Seria Family Business Insights – Globalna Edycja

Firmy rodzinne o przychodach w wysokości 100 milionów USD lub więcej stanowią 22% wszystkich firm na świecie. Obecnie jest to 18 087 firm rodzinnych, w porównaniu z 16 194 w 2020 roku. Po uwzględnieniu czynników makroekonomicznych oczekuje się, że do 2030 r. liczba ta wzrośnie do 19 744, co oznacza wzrost o 22% w latach 2020-2030. Oczekuje się, że Europa będzie najszybciej rozwijającym się regionem, a szacuje się, że liczba firm rodzinnych wzrośnie o 12% z 4 084 w 2025 r. do 4 577 w 2030 r. Tymczasem w regionie Azji i Pacyfiku znajduje się obecnie najwięcej firm rodzinnych na świecie – 7 595. Dla porównania, w Ameryce Północnej jest ich 5152, w Europie 4084, na Bliskim Wschodzie 528, w Ameryce Południowej – 352, a w Afryce – 377.

Wszystkie firmy na całym świecie generują obecnie około 109 bilionów dolarów przychodów, przy czym firmy rodzinne odpowiadają za 19%, czyli 21 bilionów dolarów – w porównaniu z 16 bilionami dolarów w 2020 roku. Przewiduje się, że przychody firm rodzinnych wzrosną do 29 bln USD do 2030 r., odzwierciedlając szybki wzrost o 84% w latach 2020-2030 – znacznie wyprzedzając oczekiwany wzrost w firmach nierodzinnych, który przewiduje się na 59%. Przewiduje się, że firmy rodzinne w Ameryce Północnej i regionie Azji i Pacyfiku odnotują największy wzrost przychodów w tym okresie, przy czym oczekuje się, że przychody wzrosną o 97% do odpowiednio 12 bln USD i 9,0 bln USD.

Odzwierciedlając zmianę własności firm rodzinnych, ponad jedna czwarta (26%) firm rodzinnych koncentruje się obecnie na inwestycjach zewnętrznych lub private equity. Ponadto 19% z nich chce zwiększyć własność spółek nienależących do rodziny, 12% rozważa wejście na giełdę, a 3% planuje całkowitą sprzedaż firmy. Podczas gdy zmiany własnościowe mogą być spowodowane wieloma czynnikami, wywiady zwróciły uwagę na jeden główny czynnik: wielki transfer bogactwa. Transformacja ta powoduje znaczące zmiany w strukturze własności i kierownictwie firm rodzinnych, ponieważ obecne pokolenie przygotowuje się do ustąpienia ze stanowiska.

Podczas gdy w 2024 r. średnia globalna stopa wzrostu przychodów firm rodzinnych wyniosła 8%, respondenci przewidują wzrost do 12% w 2025 r. i 14% w 2026 r. Aby osiągnąć ten wzrost, najwyżej ocenianą strategią wśród firm rodzinnych, przyjętą przez 40% ankietowanych, jest inwestowanie w innowacje technologiczne, takie jak sztuczna inteligencja (AI), w celu poprawy wydajności, obniżenia kosztów i inicjatyw scale-up.

Ze względu na to, że Unia Europejska oferuje jednolity rynek liczący ponad 450 milionów ludzi i w obliczu niepewności co do taryf, Europa jest obecnie głównym celem ekspansji firm rodzinnych, ponieważ ponad połowa (51%) firm rodzinnych planuje rozszerzyć swoją działalność w regionie w ciągu najbliższych 12 do 24 miesięcy. Pomimo wahań politycznych, Ameryka Północna plasuje się na drugim miejscu, gdzie 48% planuje ekspansję, następnie 40% w regionie Azji i Pacyfiku, 28% na Bliskim Wschodzie, 28% w Ameryce Południowej i 17% w Afryce.

Firmy rodzinne prowadzone przez kobiety na stanowiskach prezesów, które stanowią 23% ankietowanych, odnotowały nieco wyższy wzrost przychodów w 2024 r. na poziomie 10%, w porównaniu z 8% w przypadku ich męskich odpowiedników. Wspierając swój rozwój, kobiety stosują taktyki ograniczania ryzyka częściej niż mężczyźni we wszystkich strategiach (np. przeprowadzając regularne oceny ryzyka i audyty, inwestując w cyberbezpieczeństwo, ustanawiając plany awaryjne). Ponadto częściej niż mężczyźni przyjmują mechanizmy zarządzania w prawie każdej kategorii (np. wdrażając wytyczne etyczne, ustanawiając kartę rodziny i tworząc radę lub radę rodzinną).

W momencie przeprowadzania badania firmy rodzinne określiły niepewność gospodarczą jako główne ryzyko zewnętrzne, przy czym 69% respondentów oceniło ją jako umiarkowane/wysokie ryzyko, a 68% stwierdziło, że powoduje ona opóźnienia w kluczowych inwestycjach biznesowych i inicjatywach rozwojowych. Kolejne 73 proc. zauważa, że napięcia geopolityczne przyczyniają się do niestabilności/niepewności gospodarczej, podczas gdy 70 proc. twierdzi, że nałożenie ekspansywnych ceł zaszkodzi gospodarce/ich działalności.

Obawy związane z cyberzagrożeniami również znajdują się na szczycie list ryzyka, przy czym 69% respondentów ocenia je jako umiarkowane/wysokie ryzyko zewnętrzne, a 61% ocenia ich nieprzygotowanie do cyberataków jako umiarkowane/wysokie ryzyko wewnętrzne. W odpowiedzi 42% firm rodzinnych modernizuje obecnie swoje zabezpieczenia cybernetyczne i zarządzanie danymi.

Średni wskaźnik rotacji w firmach rodzinnych osiągnął 20%, a prawie 64% ma problemy z przyciągnięciem i zatrzymaniem talentów. Aby sprostać temu wyzwaniu, firmy rodzinne coraz częściej przyjmują model pracy z domu (76%) i, jak wynika z wywiadów, koncentrują się na oferowaniu konkurencyjnych krótko- i długoterminowych programów wynagrodzeń, możliwościach rozwoju kariery oraz promowaniu pozytywnej i integracyjnej kultury pracy.

Firmy rodzinne stosują szereg taktyk zarządzania, z których najpopularniejsze to regularne spotkania rodzinne (43%), powoływanie rady rodzinnej (41%) oraz wdrażanie wytycznych etycznych (41%). Najczęściej wymienianymi wyzwaniami związanymi z zarządzaniem, przed którymi stoją obecnie firmy rodzinne, są niepewność co do uprawnień decyzyjnych (37%) oraz planowanie sukcesji w przypadku zmian na stanowisku kierowniczym (36%).