Grupa VAT - niedocenione rozwiązanie w JST?

Czym jest Grupa VAT?

Grupa podatników powiązanych ze sobą finansowo, ekonomicznie oraz organizacyjnie, które zawrą umowę o utworzeniu Grupy VAT, mogą zgodnie z Ustawą o VAT utworzyć jednego podatnika VAT. Rozwiązanie to może znaleźć zastosowanie w szczególności w odniesieniu do podmiotów powiązanych z JST, które nie podlegają centralizacji VAT (np. spółki komunalne). Grupa VAT nabywa status podatnika VAT po jej zarejestrowaniu w Urzędzie Skarbowym.

Jakie skutki w VAT ma utworzenie Grupy VAT?

Grupa VAT jest traktowana jako jeden podatnik VAT, zarówno z perspektywy zewnętrznej – kontrahentów Grupy VAT (dostawców oraz klientów), jak i perspektywy wewnętrznej – członków Grupy VAT. 

W rezultacie: 

• czynności realizowane przez członków Grupy VAT na rzecz zewnętrznych kontrahentów traktowane są z perspektywy VAT jako realizowane przez jednego podatnika VAT, tj. Grupę VAT, a nie poszczególnych jej członków;

• czynności realizowane pomiędzy członkami Grupy VAT nie podlegają opodatkowaniu VAT, gdyż są to czynności wewnętrzne, realizowane w ramach jednego podatnika VAT (Grupy VAT). 

Czy utworzenie Grupy VAT w JST jest korzystne?

Na tak postawione pytanie odpowiedź jak zazwyczaj brzmi: „to zależy”. 

Po pierwsze trzeba wziąć pod uwagę, że „znika” opodatkowanie VAT przepływów wewnątrz Grupy VAT. Zatem tu mogą pojawić się oszczędności VAT. Ponadto brak opodatkowania transakcji wewnątrz Grupy VAT może mieć znaczenie w przypadku, jeśli przed jej powołaniem występowały trudności z ustaleniem wysokości wynagrodzenia między tymi podmiotami albo dochodziło do kwestionowania jego wysokości przez organy podatkowe. 

Nie można przy tym zapomnieć, że brak opodatkowania VAT czynności dokonywanych przez członków Grupy VAT może jednak wpływać na wysokość prawa do odliczenia VAT od wydatków związanych z wydatkami Grupy VAT (np. dla zakupów związanych z całokształtem działalności). Tą kwestię trzeba uwzględnić przy kalkulacji finalnych rezultatów finansowych utworzenia Grupy VAT.

Powyżej wymieniliśmy jedynie kilka przykładowych aspektów, które należałoby wziąć pod uwagę przed utworzeniem Grupy VAT, aby ustalić czy warto jest sięgnąć po to rozwiązanie. W niektórych przypadkach „zysk” na jednych przepływach może bowiem zostać przewyższony przez „straty” na innych. Nie należy również zapominać o konieczności ustanowienia odpowiednich procedur rozliczeń na gruncie VAT tego podmiotu, gdyż tylko przedstawiciel Grupy VAT rozlicza się z Urzędem Skarbowym. Pozostali członkowie powinni natomiast przekazywać przedstawicielowi w odpowiednich terminach niezbędne dla tego celu dane.

Co dalej?

Dotychczasowe doświadczenia pokazują, że różne (czasem nieoczywiste) konsekwencje prawne i podatkowe utworzenia i funkcjonowania Grupy VAT nie zachęcały do szerokiego stosowania tego rozwiązania. W kontekście licznych problemów JST z ustaleniem odpowiedniego opodatkowania i odliczenia VAT dla świadczeń z podmiotami powiązanymi, Grupy VAT mogą zyskiwać jednak na popularności. Po odpowiedniej weryfikacji z perspektywy podatkowej i prawnej może być to bowiem rozwiązanie przynoszące JST realne korzyści oraz upraszczające rozliczenia VAT.