Podobnie jak w przypadku pierwszego projektu z 28 marca, również i w tym znacząca część zmian dotyczy regulacji w zakresie raportowania schematów podatkowych (MDR).
Autorzy w nowym projekcie ustawy zmieniającej proponują nowe rozwiązania oraz podtrzymują poprzednie propozycje, część z nich z nieznacznymi korektami.
W duchu przyświecających ustawodawcy celów, tj. (i) zbliżenie polskich przepisów do Dyrektywy Rady (UE) 2018/822 z dnia 25 maja 2018 r. (DAC6), którą implementują, (ii) modyfikacja regulacji nastręczających trudności praktycznych zarówno podmiotom zobowiązanym, jak i administracji skarbowej oraz (iii) ograniczenie raportowania schematów podatkowych, zaproponowano następujące nowe, w stosunku do pierwszego projektu, zmiany:
- Kluczowym z punktu widzenia podatników jest z pewnością likwidacja raportowania krajowych schematów podatkowych. Autorzy uzasadnienia przyznali, iż raportowanie krajowych uzgodnień nie przyniosło zakładanych efektów, a do końca 2023 r., jedynie 16% tych danych zostało rzeczywiście wykorzystane przez administrację podatkową.
Trudno nie zgodzić się z uzasadnieniem, mając na uwadze zjawisko „nadraportowania”, zwłaszcza w przypadku innych szczególnych cech rozpoznawczych oraz schematów krajowych, co potwierdzają statystyki upublicznione na stronie Ministerstwa Finansów oraz informacje przywołane w uzasadnieniu projektu.
Wskutek powyższego, rozwiązania ograniczające raportowanie schematów krajowych, proponowane w pierwszym projekcie ustawy zmieniającej, tj. wydawanie rozporządzeń wyłączających podmiotowo lub przedmiotowo określone grupy z obowiązku raportowania MDR, straciły na aktualności. Natomiast dla schematów transgranicznych nie przewidziano w tym zakresie szczególnych rozwiązań ograniczających ich raportowanie.
- Dążąc do harmonizacji brzmienia polskich przepisów dotyczących MDR z Dyrektywą DAC6, zrezygnowano z innych szczególnych cech rozpoznawczych, na kanwie których narosły liczne kontrowersje na poziomie doktryny oraz praktyki.
Inne szczególne cechy rozpoznawcze obejmowały: (i) wpływ na podatek odroczony, (ii) wartość podatku powyżej 5 mln zł, do którego poboru zobowiązany byłby płatnik, (iii) wartość dochodów (przychodów) nierezydentów powyżej 25 mln zł oraz (iv) różnicę pomiędzy hipotetycznym polskim podatkiem dochodowym a wartością zobowiązania podatkowego nierezydenta przekraczającą 5 mln zł.
Ich obecność w systemie prawnym powodowała konieczność raportowania prozaicznych należności, takich jak np. dywidendy, odsetki czy płatności transgraniczne, co często stawało się źródłem problemów dla podatników.
- Uzupełniając, proponowane w marcowym projekcie ustawy zmieniającej, usunięcie możliwości występowania z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie MDR, autorzy projektu zdecydowali się na dodanie przepisu nadającego moc ochronną odmowie nadania NSP.
Tym samym, instytucja interpretacji indywidualnej została niejako „zastąpiona” procedurą nadawania NSP. Założenia projektu ustawy zmieniającej przewidują, że podmiot posiadający wątpliwości co do obowiązku zgłoszenia schematu podatkowego, bez możliwości wystąpienia z wnioskiem o interpretację, będzie mógł skorzystać z procedury nadawania NSP przez Szefa KAS.
Zastosowanie się do odmowy nadania NSP ze względu na uznanie, że dane uzgodnienie nie jest schematem podatkowym, nie może szkodzić przekazującemu informację ani uczestnikom uzgodnienia, zatem postanowienie takie będzie posiadało moc ochronną. Interesujące pozostaje, jaki wpływ wywrze to na zjawisko nadmiernego zgłaszania schematów – jednocześnie bowiem wprowadzane są mechanizmy, które promują raportowanie ostrożnościowe.
Zgłaszający schematy podatkowe uzyskają jednoznaczną odpowiedź na swoją wątpliwość w postaci nadania numeru NSP, bądź wydania postanowienia o odmowie nadania NSP, co będzie wskazywać na brak obowiązku raportowania schematu podatkowego i co do zasady zapewniać ochronę dla raportującego.
- Ustawodawca zaproponował wprowadzenie ograniczenia czasowego, w jakim możliwe jest uzupełnienie MDR-1 bez wezwania tj. do 7 dni od dnia złożenia pierwotnej informacji MDR-1 (początkowo ustawodawca chciał wprowadzić taką możliwość do dnia doręczenia potwierdzenia nadania NSP). Decyzja o umożliwieniu korekty MDR-1 bez wezwania organu jest z pewnością korzystna, choć limit czasowy na jej dokonanie mógłby zostać wydłużony.
W aktualnym projekcie ustawy zmieniającej podtrzymano pierwotnie proponowane rozwiązania takie jak:
- Likwidację roli wspomagającego i obowiązków z nią związanych (w tym składanie MDR-2);
- Zmiany redakcyjne w części słownikowej przepisów o MDR, zbliżające pojęcia z Ordynacji podatkowej do tych przewidzianych w Dyrektywie DAC6 oraz szeregujące definicje tematycznie, co pozwoli na odejście od obecnego układu, który wydawał się przypadkowy i generował trudności w odbiorze;
- Dalsze zmniejszenie sankcji związanych z niewykonywaniem obowiązków MDR, w postaci obniżenia sankcji w przypadku uchybienia terminowego złożenia stosownych informacji do 120 stawek dziennych. Zmiana ta jest niewątpliwie korzystna i zbliża nas do poziomu sankcji europejskich;
- Zmiana w zakresie informacji wykazywanej w informacji w MDR-3, mianowicie umożliwiono wskazanie szacunkowej wysokości uzyskanej korzyści podatkowej. Ustawodawca uściślił również termin przekazywania tej informacji, aby jednoznacznie wskazywał, że MDR-3 składane jest raz w roku;
- Uchylenie obowiązku posiadania wewnętrznej procedury w zakresie przeciwdziałania niewywiązywaniu się z obowiązku przekazywania informacji o schematach podatkowych, a wraz z nim sankcji z tym związanych.
