Wydania na użytek własny a system kaucyjny

Czy napoje wydawane na potrzeby własne powinno wliczać się do poziomu selektywnej zbiórki?

Zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U. 2025, poz. 870, dalej: „Ustawa opakowaniowa”), wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje jest obowiązany osiągnąć poziomy selektywnego zbierania opakowań natomiast przez wprowadzenie do obrotu należy rozumieć odpłatne albo nieodpłatne udostępnienie opakowań lub produktów w opakowaniach po raz pierwszy na terytorium kraju w celu używania lub dystrybucji.

Mając na uwadze brzmienie przepisów Ustawy opakowaniowej należy stwierdzić, że również nieodpłatne wydania napojów na potrzeby własne (np. stołówki, degustacje, spotkania, eventy firmowe) spełniają definicje wprowadzenia do obrotu i tym samym wiążą się z powstaniem obowiązku uzyskania poziomu selektywnej zbiórki. Takie stanowisko zostało potwierdzone w niedawno wydanej interpretacji Marszałka Województwa Mazowieckiego w której organ stwierdził, że „[…] brak momentu sprzedaży i niepobieranie kaucji nie ma wpływu na obowiązek selektywnego zbierania, który dotyczy całej masy wprowadzonej do obrotu butelki szklanej wielokrotnego użytku, wraz z napojami, niezależnie od sposobu jej dystrybucji.”

Powyższe stanowisko wydaje się zgodne z obowiązującymi przepisami, jednak w ostatnim czasie Marszałek Województwa Śląskiego wydał interpretację, w której stwierdził, że: „Niezależnie od powyższego Marszałek Województwa Śląskiego zwraca uwagę na to, że w przypadku, gdy nie występuje sprzedaż napojów w butelkach wówczas takie produkty nie podlegają w ogóle obowiązkom określonym w art. 21a ust. 1 i 2 ustawy o opakowaniach.”

Powyższe oznacza, iż jeżeli podmiot przeznacza napoje w butelkach zwrotnych szklanych na własne potrzeby tj. stołówki, degustacje, spotkania, eventy firmowe, w ogóle nie ma obowiązku osiągnięcia poziomów selektywnego zbierania opakowań i odpadów opakowaniowych.

Czy od napojów wydawanych na potrzeby własne powinno pobierać się kaucję?

Przepisy ustawy opakowaniowej definiują kaucję jako określoną kwotę pobieraną w momencie sprzedaży produktu w opakowaniu na napoje, którą pobiera się na etapach dystrybucji poprzedzających sprzedaż tego produktu użytkownikowi końcowemu oraz od użytkownika końcowego nabywającego ten produkt.

W dotychczas wydawanych interpretacjach organy zgodnie twierdziły, że w przypadku darmowych wydań podmioty nie są zobowiązane do poboru kaucji. Choć stanowisko takie wydaje się zgodne z przepisami, prowadzi ono do powstania pewnej luki w systemie kaucyjnym, bowiem zgodnie z przepisami opakowania produktów wydawanych nieodpłatnie również powinny być oznaczone znakiem kaucji. Prowadzi to do sytuacji, w której teoretycznie możliwe jest dokonanie zwrotu opakowania (i tym samym odbiór kaucji) od którego kaucja nie została pierwotnie pobrana. 

Co zrobić w przypadku wątpliwości?

Wątpliwości opisane powyżej stanowią realny problem dla podmiotów zajmujących się produkcją i dystrybucją napojów. Biorąc pod uwagę niejednolite stanowisko operatorów systemu kaucyjnego w kwestii darmowych wydań, przedsiębiorcy prowadzący taką działalność powinni rozważyć wystąpienie z wnioskiem do Marszałka Województwa o wydanie interpretacji indywidualnej w tym zakresie.

Interpretacja taka posiada moc ochronną i zabezpiecza podmiot, dla którego została wydana w przypadku ewentualnej kontroli. Jeśli są Państwo zainteresowani uzyskaniem takiej interpretacji zapraszamy do kontaktu z ekspertami Deloitte.