Webinar: Zamknięcie roku w CIT i wyzwania na 2026 r.

Piotr Wysocki, Starszy menedżer w Zespole CIT:

Po pierwsze, skupimy się na bieżących wyzwaniach związanych z zamknięciem roku 2025. Opowiemy też o ulgach podatkowych, jakie można rozliczyć za ten 2025 rok. Trochę o wyzwaniach dotyczących 2025 roku, ale już realizowanych w 2026 dla pierwszych podatników, dla dużych podatników i dla podatkowych grup kapitałowych, czyli JPK CIT, a także o rozliczeniu zwolnień podatkowych w ramach specjalnych stref ekonomicznych czy Polskiej Strefy Inwestycji, uwzględniając ostatnie wyroki i interpretacje.

To, o czym na pewno chcieliśmy Państwu przypomnieć, bo obserwujemy, że podatnikom zdarza się o tym zapominać, dotyczy sytuacji, kiedy w trakcie roku dokonujemy płatności do podmiotów powiązanych, które podlegają pod podatek u źródła, a których natura ma charakter pasywny. Mówimy tutaj o dywidendach, odsetkach, należnościach licencyjnych wypłacanych za granicę do podmiotów powiązanych.

Od 2022 roku mamy w pełni obowiązujący mechanizm pay and refund, który nakłada na polskich płatników obowiązek poboru podatku od nadwyżki ponad 2 miliony tych płatności pasywnych, o których powiedziałem, czyli odsetek, należności licencyjnych czy dywidend wypłacanych za granicę do podmiotów powiązanych. Od nadwyżki ponad 2 miliony takich płatności w trakcie roku podatkowego płatnika należy pobierać podatek według stawki krajowej.

Do 2 milionów złotych możemy stosować preferencje, zwolnienia czy też wyłączenia dla tego typu płatności na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania albo przepisów krajowych, które implementują dyrektywy unijne do polskiego porządku prawnego. Natomiast od nadwyżki powinniśmy już podatek pobierać – 19% albo 20%. Są jednak dwie możliwości, żeby mechanizmu pay and refund nie stosować.

Pierwsza jest taka, że posiadamy opinię o stosowaniu preferencji – jako płatnik czy jako podatnik taką opinię otrzymaliśmy – i możemy w oparciu o tę opinię mechanizmu nie stosować.

Druga opcja jest taka, że złożymy oświadczenie przez członków zarządu płatnika, tak zwane oświadczenie WH-OSC, że płatnik posiada wszelkie dokumenty i po przeanalizowaniu tych dokumentów nie ma wątpliwości co do zastosowania preferencji w podatku u źródła.

Wtedy możemy, w oparciu o takie oświadczenie, stosować preferencje wynikające z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania czy przepisów krajowych, które stanowią transpozycję do polskiego porządku prawnego rozwiązań wynikających z dyrektyw unijnych.

Tylko to oświadczenie zarząd powinien złożyć w odpowiednim momencie. W jakim momencie należy je złożyć? Mamy termin na złożenie oświadczenia pierwotnego do końca drugiego miesiąca następującego po miesiącu, w którym został przekroczony limit 2 milionów złotych płatności.

Załóżmy, że w czerwcu wypłacili Państwo 3 miliony dywidendy do podmiotu powiązanego z siedzibą za granicą. Jeżeli chcemy od nadwyżki ponad 2 miliony, czyli do 1 miliona, zastosować preferencje, jakie przysługiwałyby nam do 2 milionów, na przykład zwolnienie z podatku, to mamy czas do końca sierpnia na złożenie oświadczenia WH-OSC.

Oświadczenie składa zarząd płatnika. Nie może tego zrobić pełnomocnik, musi je złożyć zarząd płatnika i w praktyce, w ramach zarządu, robi to osoba wyznaczona przez zarząd. Technicznie oświadczenie jest traktowane jako deklaracja podatkowa wysyłana elektronicznie. Czasami dochodzi do zabawnych sytuacji, że członek zarządu, który składa takie oświadczenie, powinien mieć pełnomocnictwo UPL-1 do składania deklaracji w drodze elektronicznej.

