Delegowanie pracowników za granicę staje się coraz częstszą praktyką w polskich przedsiębiorstwach. Realizacja międzynarodowych projektów czy współpraca z zagranicznymi oddziałami grupy kapitałowej wymaga często fizycznej obecności pracowników w innych krajach. Proces oddelegowania wiąże się jednak z wieloma wymogami prawnymi, podatkowymi i administracyjnymi, które mogą wpływać zarówno na pracodawcę, jak i na delegowanego pracownika.
Z tego artykułu dowiesz się:
Zapoznaj się z newsletterem i naszymi publikacjami
Strefa Pracodawcy - rozmowy o podatkach i prawie
Czytając artykuł poznasz odpowiedzi na następujące pytania:
Przed oddelegowaniem pracownika należy zadbać o kwestie legalności jego pobytu i pracy w kraju docelowym. W przypadku oddelegowania do krajów Unii Europejskiej, formalności są znacznie uproszczone dzięki swobodzie przepływu pracowników. Jednak przy delegowaniu do państw spoza UE, konieczne może być uzyskanie wizy lub zezwolenia na pracę.
Procedury legalizacyjne mogą trwać nawet kilka miesięcy, dlatego warto rozpocząć je z odpowiednim wyprzedzeniem.
Ważnym aspektem oddelegowania jest ustalenie, w którym kraju pracownik będzie podlegał systemowi zabezpieczenia społecznego. Dla krajów UE, EOG i Szwajcarii pracodawca powinien uzyskać z ZUS zaświadczenie A1 potwierdzające, że w trakcie oddelegowania pracownik podlega pod polski system ubezpieczeń społecznych.
W przypadku oddelegowań do innych krajów, należy zweryfikować, czy Polska ma zawartą umowę o zabezpieczeniu społecznym, gdyż również w tym przypadku możliwe jest dalsze podleganie pod polski system ubezpieczeń społecznych.
Zaświadczenie A1 lub jego odpowiednik chronią przed roszczeniami zagranicznych instytucji, a jego brak może oznaczać konieczność opłacania składek za granicą lub nawet nałożenie kar finansowych w niektórych krajach UE.
Przy oddelegowaniu do krajów UE należy pamiętać o obowiązkach wynikających z unijnej Dyrektywy o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług. Zgodnie z tymi przepisami, delegowanemu pracownikowi trzeba zapewnić warunki zatrudnienia nie gorsze niż te obowiązujące w kraju, do którego jest wysyłany.
Dotyczy to w szczególności:
Konieczne może być również złożenie oświadczenia o delegowaniu do lokalnych organów przez polskiego pracodawcę.
Delegowanym pracownikom można przyznać korzystne finansowo świadczenie w postaci zasiłku na zagospodarowanie. Jest to jednorazowa wypłata, która może sięgać nawet 200% miesięcznego wynagrodzenia z miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie służbowe. Co ważne, świadczenie w takiej wysokości jest zwolnione zarówno z podatku dochodowego, jak i składek na ubezpieczenia społeczne.
To jednorazowe świadczenie pomaga w aklimatyzacji w nowym miejscu i stanowi atrakcyjny element pakietu benefitów.
Jednym z najczęstszych świadczeń zapewnianych przez pracodawców delegowanym pracownikom jest zakwaterowanie lub zwrot kosztów z nim związanych. W takim przypadku można skorzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego do kwoty 500 zł miesięcznie na zakwaterowanie.
Pracownicy oddelegowani za granicę, będący rezydentami podatkowymi w Polsce, mogą pomniejszyć podstawę obliczenia podatku dochodowego o równowartość 30% wartości diety za każdy dzień pobytu za granicą. Wysokość diety zależy od kraju oddelegowania.
Zastosowanie tego zwolnienia wyklucza jednak możliwość odliczenia składek ZUS odprowadzonych na tej części przychodu pracownika.
Przy delegowaniu można również zmniejszyć obciążenia składkowe. Płatnik składek może obniżyć podstawę wymiaru składek ZUS o równowartość 100% diety za każdy dzień pobytu pracownika za granicą. Jest to rozwiązanie korzystne zarówno dla pracownika, jak i pracodawcy, gdyż obniża koszty związane z zatrudnieniem.
Warto jednak pamiętać o istotnym ograniczeniu - tak ustalona podstawa wymiaru składek nie może być niższa od kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku.
Polski pracodawca powinien zaprzestać poboru zaliczek PIT od wynagrodzenia oddelegowanego za granicę pracownika, gdy spełnione są dwa warunki:
Co ważne, pracownik może jednak złożyć u swojego pracodawcy pisemne oświadczenie o rezygnacji z tego zwolnienia i kontynuacji poboru zaliczek na podatek w Polsce.
Przy delegowaniu pracowników za granicę warto rozważyć wdrożenie polityki wyrównania podatkowego (tzw. tax equalization). Jej celem jest zapewnienie, aby pracownik oddelegowany nie tracił, ani nie zyskiwał finansowo na różnicach w obciążeniach PIT między Polską a krajem oddelegowania.
W praktyce podstawą polityki wyrównania podatkowego jest wprowadzenie potrącenia z wynagrodzenia netto pracownika tzw. podatku hipotetycznego, przy jednoczesnym pokryciu przez pracodawcę zobowiązań podatkowych pracownika za granicą.
Dodatkowo, po zakończeniu roku podatkowego dokonuje się finalnego rozliczenia wyrównawczego, w którym porównuje się hipotetyczne polskie zobowiązanie podatkowe pracownika z faktycznie pobranym podatkiem hipotetycznym. Ewentualne różnice są wyrównywane między pracownikiem a pracodawcą.
Po zakończeniu roku podatkowego pracodawca delegujący jest zobowiązany do sporządzenia i przesłania informacji PIT-11 dla pracownika oddelegowanego, uwzględniając jego status rezydencji podatkowej oraz ewentualne opodatkowanie części lub całości wynagrodzenia za granicą.
Prawidłowe wypełnienie informacji PIT-11 jest szczególnie istotne, gdyż stanowi ona podstawę do rozliczenia rocznego pracownika i może podlegać weryfikacji ze strony organów podatkowych.
Oddelegowanie pracownika wymaga uwzględnienia wielu aspektów prawnych, podatkowych i administracyjnych. Kluczowe jest odpowiednie zaplanowanie procesu, uzyskanie odpowiednich dokumentów oraz zaplanowanie kwestii podatkowych. Właściwe przygotowanie pozwala zoptymalizować koszty i uniknąć wielu problemów, dlatego warto dokładnie zaplanować cały proces lub skorzystać z profesjonalnego doradztwa.
Jeśli potrzebujesz wsparcia w zakresie delegowania pracowników za granicę, skontaktuj się z naszym zespołem ekspertów.