Planowane zmiany w systemie kaucyjnym

Aktualnie obowiązujące przepisy

Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (t.j. Dz. U. 2025 r. poz. 870 ze zm., dalej: „Ustawa”) podmioty wprowadzające do obrotu produkty w opakowaniach na napoje tj:

• butelki jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych na napoje o pojemności do 3 litrów,
• puszki metalowe o pojemności do 1 litra,
• butelki szklane wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra.

są zobowiązane do osiągnięcia wyznaczonych poziomów selektywnego zbierania tych opakowań. Obowiązek ten może zostać wykonany jedynie poprzez przystąpienie do systemu kaucyjnego, wyjątek stanowią butelki szklane co do których może zostać zastosowana specjalna regulacja. Ustawa przewiduje bowiem możliwość samodzielnego wykonania obowiązku selektywnej zbiórki w stosunku do butelek szklanych jednak możliwość ta dotyczy jedynie podmiotów „bezpośrednio wprowadzających” napoje w butelkach szklanych.

W praktyce pojawiło się wiele wątpliwości co do możliwości stosowania powyższych przepisów, o czym świadczy liczba wniosków o interpretację złożonych do marszałków województw w tej sprawie. Wątpliwości budzi m.in. to czy dany podmiot może być podmiotem bezpośrednio wprowadzającym w stosunku do napojów w butelkach szklanych i jednocześnie podmiotem wprowadzającym w zakresie pozostałych opakowań. Również sama definicja bezpośredniego wprowadzenia do obrotu nie jest jasna. Przedsiębiorcy nie są pewni czy można w ten sposób zakwalifikować sprzedaż do hurtowni i sieci handlowych. 

Planowana zmiana przepisów

Przedsiębiorcy wprowadzający do obrotu napoje w butelkach szklanych wielokrotnie podnosili, że prowadzą oni prywatne systemy, które umożliwiają zbiórkę opakowań na poziomie przekraczającym ten wskazany w Ustawie. Nowelizacja Ustawy ma na celu umożliwienie dalszego funkcjonowania tych systemów zwrotu.

Zgodnie z proponowanymi zmianami, przedsiębiorcy wprowadzający do obrotu napoje w butelkach szklanych wielokrotnego użytku o pojemności do 1.5 l. będą mieli możliwość wyboru pomiędzy uczestnictwem w centralnym systemie kaucyjnym, a prowadzeniem samodzielnego systemu zbierania opakowań.

Przedsiębiorcy planujący prowadzić własny system zbiórki będą zobowiązani zawiadomić o tym ministra właściwego do spraw klimatu w terminie 3 miesięcy od daty dokonania pierwszego wprowadzenia do obrotu napojów w butelkach szklanych. Natomiast przedsiębiorcy, którzy już prowadzą własny system zbiórki i będą chcieli go kontynuować będą zobowiązani zgłosić to do dnia 31 marca 2026 r.

Należy zaznaczyć, że nowelizacja Ustawy zakłada możliwość prowadzenia własnych systemów zbiórki do 31 grudnia 2028 r. Natomiast na ten moment nie jest jasne, czy po tym terminie butelki szklane zostaną obowiązkowo objęte systemem kaucyjnym.

Co zrobić w przypadku wątpliwości

Zmiana przepisów regulujących system kaucyjny może skutkować tym, że interpretacje indywidualne, które dotychczas zostały wydane stracą swoją moc ochronną. Dlatego też warto przeanalizować jaki wpływ na sytuację prawną podmiotu, będzie miało wejście w życie przepisów zmieniających Ustawę.

Ponadto należy również wspomnieć, że proponowane zmiany odnoszą się do obowiązków związanych z wprowadzaniem do obrotu napojów w opakowaniach szklanych. Natomiast nadal istnieje sporo wątpliwości np. co do tego w jakim momencie należy pobierać kaucję, w jaki sposób raportować dane do podmiotu reprezentującego. Dlatego też, aby ograniczyć ryzyko ponoszenia sankcji wynikających z dokonania błędnej interpretacji przepisów, warto uzyskać własną interpretację indywidualną, na którą będzie można powołać się w razie kontroli. Jeżeli są państwa zainteresowani wsparciem w uzyskaniu takiej interpretacji zapraszamy do kontaktu z ekspertami Deloitte.