Trzeba pamiętać, że nie wystarczy wypełnić formularz w papierze albo wysłać go po prostu ePUAP-em. Jest wybrana forma elektroniczna poprzez formularz XML dostępny na stronie Ministerstwa Finansów.

Pojawia się pytanie: gdybyśmy dokonywali płatności jeszcze po złożeniu oświadczenia pierwotnego, czy nadal możemy stosować preferencje? Na przykład po wypłacie dywidendy wypłaciliśmy odsetki czy należności licencyjne, czy możemy nadal korzystać z oświadczenia pierwotnego?

Odpowiedź jest taka, że co do zasady tak. Do tego samego podmiotu, jeżeli złożyliśmy oświadczenie w odniesieniu do płatności na jego rzecz, możemy dalej korzystać z preferencji pod warunkiem, że złożymy oświadczenie następcze do końca pierwszego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego.

Zakładając, że mamy rok podatkowy równy kalendarzowemu, w naszym przykładzie w czerwcu przekroczyliśmy próg 2 milionów złotych, w sierpniu złożyliśmy oświadczenie pierwotne, następnie we wrześniu i październiku dokonujemy kolejnych wypłat na rzecz tego samego podmiotu, które mają charakter pasywny. Możemy korzystać z preferencji w podatku u źródła, natomiast trzeba złożyć oświadczenie następcze do końca stycznia 2026 roku.

Obserwujemy, że polskim płatnikom często zdarza się zapominać właśnie o tym oświadczeniu następczym. Przypominamy, bo jeżeli oświadczenia nie złożymy, a dokonywaliśmy kolejnych płatności i korzystaliśmy z preferencji w podatku u źródła, możemy mieć problem zaległości podatkowej. Złożenie czynnego żalu do urzędu skarbowego, że oświadczenia nie złożyliśmy i próba złożenia oświadczenia następczego w lutym lub kolejnych miesiącach, niewiele nam da.

Przypominamy więc, że koniec stycznia to nie tylko termin na CIT-10Z, ale też – jeżeli korzystaliśmy z oświadczeń płatnika w podatku u źródła – termin na złożenie oświadczenia następczego, oświadczenia wtórnego. W przeciwnym wypadku ryzykujemy powstaniem zaległości podatkowych w podatku u źródła.

Płynnie przechodzimy do podatku od przerzuconych dochodów, który jest trochę takim odwróconym podatkiem u źródła. Dlaczego odwróconym? Podatek u źródła to podatek, w którym polski podmiot występuje jako płatnik. Podatek od przerzuconych dochodów dotyczy de facto tych samych płatności, które są objęte podatkiem u źródła, ale ustawodawca, wprowadzając to rozwiązanie w miejsce dawnego artykułu 15e, który limitował koszty usług niematerialnych, stwierdził, że uczyni jednocześnie polski podmiot, który dokonuje takich płatności, podatnikiem z tego tytułu.

Jaka jest idea podatku od przerzuconych dochodów? Chodzi o to, żeby opodatkować w Polsce koszty polskiego podatnika, które są transferowane w formie płatności za usługi niematerialne, opłaty za korzystanie z wartości niematerialnych i prawnych, przeniesienie ryzyka niewypłacalności dłużnika z tytułu pożyczek pozabankowych, koszty finansowania dłużnego od podmiotów powiązanych, wszelkie opłaty i wynagrodzenia za przeniesienie funkcji, aktywów lub ryzyk. W dużej mierze ten katalog jest zbieżny z podatkiem u źródła – są pewne niuanse, ale w dużej mierze jest zbieżny.

Chodzi o płatności do podmiotów posadowionych w krajach o bardziej liberalnej jurysdykcji podatkowej, gdzie jest niższe opodatkowanie. Celem jest ograniczenie przerzucania dochodów z państwa o wyższym opodatkowaniu do państw o niższym opodatkowaniu.

