Side-by-Side Package – ratunek dla polskich zachęt podatkowych

Czym jest Side-by-Side Package?

Wydany przez OECD na początku stycznia 2026 r. Side-by-Side (SbS) Package ingeruje w różne obszary tego systemu w sposób bardzo dosadny. Najważniejsze z perspektywy niekomercyjnego wsparcia jest zdefiniowanie nowego rodzaju zachęt podatkowych, które potencjalnie nie wypływają negatywnie na kalkulację efektywnej stopy podatkowej – tzw. Qualified Tax Incentive („QTI”). Zmiana ta była postulatem rządów polskiego i czeskiego w ramach negocjacji z OECD odnośnie do akceptacji tego pakietu zmian.

Co bardzo ważne, zmiana ta będzie mieć zastosowanie najwcześniej od 2026 r. – zatem w latach 2024 i 2025 obowiązywać będzie stary, niekorzystny mechanizm kalkulacji, w ramach którego skorzystanie z ulg podatkowych czy zwolnień w Polsce wpływa negatywnie na efektywną stopę podatkową.
 

Qualified Tax Incentive – nowa definicja ulg podatkowych

QTI to efekt zachęty podatkowej (nie kredytu podatkowego, jak było dotychczas), która opiera się o poniesione wydatki lub wartość wytworzonych środków trwałych. Wydaje się zatem, że definicja ta idealnie wpisuje się w polski system prawa podatkowego: zarówno ulgi podatkowe, jak i polska strefa inwestycji opiera się właśnie o pojęcie „wydatków kwalifikowanych”. Co ważne dla dalszych rozważań, QTI to kwota oszczędności – czyli przykładowo jeżeli odliczamy 1 mln PLN kosztów kwalifikowanych w ramach Ulgi BR, to QTI wynosi 190 tyś. PLN.
 

Limity dla QTI

Wysokość QTI jest limitowana – sposób i wysokość limitu była przedmiotem negocjacji między OECD a państwami członkowskimi, w tym Polską.

Grupy mają do wyboru co do zasady trzy sposoby kalkulowania tego limitu:

1. 5,5% rocznych kwalifikowanych kosztów wynagrodzeń dla tzw. kwalifikowanych pracowników,
2. 5,5% amortyzacji rachunkowej kwalifikowanych rzeczowych aktywów trwałych,
3. na podstawie wyboru dokonanego na 5 lat, 1% wartości księgowej kwalifikowanych rzeczowych aktywów trwałych.

Mając na uwadze różnorodność dostępnych limitów, wydaje się, że interesy zarówno przedsiębiorstw produkcyjnych (punkty 2 i 3), jak i usługowych (punkt 1) zostały zaspokojone.
 

Wpływ QTI na kalkulację Pillar 2

Przykładowo, jeżeli podatnik z QTI wynoszącym 190 tyś. PLN ponosi rocznie 10 mln PLN kosztów pracowniczych, to jego limit z punktu 1 powyżej wyniesie 550 tyś. PLN. Nie poniesie zatem negatywnych konsekwencji z tytułu rozliczenia Ulgi badawczo-rozwojowej.

Natomiast jeżeli zmienimy w przykładzie koszty pracownicze z 10 mln PLN na 2 mln PLN, wtedy limit QTI wyniesie zaledwie 110 tyś. PLN, co oznacza, że benefit z Ulgi B+R dalej będzie QTI, ale tylko do wysokości 110 tys. PLN. Pozostałe 80 tyś. PLN negatywnie wpłynie na jurysdykcyjny efektywną stawkę podatkową („ETR”).

Realną wadą wprowadzonego mechanizmu jest fakt, że niestety wymaga on przeprowadzenia pełnej kalkulacji Pillara Two, tj. kalkulacji krajowego podatku wyrównawczego (tzw. qualified domestic top up tax, QDMTT). Oznacza to, że w ramach testów np. tymczasowej bezpiecznej przystani czy też permanentnej bezpiecznej przystani ETR wprowadzonej przez Side-by-Side Package, nie będzie można z tego mechanizmu skorzystać. System wymaga przeprowadzenia pełnej kalkulacji bez QTI, a następnie porównania jej z wynikiem kalkulacji z zastosowaniem tego mechanizmu – do dopłaty pozostanie tylko ewentualna różnica.
 

Przyszłość lokalnej implementacji QTI w Polsce

Wprowadzenie QTI jest niewątpliwie bardzo dobrą informacją dla krajów takich jak Polska, których systemy ulg czy zwolnień podatkowych bazują na poniesionych przez podatników wydatkach. Kluczowa jest oczywiście lokalna implementacja, bez której zastosowanie tego mechanizmu już w 2026 r. nie będzie możliwe.

Wskazana jest szczegółowa analiza dostępnych rozwiązań w przypadku rozliczania ulg podatkowych lub zwolnień podatkowych w latach 2024-2025, a także za okres przed obowiązywaniem Pillara 2 – każdy z tych okresów (czy wręcz poszczególnych lat) powinien być analizowany odrębnie i inne rozwiązania mogą znaleźć zastosowanie