Czy będzie rewolucja w podatku cukrowym?

Najważniejsze zmiany w zakresie opłaty cukrowej

Poniżej przedstawiamy najważniejsze założenia projektu nowelizacji:

• obowiązek zapłaty opłaty cukrowej zostanie przeniesiony z podmiotów dokonujących sprzedaży detalicznej na producentów, importerów oraz podmioty dokonujące wewnątrzwspólnotowego nabycia napojów;
• pojęcia „wprowadzenie na rynek" i „sprzedaż detaliczna", zostaną zastąpione poprzez „pierwszą sprzedaż" na terytorium kraju. Definicja ta ma objąć czynności takie jak sprzedaż, darowiznę, użycie na potrzeby własnej działalności gospodarczej, wydanie, przekazanie czy wykorzystanie na potrzeby reprezentacji, reklamy lub osobiste;
• opłata będzie kalkulowana na podstawie łącznej ilości cukrów zawartych w napoju – zarówno dodanych, jak i naturalnych, zgodnie z wartością wskazaną w informacji o wartości odżywczej na opakowaniu.
• opłatą zostaną objęte również:
  • wszystkie koncentraty, bez względu na formę;
  • napoje zawierające co najmniej 20% soku i do 5g cukrów, które jednocześnie zawierają kofeinę, taurynę lub substancje słodzące;
  • suplementy diety w postaci napoju, z wyłączeniem tych suplementów diety, które oferowane są do sprzedaży w opakowaniach nieprzekraczających 200 ml. 

Jeśli zaproponowane zmiany faktycznie zostaną uchwalone, może to oznaczać dla wielu podmiotów, które dziś płacą opłatę cukrową, istotny wzrost tego obciążenia wynikający już z samej zmiany przedmiotu opodatkowania czy sposobu liczenia podstawy opodatkowania. Ponadto wiele produktów, które dziś są wyjęte spod opłaty, zostanie tą opłatą objęte. To spowoduje, że pojawi się nie tylko nowe obciążenie, ale też zupełnie nowe obowiązki o charakterze sprawozdawczo-raportowym.

Warto zauważyć, że z pewnością wiele wydanych interpretacji w tym podatku straci swoją moc ochronną i być może powstanie potrzeba, aby wystąpić ponownie z wnioskami w celu zabezpieczenia swojej pozycji podatkowej.

Planowane ułatwienia i wyłączenia

W założeniach znalazły się również pewne wyłączenia i ułatwienia w stosunku do aktualnie obowiązujących przepisów m.in:

• wyłączenie z opłaty napojów będących mieszaniną wody i soków owocowych lub warzywno-owocowych, pod warunkiem, że nie dodano do nich cukrów, substancji słodzących, kofeiny lub tauryny;
• wyłączenie z opłaty nektarów z pigwy, rokitnika, aronii, czarnej porzeczki, agrestu lub wiśni, w których zawartość cukrów jest mniejsza lub równa 13g w przeliczeniu na 100 ml napoju oraz do których nie dodano kofeiny, tauryny lub substancji słodzących;
• wprowadzenie możliwości zwrotu opłaty w przypadku wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT) lub eksportu napojów.;
• informacja o opłacie CUK-1 będą mogły być podpisywane innymi rodzajami podpisów niż wyłącznie kwalifikowany podpis elektroniczny.

Zmiana stawek

Poza zmianami w sposobie działania opłaty cukrowej, projekt nowelizacji zakłada również znaczne podniesienie jej stawek:

• Opłata stała od zawartość cukrów powyżej 5g/100 ml lub za obecność substancji słodzących wzrośnie z 0,50 zł do 0,70 zł za litr napoju;
• Opłata zmienna za każdy gram cukrów powyżej 5g/100 ml wzrośnie z 0,05 zł do 0,10 zł za gram;
• Opłata za kofeinę lub taurynę wzrośnie z 0,10 zł do 1,00 zł za litr napoju;
• Maksymalna wysokość opłaty wzrośnie z 1,20 zł do 1,80 zł za litr napoju.

Jak przygotować się do nadchodzących zmian?

Na ten moment nie został jeszcze opublikowany projekt ustawy nowelizującej w zakresie opłaty cukrowej. Z informacji dostępnych w wykazie prac legislacyjnych Kancelarii Rady Ministrów planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to III lub IV kwartał 2025 r. Oczywiście projekt będzie musiał przejść całą ścieżkę legislacyjną włącznie z podpisem Prezydenta. Warto wskazać, że zapowiadane ewentualne veto Prezydenta dotyczy generalnie projektów ustaw, które podnoszą stawki podatku, a nie tych, które są przepisami o charakterze doszczelniającym. Zatem los tego projektu może zależeć od tego, które z ogłoszonych postulatów i w jaki sposób zostaną uwzględnione w ostatecznym projekcie nowelizacji przepisów o podatku cukrowym.

Każdy podmiot produkujący bądź dystrybuujący napoje powinien uważnie przeanalizować, jak powyżej opisane zmiany wpłyną na jego działalność, w szczególności, gdy pojawi się projekt konkretnych przepisów zmieniających obecne regulacje.