Jeżeli wypłacamy takie należności do podmiotów powiązanych z siedzibą za granicą, które podpadałyby też pod podatek u źródła, musimy przeprowadzić analizę dotyczącą podatku od przerzuconych dochodów, bo gdyby się okazało, że podpadamy pod te przepisy, stawka podatku wynosi aż 19% podstawy opodatkowania.

Podstawą opodatkowania jest wartość kosztów, które ponosimy z tytułu należności realizowanych na rzecz podmiotów powiązanych. Od tego podatku możemy odliczyć kwotę podatku u źródła, który byłby zapłacony przez polskiego płatnika z tytułu tych należności. Jak wspomniałem, podatek od przerzuconych dochodów jest zbieżny z podatkiem u źródła, jeśli chodzi o zakres płatności.

Krystian Szymaniak, Partner associate w Zespole CIT:

Podatek od przerzuconych dochodów możemy pomniejszyć o kwotę podatku u źródła zapłaconego z tytułu usług niematerialnych, które kwalifikujemy do objęcia tym podatkiem, jak również o wartość odpowiadającą kosztom finansowania dłużnego, które wyłączamy na podstawie artykułu 15c ustawy o CIT.

Na slajdzie widzą Państwo dwa pytania, które postawiliśmy:

• czy obowiązek uiszczenia podatku od przerzuconych dochodów jest bezwarunkowy,
• i do kiedy ten podatek należy zapłacić.

Jest możliwe wyłączenie w sytuacji, w której koszty ponoszone przez polskiego podatnika są ponoszone na rzecz podmiotu powiązanego, który posiada rezydencję w państwie Unii Europejskiej lub państwa należącego do Europejskiego Obszaru Gospodarczego i prowadzi w tym państwie istotną, rzeczywistą działalność gospodarczą.

Przy analizie tego wyłączenia pozostaje wiele wątpliwości co do rozumienia pojęcia „istotnej i rzeczywistej działalności”. Te pojęcia nie są sprecyzowane w przepisach, stąd wartość dowodowa tego, co analizujemy w kontekście kontrahenta, na rzecz którego wypłacane są należności, sprowadza się do weryfikacji jego zaplecza technicznego, personelu, posiadanych przez odbiorcę należności zasobów. W oparciu o zgromadzone informacje możemy oceniać, czy mamy do czynienia z podmiotem, który rzeczywiście wykonuje rzeczywistą działalność gospodarczą.

W trakcie badania powinny być wzięte pod uwagę takie aspekty, jak ponoszenie ryzyka ekonomicznego przez ten podmiot – ryzyka związanego z otrzymywaną należnością czy jej utratą. Jeżeli ten podmiot ponosi ryzyko ekonomiczne, prowadzi nas to do wniosku, że rzeczywiście prowadzi rzeczywistą działalność. Podobnie, gdy podmiot odbierający należność samodzielnie decyduje o przeznaczeniu otrzymanej należności.

Jeśli chodzi o aspekt istotności działalności, patrzymy na proporcję, w jakiej przychody, które podmiot zagraniczny osiąga z tytułu kosztów kwalifikowanych do podatku od przerzuconych dochodów, pozostają w stosunku do całości jego przychodów. Jeżeli okaże się, że ten stosunek przekracza 50%, to mówimy o tym, że działalność gospodarcza jest istotna i prowadzona przez ten podmiot zagraniczny.

Piotr Wysocki: Najbardziej istotny próg, który możemy na naszych danych wewnętrznie zweryfikować, czy w ogóle podlegamy pod podatek od przerzuconych dochodów, to tak zwana bezpieczna przystań – próg 3%.

Patrzymy na to, czy koszty, które przedmiotowo wpadałyby nam w ten podatek (czyli to, o czym mówiliśmy wcześniej), w sumie wynoszą co najmniej 3% sumy kosztów uzyskania przychodów podatnika za dany rok.

Robimy proste ćwiczenie: zbieramy sumę kosztów podatkowych, takich jak pokazujemy w deklaracji CIT-8, i przyrównujemy łączną wartość kosztów poniesionych, które podlegałyby przedmiotowo pod podatek od przerzuconych dochodów, do tej wartości.

