Różnice pomiędzy podróżą służbową (delegacją) a oddelegowaniem pracownika z perspektywy prawa pracy

Podróż służbowa a oddelegowanie – miejsce i czas pracy

Aby ustalić, czy mamy do czynienia z podróżą służbową należy w pierwszej kolejności ustalić, jakie zadania pracownik ma wykonywać i jak długo mają być one wykonywane przez pracownika poza jego standardowym miejscem pracy.

Podróż służbowa jest w sytuacji, gdy:

• pracownik otrzymał polecenie wykonania danego zadania poza stałym miejscem swojej pracy,
• jest to zadanie incydentalne i tymczasowe. W orzecznictwie przyjmuje się, że podróż służbowa nie może trwać dłużej niż 3 miesiące.

W tym przypadku pracownikowi przysługuje z tego tytułu dieta w wysokości określonej przepisami prawa.

Oddelegowanie ma miejsce, gdy:

• pracownik ma wykonywać swoją standardową pracę z innego miejsca niż jego standardowe miejsce pracy określone w umowie o pracę, np. za granicą, np. w spółce z grupy pracodawcy,
• trwa dłuższy czas. Od 3 do nawet 18 miesięcy (oddelegowanie może być także dłuższe) i wobec tego wiążę się z koniecznością stosowania części norm prawa pracy obowiązujących w miejscu, do którego pracownik jest delegowany.

Dokumentacja w przypadku podróży służbowej i oddelegowania

Kolejną z różnic pomiędzy podróżą służbową a oddelegowaniem jest dokumentacja, która musi zostać sporządzona:

• w przypadku podróży służbowej niezbędne jest udokumentowane skierowanie pracownika w podróż służbową i posiadanie w tym celu, najlepiej pisemnego, polecenia służbowego ze wskazaniem, gdzie i kiedy ma odbyć się podróż służbowa oraz jakie zadania mają być wykonane.
• przy oddelegowaniu niezbędne jest zawarcie z pracownikiem aneksu do umowy o pracę zmieniającego miejsce pracy (i określającego odpowiednie uprawnienia i obwiązki stron związane z prawem pracy w miejscu delegowania), a także istnienie umowy pomiędzy pracodawcą i podmiotem, do którego pracownik jest delegowany w zakresie świadczenia usług.

Wobec tego, że podróż służbowa jest poleceniem służbowym, to, poza kilkoma wyjątkami, pracownik nie może odmówić jej wykonania. Pracownik może jednak nie zgodzić się na oddelegowanie i nie podpisać aneksu do umowy o pracę. Pracodawca teoretycznie będzie miał również możliwość wypowiedzenia warunków pracy i płacy, ale w praktyce, w przypadku oddelegowania, jest to prawie niespotykane.

Beneficjent pracy w ramach podróży służbowej a oddelegowania

Beneficjentem pracy wykonanej w ramach podróży służbowej jest pracodawca pracownika.

W przypadku oddelegowania – beneficjentem pracy jest również pracodawca pracownika, ale dzięki oddelegowaniu pracodawca, przy pomocy tego pracownika, świadczy usługi na rzecz danej spółki z grupy – czyli de facto ostateczne rezultaty pracy oddelegowanego pracownika dotyczą spółki, do której jest on delegowany.

Obowiązki pracodawcy w przypadku oddelegowania pracownika

W kontekście delegowania istotne są również obowiązki pracodawców w zakresie stosowania przepisów państwa, do którego pracownik jest delegowany. Pracodawcy zobowiązani są stosować przepisy wynikające z ustaw lub umów zbiorowych w zakresie:

• maksymalnych okresów pracy i minimalnych okresów wypoczynku,
• minimalnego wymiaru płatnego corocznego urlopu wypoczynkowego,
•  wynagrodzenia wraz ze stawką za godziny nadliczbowe,
• BHP,
• środków ochronnych w zakresie warunków zatrudnienia kobiet ciężarnych,
• równego traktowania kobiet i mężczyzn i przepisów niedyskryminacji,
• stawek dodatków lub zwrotu wydatków na pokrycie kosztów podróży,
• wyżywienia,
• zakwaterowania dla pracowników znajdujących się daleko od domu z powodów zawodowych.

FAQ