Liczba największych firm rodzinnych na całym świecie wzrosła w latach 2020 -2025 o ponad jedną dziesiątą. Preferowaną przez te podmioty strategią rozwoju w najbliższych dwóch latach mają być przede wszystkim inwestycje w nowoczesne technologie takie jak AI, wynika z raportu “Defining the family business landscape, 2025”, przygotowanego przez firmę doradczą Deloitte. Gdy dochodzi do decyzji o zmianie struktury właścicielskiej spółki, 26 proc. właścicieli rodzinnych przedsiębiorstw decyduje się na podjęcie współpracy z zewnętrznym inwestorem.
Seria Family Business Insights – pobierz raport tutaj.
Publikacja została opracowana na podstawie trzech źródeł. Pierwszym z nich była ankieta przeprowadzona między marcem a czerwcem 2025 r., w której udział wzięli menadżerowie wyższego szczebla z ponad 1,5 tys. firm rodzinnych z całego świata, notujących roczne przychody przekraczające 100 mln dol. rocznie. Bazowano także na analizie rynkowej 200 tys. przedsiębiorstw (w tym również innych niż rodzinne). W ramach uzupełnienia przeprowadzono również wywiady z 30 liderami firm rodzinnych, w tym podmiotów z ponad 100-letnią historią, notujących wielomiliardowe zyski.
W 2025 r. na świecie funkcjonuje18 087 firm rodzinnych o przychodach przekraczających 100 mln dol. rocznie, co odpowiada około jednej piątej wszystkich przedsiębiorstw o tej skali działalności. Oznacza to wzrost o 16 proc. w porównaniu z 2020 r. Najwięcej takich biznesów jest w krajach Azji i Pacyfiku – 7595. Drugim w kolejności regionem jest Ameryka Północna (5152). Chociaż Europa z 4 084 firmami znalazła się dopiero na trzecim miejscu zestawienia, to jest ona regionem, w którym organizacji rodzinnych przybywa najszybciej. Według prognoz, do 2030 r. ma tam funkcjonować ponad 4,5 tys. firm tego typu, jest to o 12 proc. więcej niż obecnie. Wśród czynników sprzyjających rozwojowi tego sektora w krajach europejskich autorzy wymieniają wspólny rynek tworzony przez 450 mln konsumentów oraz sprawnie funkcjonujący handel transgraniczny. Wskazano także, że w Europie działa wiele zarządzanych przez rodziny firm, które istnieją od setek lat.
Dynamiczny wzrost liczby największych firm rodzinnych stanowi dowód na to, że ten model działalności nie tylko nie traci na znaczeniu, ale staje się istotnym elementem światowej gospodarki. Przykład Europy pokazuje, że liczba aktywnych firm rodzinnych jest przejawem dojrzałości danego rynku, którego istotnym elementem są wielopokoleniowe podmioty działające od setek lat. Aby zachować zdolność do dalszego konkurowania, kontrolowane przez rodziny przedsiębiorstwa powinny korzystać z narzędzi umożliwiających profesjonalizację działalności w różnych obszarach. Dotyczy to zarówno takich kwestii jak digitalizacja procesów za pomocą np. AI, przez zmiany struktury właścicielskiej z wykorzystaniem takich narzędzi jak fundacja rodzinna po model family office wspierający zarządzanie majątkiem i ekspansję
– mówi Krzysztof Gil, lider Deloitte Private w Polsce, partner w dziale Doradztwa Podatkowego Deloitte.
W porównaniu z poprzednimi latami zwiększyła się nie tylko liczba firm rodzinnych, ale także ich przychody. Łączna wartość wpływów finansowych tych podmiotów w 2025 r. wyniosła 21 bln dol., czyli blisko jedną piątą przychodów wszystkich firm na świecie zarabiających powyżej 100 mln dol. rocznie. Przewiduje się, że do 2030 r. zarobki przedsiębiorstw kontrolowanych przez rodziny wzrośnie o poziomu 29 bln dol., co oznacza zmianę o 84 proc. w porównaniu z rokiem 2020.
Utrzymanie trendu wzrostowego przez firmy rodzinne w znacznej mierze zależeć będzie od przyjęcia przez nie właściwej strategii rozwoju. Dla czterech na dziesięć badanych firm priorytetem w trakcie najbliższych 2 lat mają być inwestycje w innowacje technologiczne, takie jak sztuczna inteligencja. 39 proc. wskazań dotyczyło działań mających na celu optymalizację kosztów i poprawę efektywności procesów. Po 36 proc. odpowiedzi zebrały strategie zwiększania rozpoznawalności marki oraz pozycjonowania się na rynku, pozyskiwanie i zatrzymywanie talentów, zwiększenie udziału na rodzimym rynku oraz poszerzenie portfolio oferowanych produktów.