Jeżeli jesteśmy poniżej progu 3%, to nie musimy już nic więcej robić z tym podatkiem. To najprostszy sposób weryfikacji, czy podlegamy pod podatek od przerzuconych dochodów: sprawdzamy, czy suma tych kosztów wynosi co najmniej 3% naszych kosztów uzyskania przychodów ogółem. Jeśli nie, zasadniczo nie musimy wykonywać kolejnych kroków.

Kolejne kroki, między innymi ten, o którym już było mówione, dotyczący rzeczywistej działalności gospodarczej, to kroki, które musimy badać już na zewnątrz – musimy zbierać informacje od podmiotów powiązanych.

Są też inne przesłanki, które wprost dotyczą tych podmiotów powiązanych. Zaraz krótko przez nie przejdziemy.

Dlaczego to jest istotne? Przepisy wprost przenoszą ciężar dowodu na podatnika: to my musimy udowodnić, że nie podlegamy pod podatek od przerzuconych dochodów, że którakolwiek z przesłanek nie jest spełniona.

Najłatwiej jest zweryfikować próg 3%, bo to przesłanka wewnętrzna dotycząca nas jako podatnika. Kolejne przesłanki są zewnętrzne.

Pierwsza z nich to przykład: czy dochód podmiotu powiązanego, do którego wypłacamy należności podlegające podatkowi od przerzuconych dochodów, jest opodatkowany efektywnie według stawki nie niższej niż 14,25% czy też jest zwolniony albo wyłączony z opodatkowania. To wymaga badania opodatkowania w państwie rezydencji.

Inna przesłanka – druga stosunkowo prosta do weryfikacji – dotyczy tego, czy podmiot powiązany uzyskuje od nas (od polskiego podatnika) wraz z innymi polskimi podmiotami powiązanymi mniej niż 50% ogółu przychodów – zarówno z perspektywy rachunkowości, jak i podatkowej.

Jeżeli okaże się, że my wraz z innymi polskimi podmiotami powiązanymi nie jesteśmy głównym dostawcą dochodu dla podmiotu zagranicznego, to również odpada nam podatek od przerzuconych dochodów.

Kolejna przesłanka mówi o przekazywaniu co najmniej 10% przychodów przez podmiot powiązany na rzecz innego podmiotu, ale jest ona dość nieprecyzyjnie określona. W przepisach i objaśnieniach dotyczących podatku od przerzuconych dochodów jest doprecyzowanie, że na tej przesłance raczej nie warto opierać unikania tego podatku.

Najważniejszy jest próg 3%. Jeżeli go przekraczamy, trzeba iść dalej i wykonywać kolejne kroki. Należy mieć dokumentację potwierdzającą, że przeprowadziliśmy weryfikację, bo skoro ciężar dowodu jest po stronie podatnika, to jeśli organ podatkowy przyjdzie na kontrolę i zidentyfikuje koszty, które przedmiotowo wchodzą w ten podatek, sam nie musi badać przesłanek. Może zażądać 19% podatku, chyba że podatnik udowodni, że przesłanki nie były spełnione.

Krystian Szymaniak: Kolejnym tematem, który chcielibyśmy dziś poruszyć, jest minimalny podatek dochodowy – krajowy minimalny podatek dochodowy. To instytucja, która swoje odzwierciedlenie w przepisach ma od 2022 roku, natomiast do końca 2023 roku wprowadzono zwolnienie podatników ze stosowania tych regulacji, z zapłaty tego podatku.

Pierwszym rokiem, za który podatek był należny i podatnicy powinni kalkulować podleganie pod ten podatek lub zasadność jego zapłaty, był rok rozpoczynający się od 1 stycznia 2024 roku. W przypadku podmiotów, które mają rok podatkowy odmienny od kalendarzowego, mówimy o pierwszym roku następującym po 31 grudnia 2023 roku.

