Nowości w procedurze cywilnej

Poniżej prezentujemy najważniejsze zmiany Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące wnoszenia pism procesowych za pośrednictwem Portalu Informacyjnego.

 Zmiany usprawniają obieg korespondencji przede wszystkim w postępowaniach odwoławczych, co może realnie przyspieszyć postępowania cywilne.    
 

Jakie pisma będzie można wnosić za pośrednictwem Portalu Informacyjnego 

Od 1 marca 2026 r. pełnomocnicy profesjonalni będą mogli, a od 1 marca 2027 r. będą musieli, wnosić za pośrednictwem Portalu Informacyjnego:  

1) zgłoszenie się do udziału w sprawie;  

2) zawiadomienie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa;  

3) zawiadomienie o zmianie miejsca zamieszkania;  

4) oświadczenie w przedmiocie zgody na mediację;  

5) wniosek o przeprowadzenie posiedzenia zdalnego;  

6) apelację, zażalenie (poza zażaleniami do Sądu Najwyższego) lub skargę na orzeczenie referendarza sądowego;  

7) pisma procesowe w toku postępowań wywołanych wniesieniem apelacji, zażalenia lub skargi na orzeczenie referendarza sądowego;  

8) wniosek o doręczenie orzeczenia wraz z uzasadnieniem, jak również pismo uzupełniające braki formalne takiego wniosku;  

9) wniosek o nadanie klauzuli wykonalności wskazanym tytułom egzekucyjnym;  

10) wniosek o wydanie odpisu prawomocnego orzeczenia. 

Nie dotyczy to jednak pism wnoszonych do Sądu Najwyższego. 

Co, gdy wystąpią ograniczenia dostępności Portalu w dniu upływu terminu 

Jeżeli w dniu upływu terminu wystąpią ograniczenia w dostępności Portalu Informacyjnego leżące po stronie sądu, uniemożliwiające wniesienie pisma procesowego, termin ulega przedłużeniu. W takiej sytuacji pismo wnosi się najpóźniej w następnym dniu (niebędącym dniem wolnym od pracy ani sobotą) po dniu, w którym przywrócono dostępność Portalu Informacyjnego. Ograniczenia w dostępności Portalu Informacyjnego należy uprawdopodobnić w piśmie procesowym. 

Na stronie internetowej w zakładce „Ograniczenia dostępności portalu” publikowana ma być informacja o ograniczeniach dostępności Portalu Informacyjnego trwających ponad 10 minut. Ułatwi to uprawdopodobnienie tej okoliczności.  

Co z załącznikami, których nie można wnieść za pośrednictwem Portalu Informacyjnego  

W przypadku plików nienadających się do skutecznego wniesienia przez Portal Informacyjny (np. duże nagrania wideo, pliki fizyczne, mapy, prognozy techniczne) należy dostarczyć je do sądu w terminie 3 dni. W piśmie należy uprawdopodobnić, że załącznika nie można było przesłać za pośrednictwem Portalu Informacyjnego. 
 

Bezpośrednie doręczenia pomiędzy pełnomocnikami za pośrednictwem Portalu Informacyjnego  

Skuteczne wniesienie do sądu pisma procesowego za pośrednictwem Portalu Informacyjnego będzie równoznaczne z wykonaniem obowiązku bezpośredniego doręczenia odpisu pisma procesowego pełnomocnikowi profesjonalnemu drugiej strony. 

W przypadku pism procesowych wnoszonych do sądu w formie papierowej profesjonalni pełnomocnicy mogą doręczać bezpośrednio profesjonalnym pełnomocnikom pozostałych stron odpisy pism procesowych z załącznikami za pośrednictwem Portalu Informacyjnego. 
 

Uchylenie obowiązku składania oświadczenia w piśmie procesowym o doręczeniu lub nadaniu odpisu pisma procesowego pełnomocnikowi drugiej strony  

Nowelizacja uchyla obowiązek zamieszczenia w piśmie procesowym oświadczenia o doręczeniu lub nadaniu odpisu pisma pełnomocnikowi profesjonalnemu drugiej strony. Dotąd niezamieszczenie takiego oświadczenia skutkowało zwrotem pisma.   

Po nowelizacji pełnomocnik nadal będzie zobowiązany do bezpośredniego doręczenia pisma pełnomocnikowi profesjonalnemu drugiej strony. Sąd będzie mógł jednak jedynie żądać dowodu doręczenia lub nadania pisma procesowego do drugiej strony, a zwrot pisma nastąpi dopiero, gdy strona nie przedstawi takiego dowodu.  
 

Rozszerzenie wyjątków od doręczeń bezpośrednich  

Po nowelizacji z doręczeń bezpośrednich pomiędzy pełnomocnikami wyłączone będą również: interwencja, zmiana powództwa i zarzut potrącenia. Pisma te strony będą musiały składać do sądu wraz z odpisami dla pozostałych stron.  
 

Dopuszczenie pełnomocnictwa w postaci elektronicznej  

Nowelizacja potwierdza, że pełnomocnictwo może być udzielone w postaci elektronicznej poprzez opatrzenie go (a) kwalifikowanym podpisem elektronicznym, (b) podpisem zaufanym albo (c) podpisem osobistym. Dotąd kwestia ta budziła wątpliwości w orzecznictwie.   
 

Nowy wymóg formalny podania numer wpisu  

Nowelizacja wprowadza obowiązek wskazywania przez profesjonalnego pełnomocnika numeru wpisu w piśmie procesowym, do którego dołączone jest pełnomocnictwo.  
 

Obowiązkowa mediacja w sprawach budowlanych  

W sprawach z zakresu umów o roboty budowlane oraz umów ściśle związanych z procesem budowlanym sąd będzie kierować strony do mediacji przed posiedzeniem przygotowawczym lub pierwszą rozprawą. Przepis ten nie obowiązuje w elektronicznym postępowaniu upominawczym, postępowaniu upominawczym i nakazowym. W postępowaniu upominawczym i nakazowym sąd skieruje strony do mediacji dopiero, jeżeli pozwany zaskarży nakaz zapłaty.  

Strony zachowują prawo sprzeciwienia się mediacji.