Autorzy raportu podkreślają, że główną przyczyną transformacji technologicznej przedsiębiorstw rodzinnych jest chęć osiągnięcia przez nie szerokiego spektrum korzyści, jakie oferuje m.in. sztuczna inteligencja. Wśród potencjalnych zalet wymienia się zwiększenie efektywności operacyjnej, redukcję kosztów, ograniczenie ryzyka, generowanie przychodów oraz szybsze i bardziej precyzyjne podejmowanie decyzji. Ankietowani wskazują także, że zwiększenie wykorzystania narzędzi IT może być szansą na wzmocnienie obszarów, które stanowią o przewadze konkurencyjnej ich biznesów: personalizację obsługi, unikalność oferowanych produktów oraz długoterminowe zaangażowanie interesariuszy.
Jednym z istotniejszych elementów przedsiębiorstw rodzinnych jest ich struktura właścicielska. Od tego, kto i w jakim stopniu decyduje o przyszłości firmy zależy jej zdolność do długofalowego rozwoju. Zapytani o to, jakie decyzje w tej kwestii zarządzane przez nich organizacje podejmą w najbliższych latach, jedna czwarta ankietowanych wskazała na przyjęcie zewnętrznego inwestora w swoje struktury, np. funduszu private equity. Blisko jedna piąta odpowiedzi dotyczyła zwiększenia udziałów w firmie przez członków kadry zarządzającej spoza rodziny. 12 proc. powiedziało o planach debiutu giełdowego spółki (IPO), natomiast 3 proc. respondentów stwierdziło, że firma może zostać wystawiona na sprzedaż.
Odpowiednio zaplanowana zmiana właścicielska może stanowić o tym, czy organizacja zachowa zdolność do dalszego rozwoju. Chociaż dla wielu przedsiębiorców najbardziej naturalną decyzją jest przekazanie władzy kolejnemu pokoleniu, to warto mieć na uwadze również inne rozwiązania. Coraz częściej właściciele rodzinnych biznesów, chcąc zabezpieczyć ich zdolność do dalszego rozwoju i jednocześnie uporządkować strukturę organizacji sięgają po narzędzia takie jak fundacja rodzinna czy family office. Tego typu rozwiązania pozwalają przedsiębiorcom nie tylko profesjonalizować proces zarządzania majątkiem, ale także zwiększają elastyczność w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych, m.in. tych związanych z wejściem zewnętrznego udziałowca
– mówi Krzysztof Gil.
Pełny raport do pobrania znajduje się tutaj.
Nazwa Deloitte odnosi się do jednej lub kilku jednostek Deloitte Touche Tohmatsu Limited, („DTTL”) i jej firm członkowskich oraz ich jednostek stowarzyszonych (zwanych łącznie „organizacją Deloitte”). DTTL (zwana również „Deloitte Global”), jej firmy członkowskie i podmioty z nimi powiązane są prawnie odrębnymi, niezależnymi podmiotami, które nie mogą podejmować decyzji ani zobowiązań za inne podmioty wobec osób trzecich. DTTL, jej firmy członkowskie i podmioty z nimi powiązane ponoszą odpowiedzialność wyłącznie za własne działania i zaniechania, a nie za działania i zaniechania innych firm członkowskich. DTTL nie świadczy usług na rzecz klientów. Więcej informacji można znaleźć na stronie: www.deloitte.com/about.
Opis Sieci Deloitte
Deloitte świadczy najwyższej jakości usługi rewizji finansowej, doradztwa gospodarczego i podatkowego niemal 90 procent firm z rankingu Fortune Global 500® i tysiącom spółek prywatnych. Nasi specjaliści działają w wielu branżach kształtujących dzisiejszy rynek, wypracowując wymierne, trwałe wyniki, które zwiększają zaufanie publiczne do rynków kapitałowych, inspirują klientów do podejmowania ambitnych decyzji biznesowych i wspierają rozwój gospodarczy i społeczny. Czerpiąc z ponad 175 lat doświadczenia zdobytego na rynku, Deloitte prowadzi działalność w ponad 150 krajach na całym świecie. Aby dowiedzieć się, w jaki sposób ok. 415 tysięcy naszych pracowników wywiera pozytywny wpływ na środowisko i otoczenie, w którym żyją i pracują, zachęcamy do odwiedzenia strony www.deloitte.com.
