporządzenie wprowadza pewne wyłączenia z zakresu CBAM (m.in. ze względu na wartość przesyłki lub pochodzenie towaru).
Komisja Europejska przewiduje możliwość rozszerzenia katalogu towarów objętych CBAM w późniejszym okresie.
Odpowiednie przygotowanie organizacji do nowych obowiązków związanych z CBAM jest kluczowe dla zapewnienia zgodności z prawem prowadzonych operacji, a także ograniczenia ryzyk i uniknięcia sankcji za naruszenie przepisów.
Obszary przygotowań wymagające uwagi przedsiębiorców mogą obejmować m.in. dostępność i zarządzanie danymi potrzebnymi do raportowania CBAM w okresie przejściowym, odpowiednie ułożenie relacji i współpracy z dostawcami i operatorami instalacji produkcyjnych poza UE, dostosowanie wewnętrznych procedur operacyjnych, zbudowanie kompetencji i wiedzy w zakresie nowych regulacji, czy też wdrożenie odpowiednich narzędzi.