Rozporządzenie bateryjne UE

Rozporządzenie bateryjne ma zastosowanie do wszystkich kategorii baterii, niezależnie od ich kształtu, objętości, masy, projektu, składu materiałowego, składu chemicznego, użycia lub przeznaczenia, a mianowicie do:

• baterii przenośnych,
• baterii rozruchowych, oświetleniowych i zapłonowych (SLI),
• baterii do lekkich środków transportu (baterii LMT),
• baterii do pojazdów elektrycznych,
• baterii przemysłowych.

Ma ono również zastosowanie do baterii, które są:

• wbudowane do innych produktów,
• dodane do innych produktów,
• specjalnie zaprojektowane w sposób, aby mogły być wbudowane do innych produktów lub do nich dodane.

Zakres zastosowania Rozporządzenia bateryjnego został zatem określony bardzo szeroko i ma obejmować wszystkie baterie wprowadzane do obrotu w Unii. 

Rozporządzenie bateryjne wprowadza nowe wymogi dotyczące baterii wprowadzanych do obrotu lub oddawanych do użytku, obejmujące:

• wymogi w zakresie zrównoważonego rozwoju (ZR) i bezpieczeństwa, w tym dotyczące:
  • ograniczeń w zakresie określonych substancji,
  • śladu węglowego niektórych rodzajów baterii,
  • zawartości materiałów z recyklingu w niektórych rodzajach baterii,
  • wydajności i trwałości baterii przenośnych ogólnego stosowania oraz niektórych innych rodzajów baterii,
  • możliwości usuwania i wymiany baterii przenośnych i baterii LMT,
  • bezpieczeństwa stacjonarnych systemów magazynowania energii,
• wymogi w zakresie etykietowania i znakowania, a także reguły i warunki umieszczania oznakowania CE,
• wymogi informacyjne.

Zgodność baterii z wymogami Rozporządzenia bateryjnego powinna być wykazana za pomocą deklaracji zgodności UE, poprzedzonej procedurą oceny zgodności.

Rozporządzenie bateryjne ustala liczne kategorie podmiotów gospodarczych, uzależnione od ich roli w łańcuchu dostaw i obejmujące między innymi:

• wytwórcę,
• importera,
• dystrybutora,
• dostawcę realizacji zamówień.

Osobną kategorię w rozumieniu Rozporządzenia bateryjnego stanowi producent, którym w zależności od okoliczności może między innymi być wytwórca, importer lub dystrybutor. Właściwa identyfikacja roli każdego podmiotu w łańcuchu dostaw jest zatem kluczowa dla ustalenia, jakie obowiązki Rozporządzenie bateryjne nakłada na ten podmiot.

Rozporządzenie bateryjne rozróżnia ogólne obowiązki podmiotów gospodarczych (określone w rozdziale VI), obowiązki dotyczące polityk w zakresie należytej staranności w odniesieniu do baterii (określone w rozdziale VII) oraz obowiązki w zakresie gospodarowania zużytymi bateriami (określone w rozdziale VIII). 

Od 18 lutego 2027 r. każda bateria LMT, każda bateria przemysłowa o pojemności powyżej 2 kWh i każda bateria do pojazdów elektrycznych wprowadzona do obrotu lub oddana do użytku będzie musiała posiadać elektroniczny paszport baterii. Krótko mówiąc, paszport baterii ma zawierać informacje dotyczące modelu baterii oraz informacje specyficzne dla danej baterii, w tym wynikające ze stosowania tej baterii. Dostęp do paszportu baterii będzie musiał być możliwy za pośrednictwem łatwego do odczytania kodu QR. 

Harmonogram stosowania Rozporządzenia bateryjnego nie jest jednolity i obejmuje kilka zasadniczych etapów. Większość przepisów Rozporządzenia bateryjnego jest już stosowana, co najmniej od 18 lutego 2024 r. (w tym obowiązki podmiotów gospodarczych wynikające z rozdziału VI – od 18 sierpnia 2024 r., a obowiązki w zakresie gospodarowania zużytymi bateriami – od 18 sierpnia 2025 r.). 

Jednak poszczególne wymogi i grupy obowiązków (zob. np. paszport baterii) będą stopniowo wdrażane w nadchodzącym czasie. Obejmują one między innymi:

• wymogi w zakresie możliwości usuwania i wymiany baterii przenośnych i baterii LMT (artykuł 11) – od 18 lutego 2027 r.,
• wymogi w zakresie znakowania kodem QR - od 18 lutego 2027 r.,
• część obowiązków w zakresie należytej staranności, w tym wdrożenie polityk w zakresie należytej staranności w odniesieniu do baterii – od 18 sierpnia 2027 r.

Na różnych etapach Komisja Europejska będzie także przyjmować liczne akty delegowane i wykonawcze w celu uszczegółowienia lub uzupełnienia poszczególnych obszarów wynikających z Rozporządzenia bateryjnego.

Ze względu na stopniowe wdrażanie Rozporządzenia bateryjnego, dostosowanie się do jego wymogów nie jest jednorazowym działaniem nakierowanym na zapewnienie zgodności z przepisami. Wymaga ono raczej szeregu ustrukturyzowanych kroków uwzgledniających horyzont wyznaczony terminami stosowania poszczególnych wymogów i obowiązków.  

Dla stosowania Rozporządzenia bateryjnego w Polsce istotne będą przepisy ustawy o bateriach i zużytych bateriach, której projekt ma zostać opublikowany w nadchodzącym czasie. Ma on obejmować przede wszystkim:

• wprowadzenie sankcji mających zastosowanie w przypadku naruszeń obowiązków wynikających z Rozporządzenia bateryjnego,
• wprowadzenie systemu umożliwiającego funkcjonowanie jednostek oceniających zgodność w zakresie Rozporządzenia bateryjnego,
• określenie właściwego organu nadzoru.

Nowa ustawa ma uchylić obowiązującą Ustawę z dnia 4 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach.

Zgodność z przepisami: niedostosowanie się do Rozporządzenia bateryjnego może skutkować sankcjami, zakłóceniami w łańcuchu dostaw oraz stratami wizerunkowymi.

Zarządzanie kosztami: dzięki dostosowaniu się do wymogów rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) podmioty gospodarcze mogą lepiej planować koszty związane z gospodarką zużytymi bateriami, co w dłuższej perspektywie może przyczynić się do ograniczenia kosztów operacyjnych.

Cele w zakresie zrównoważonego rozwoju oraz GOZ: wykorzystanie Rozporządzenia bateryjnego pozwala dostosować praktyki w zakresie baterii i zużytych baterii do celów środowiskowych. Może to poprawić wizerunek marki i wzmocnić lojalność wśród konsumentów dbających o środowisko.