Transakcje z podmiotami z rajów podatkowych – obowiązki dokumentacyjne w świetle polskich przepisów w zakresie cen transferowych
Obowiązki dokumentacyjne powstają również przy współpracy z kontrahentami z tzw. rajów podatkowych.
Polskie regulacje w zakresie cen transferowych obejmują nie tylko transakcje realizowane pomiędzy podmiotami powiązanymi. W określonych przypadkach obowiązki dokumentacyjne powstają również przy współpracy z kontrahentami z tzw. rajów podatkowych.
W tym artykule wyjaśniamy:
- kiedy transakcje z rajami podatkowymi wymagają dokumentacji cen transferowych,
- jakie obowiązki sprawozdawcze ma polski podatnik,
- jakie progi obowiązują oraz
- jak przygotować się do kontroli podatkowej w tym zakresie.
Czym są transakcje rajowe i jak je identyfikować?
Transakcje z rajami podatkowymi (tzw. transakcje rajowe) obejmują operacje gospodarcze realizowane z podmiotami mającymi siedzibę w krajach lub na terytoriach stosujących szkodliwą konkurencję podatkową. Przykładem takiego kraju może być Hongkong, gdzie siedzibę posiada wiele firm pośredniczących w obrocie towarami pochodzącymi z Chin.
Kluczową rolę w identyfikacji rajów podatkowych odgrywa oficjalny wykaz państw i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową. W Polsce taki wykaz jest wydawany przez Ministra Finansów w formie rozporządzenia, co umożliwia jednoznaczne określenie, które jurysdykcje są uznawane za raje podatkowe1.
Progi dokumentacyjne dla transakcji z rajami podatkowymi – kiedy powstaje obowiązek?
Warto zauważyć, że w przypadku transakcji realizowanych z kontrahentami z rajów podatkowych obowiązują niższe progi dokumentacyjne niż dla standardowych transakcji z podmiotami powiązanymi.
Zgodnie z treścią art. 11k ust. 2a oraz art. 11o ust. 1 ustawy o CIT, progi dokumentacyjne dla transakcji rajowych, po przekroczeniu których powstaje obowiązek sporządzenia dokumentacji cen transferowych, wynoszą odpowiednio:
- 2 500 000 zł - dla transakcji finansowych, oraz
- 500 000 zł - dla transakcji o charakterze innym niż finansowy.
Istotne jest wskazanie, że progi te obowiązują zarówno wobec transakcji rajowych z podmiotami powiązanymi, jak i niepowiązanymi.
Dokumentacja cen transferowych a transakcje z rajami podatkowymi – jakie obowiązki ma podatnik?
Polskie przepisy dotyczące cen transferowych nakładają szczególne obowiązki dokumentacyjne na transakcje zawierane z podmiotami mającymi siedzibę lub zarząd w rajach podatkowych. Zgodnie z obowiązującymi regulacjami, podatnicy realizujący takie transakcje są zobowiązani do:
(i) Przygotowania lokalnej dokumentacji cen transferowych (Local File)
(ii) Sporządzenia i złożenia formularza TPR
(iii) Złożenia odrębnego oświadczenia potwierdzającego zgodność warunków transakcji rajowych z zasadą ceny rynkowej
Co istotne, polskie przepisy przewidują zwolnienie z obowiązku przygotowania analizy porównawczej (benchmarku) lub analizy zgodności dla transakcji z niepowiązanymi podmiotami z rajów podatkowych. Oznacza to, że podatnik nie ma obowiązku przygotowania typowej analizy cen transferowych, która jest wymagana przy klasycznych transakcjach między podmiotami powiązanymi.
Aczkolwiek należy pamiętać, iż zamiast analizy porównawczej, obowiązkowe jest przygotowanie uzasadnienia gospodarczego transakcji rajowej, wskazującego opis spodziewanych korzyści ekonomicznych i podatkowych.
❗ Uwaga: brak obowiązku benchmarku nie zwalnia z odpowiedzialności za utrzymanie rynkowych warunków transakcji. Ostateczna odpowiedzialność zarządu potwierdzana jest w składanym formularzu TPR.
Praktyczne wskazówki
Niewywiązanie się z obowiązków dokumentacyjnych i sprawozdawczych w przypadku transakcji z rajami podatkowymi może skutkować:
– wysokimi karami finansowymi,
– dodatkowymi zobowiązaniami podatkowymi,
– a nawet odpowiedzialnością karnoskarbową.
Z tego względu, kompletne i prawidłowe wypełnienie tych zobowiązań wymaga wzmożonej uwagi ze strony podatników. Aby zapewnić pełną zgodność z regulacjami, poniżej przedstawiamy cztery kluczowe kroki, które pomogą Ci zminimalizować ryzyko podatkowe:
- Na bieżąco sprawdzaj rezydencję podatkową kontrahentów - regularnie weryfikuj, czy zagraniczni kontrahenci nie mają siedziby w krajach uznawanych za raje podatkowe.
- Monitoruj wartości transakcji - śledź wartość transakcji z podmiotami z rajów podatkowych, aby nie przeoczyć momentu przekroczenia progu dokumentacyjnego.
- Starannie dopełniaj formalności- w przypadku przekroczenia progu, zadbaj o terminowe przygotowanie dokumentacji oraz złożenie informacji TPR wraz z wymaganym oświadczeniem.
- Konsultuj się z ekspertami - w razie wątpliwości skorzystaj z pomocy specjalistów ds. cen transferowych, którzy pomogą w prawidłowym wypełnieniu obowiązków dokumentacyjnych.
Podsumowanie
Transakcje z podmiotami z rajów podatkowych niosą za sobą dodatkowe obowiązki dokumentacyjne, których nieznajomość może prowadzić do poważnych konsekwencji podatkowych. Niskie progi dokumentacyjne powodują, że nawet stosunkowo niewielkie transakcje mogą generować konieczność sporządzenia dokumentacji lokalnej i złożenia formularza TPR. Kluczowa jest więc weryfikacja siedziby zagranicznych kontrahentów oraz monitorowanie wartości transakcji, aby zapewnić pełną zgodność z obowiązkami sprawozdawczymi.
Potrzebujesz wsparcia w zakresie dokumentacji cen transferowych dla transakcji z rajami podatkowymi? Skontaktuj się z naszymi ekspertami z Deloitte. Pomożemy Ci określić obowiązki dokumentacyjne i sprawozdawcze, a następnie przygotować niezbędną dokumentację, minimalizując jednocześnie ryzyko podatkowe.
Współautorkami artykułu są Anna Marciniak, Managerka w dziale Doradztwa Podatkowego, Zespół Cen Transferowych oraz Agnieszka Wielocha, Konsultantka w dziale Doradztwa Podatkowego, Zespół Cen Transferowych.