Jeśli chodzi o kryteria brzegowe, kto podlega temu podatkowi, mamy dwa warunki rozłączne:

• podmioty, które ponoszą stratę podatkową w ramach działalności operacyjnej (w odniesieniu do przychodów innych niż z zysków kapitałowych),
• albo podmioty, które co prawda nie ponoszą straty, ale ich zysk jest na tyle niski, że rentowność, czyli udział dochodów w przychodach, jest mniejsza lub równa 2%. Mówimy tutaj o stosunku dochodów do przychodów z innych źródeł niż zyski kapitałowe.

Badanie rentowności na potrzeby podatku minimalnego nie jest ćwiczeniem polegającym na prostym porównaniu dochodów do przychodów. Ustawodawca przewiduje szereg wyłączeń i modyfikacji wzoru do obliczenia, o których za chwilę opowiemy.

Przechodząc do wzoru, o którym mówiliśmy – jak liczony jest udział dochodów w przychodach, jak liczona jest rentowność i jakie modyfikacje wprowadza ustawodawca.

Przede wszystkim nie uwzględniamy w tym wzorze:

• kosztów związanych z wynagrodzeniami pracowniczymi i składkami na ubezpieczenia społeczne i PPK w wysokości 20%,
• odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych,
• opłat z tytułu leasingu operacyjnego,
• odpisów od środków trwałych wykorzystywanych na podstawie umowy leasingu finansowego.

Kilka kategorii kosztów związanych z zakupem energii, ciepła lub gazu przewodowego – w sytuacji, gdy rok do roku te koszty wzrosły – również nie jest uwzględniana w kalkulacji rentowności. Podobnie przychody i koszty związane z umowami, których przedmiotem jest sprzedaż wierzytelności podatnika, czyli umowami faktoringowymi, pozostają poza zakresem kalkulacji rentowności. Podatek akcyzowy, podatek od sprzedaży detalicznej, podatek od gier, opłata paliwowa, opłata emisyjna również nie wpływają na kwotę kosztów kalkulowanych w ramach współczynnika. Dotyczy to również przychodów i kosztów związanych z podatkiem akcyzowym zawartym w cenie wyrobów akcyzowych nabywanych lub sprzedawanych przez podatnika – w sytuacji, w której mówimy o podmiotach dokonujących obrotu wyrobami akcyzowymi.

Jeśli chodzi o to, jak liczymy podstawę opodatkowania minimalnym podatkiem dochodowym, od 2023 roku pojawiła się nowa, alternatywna, uproszczona metoda, z której podatnicy mogą skorzystać. Przewiduje ona, że podstawę opodatkowania możemy określić jako 3% wartości przychodów z działalności operacyjnej – i na tym koniec.

Alternatywą pozostaje możliwość ustalenia podstawy opodatkowania poprzez sumę:

• 1,5% wartości przychodów z działalności operacyjnej,
• kosztów finansowania dłużnego ponoszonych na rzecz podmiotów powiązanych w zakresie, w jakim koszty przekraczają 30% podatkowej EBITDY,
• oraz kosztów usług niematerialnych (tych, które wcześniej znajdowały się w art. 15e – należności licencyjne, usługi doradcze, usługi wsparcia, usługi przetwarzania danych) ponoszonych na rzecz podmiotów powiązanych w części, w jakiej ich wartość przekracza o 3 miliony złotych 5% podatkowej EBITDY podatnika.

Suma tych wartości stanowi podstawę opodatkowania, a stawka podatku wynosi 10%. Podczas kalkulacji rentowności proszę wziąć pod uwagę odmienne zasady dotyczące obliczenia poziomu dochodowości. Jeżeli okaże się, że będziecie Państwo zobowiązani do zapłaty podatku, warto przeliczyć, która z metod będzie korzystniejsza – może się okazać, że mimo iż w metodzie uproszczonej bierzemy pod uwagę 3% wartości przychodów z działalności operacyjnej, to wysokość kosztów finansowania dłużnego czy usług niematerialnych spowoduje, że właśnie metoda uproszczona będzie dla Państwa atrakcyjniejsza.