O Deloitte
Deloitte to marka używana przez około 415 000 specjalistów zatrudnionych w niezależnych firmach na całym świecie, współpracujących w toku świadczenia usług rewizji finansowej, atestacyjnych, doradztwa gospodarczego, finansowego, w zakresie zarządzania ryzykiem i podatkami oraz usług pokrewnych na rzecz wybranych klientów. Firmy te są członkami Deloitte Touche Tohmatsu Limited, prywatnej spółki z odpowiedzialnością ograniczoną do wysokości gwarancji, zarejestrowanej w Anglii i Walii (zwanej „DTTL” lub „Deloitte Global”). DTTL, wyżej wymienione firmy członkowskie oraz podmioty z nimi powiązane tworzą „organizację Deloitte”. Każda firma członkowska DTTL wraz ze swoimi podmiotami powiązanymi świadczy usługi w określonych obszarach geograficznych i podlega przepisom prawa oraz regulacjom branżowym kraju lub krajów, na terenie których działa. Każda firma członkowska DTTL ma indywidualną strukturę organizacyjną, odpowiadającą przepisom prawnym, regulacjom, praktyce zwyczajowej i specyfice kraju prowadzenia działalności i może świadczyć usługi profesjonalne na jego terytorium za pośrednictwem swoich podmiotów powiązanych. Nie wszystkie firmy członkowskie DTTL i podmioty z nimi powiązane świadczą pełną gamę usług. Zgodnie z zasadami i regulacjami dotyczącymi rachunkowości budżetowej, pewne usługi mogą być niedostępne dla klientów korzystających z usług atestacyjnych. DTTL i wszystkie firmy członkowskie wraz ze swoimi podmiotami powiązanymi są prawnie odrębnymi, niezależnymi jednostkami, które nie mogą podejmować decyzji ani zobowiązań za inne jednostki wobec osób trzecich. DTTL, jej firmy członkowskie i podmioty z nimi powiązane ponoszą odpowiedzialność wyłącznie za własne działania i zaniechania, a nie za działania i zaniechania innych firm członkowskich. Organizacja Deloitte jest globalną siecią niezależnych firm, nie stanowi spółki cywilnej ani innego rodzaju podmiotu gospodarczego. DTTL nie świadczy usług na rzecz klientów.
O Deloitte Central Europe
Deloitte Central Europe” to regionalna jednostka działająca w ramach Deloitte Central Europe Holdings Limited, członka Deloitte Touche Tohmatsu Limited w Europie Środkowej. Usługi świadczą podmioty zależne i stowarzyszone oraz firmy powiązane z Deloitte Central Europe Holdings Limited, stanowiące odrębne i niezależne podmioty prawne. Spółki zależne i stowarzyszone Deloitte Central Europe Holdings Limited należą do wiodących firm świadczących profesjonalne usługi doradcze w regionie i zatrudniają ponad 13.000 pracowników w 46 biurach w 19 krajach regionu.
O Deloitte Polska
W Polsce usługi na rzecz klientów świadczą: Deloitte Advisory spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k., Deloitte Poland sp. z o.o., Deloitte Assurance Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. (dawniej: „Deloitte Assurance sp. z o.o.”)., Deloitte Assurance spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Deloitte Doradztwo Podatkowe Dąbrowski i Wspólnicy sp.k., Deloitte PP sp. z o.o., Deloitte Advisory sp. z o.o., Deloitte Consulting S.A., Deloitte Legal, Gizicki i Wspólnicy sp. k., Deloitte Digital sp. z o.o., Deloitte CE Business Services sp. z o.o., Deloitte CE GPS Technology sp. z o.o., Deloitte UA sp. z o.o., Deloitte Digital BPO sp. z o.o. (wspólnie określane mianem „Deloitte Polska"), będące jednostkami powiązanymi z Deloitte Central Europe Holdings Limited. Deloitte Polska jest jedną z wiodących firm doradczych w kraju, świadczącą usługi profesjonalne w obszarach: audytu, doradztwa podatkowego, konsultingu, zarządzania ryzykiem, doradztwa finansowego oraz prawnego za pośrednictwem ponad 4600 profesjonalistów z Polski i zagranicy. Więcej informacji o Deloitte Polska: www.deloitte.com/pl/onas
O Deloitte Central Europe Limited
W przypadku projektów w skali regionalnej oraz przedsięwzięć wymagających wsparcia na poziomie regionu usługi świadczy Deloitte Central Europe Limited, firma stowarzyszona Deloitte Central Europe Holdings Limited. Deloitte Central Europe Limited jest jedną z wiodących firm świadczących usługi profesjonalne w dziedzinie doradztwa podatkowego, doradztwa gospodarczego, zarządzania ryzykiem, doradztwa finansowego i prawnego.
Kontakt dla prasy:
Anna Sendrowicz
Deloitte Polska
Email: asendrowicz@deloittece.com
Tel.: +48 538 202 804