Podstawa opodatkowania może być pomniejszana. Ustawodawca przewiduje szereg opcji na obniżenie podstawy opodatkowania – przede wszystkim odliczenia związane z ulgami podatkowymi:

• ulga B+R,
• ulga na prototyp,
• ulga na robotyzację.

Również darowizny, które standardowo możemy odliczyć od podatku, podlegają odliczeniu.

Ponadto odliczamy przychody związane z transakcją, której cena lub sposób jej określenia wynika z przepisów ustaw lub innych aktów normatywnych wydanych na podstawie ustaw. W głównej mierze mówimy tutaj o przedsiębiorstwach energetycznych, które stawki za sprzedaż energii, ciepła czy gazu mają określone taryfami zatwierdzonymi przez regulatora.

Podstawa opodatkowania jest również pomniejszana o przychód strefowy. Do końca 2023 roku przepisy przewidywały odliczenie od podstawy opodatkowania dochodu strefowego, co stało w opozycji do celu, jaki miały osiągnąć – poprzez wyeliminowanie sytuacji, w której podmiot strefowy będzie zobowiązany do zapłaty podatku minimalnego w części działalności strefowej.

Obecnie, poprzez zastosowanie mechanizmu, że od podstawy opodatkowania odliczamy cały przychód strefowy, działalność strefowa pozostaje całkowicie wyłączona spod podatku minimalnego. Wynik ćwiczenia w tym obszarze będzie zawsze równy zero.

Pomniejszenie podstawy opodatkowania dotyczy także przychodów z tytułu umów faktoringu oraz przychodów w wysokości kwoty podatku akcyzowego zawartego w cenie sprzedawanych przez podatnika wyrobów akcyzowych.

To pięć kategorii odliczeń obniżających podstawę opodatkowania. Na koniec – kilka opcji, które przewidują wyłączenie z obowiązku obliczania podatku minimalnego. Podatku minimalnego nie płacimy, jeżeli:

• w jednym z trzech lat poprzedzających rok, za który liczymy podatek minimalny, rentowność podatnika była wyższa niż 2%,
• jesteśmy w pierwszym lub drugim roku po rozpoczęciu działalności,
• przychody w danym roku, za który kalkulowany jest podatek minimalny, są niższe o co najmniej 30% niż w roku poprzednim.

Istotne wyłączenie dotyczy podatnika funkcjonującego w grupie co najmniej dwóch spółek, w której jedna spółka posiada co najmniej 75% udziałów w pozostałych spółkach, a suma rentowności dla tej grupy spółek przekracza 2%. Nie mamy tutaj rygorów co do sposobu ustalania tej grupy na potrzeby wyłączenia. To mogą być dowolnie wybrane spółki z grupy kapitałowej – najważniejsze, żeby były to co najmniej dwie spółki, gdzie jedna posiada co najmniej 75% udziałów w pozostałych. Wtedy rentowność możemy liczyć jako wspólny wynik dla takiej grupy.

Krystian Szymaniak: Przechodząc dalej – koniec roku to dobra okazja, żeby pochylić się nad tematami związanymi z możliwościami odliczenia od podstawy opodatkowania. Takie odliczenie w głównej mierze zapewniają ulgi podatkowe.

Ulga na robotyzację przewiduje możliwość dodatkowego odliczenia 50% kosztów ponoszonych na robotyzację w przedsiębiorstwie, rozumianą jako nabycie robotów – maszyn programowanych, automatycznie sterowanych, posiadających co najmniej trzy stopnie swobody. Mówimy tu o ruchu robota na boki, w przód i w tył, w górę i w dół – to wystarczy, aby uznać maszynę za robota.

Kosztami kwalifikowanymi są również:

• inne koszty dotyczące maszyn peryferyjnych związanych z robotami,
• oprogramowanie takiego robota,
• koszty szkoleń dla pracowników.

Zachęcamy do weryfikacji tej ulgi, ponieważ przy obecnym kształcie przepisów będzie funkcjonowała do końca 2026 roku i nie dłużej. Możliwość odliczenia dotyczy kosztów ponoszonych od 2022 roku, więc to przedostatni rok, w którym można skorzystać z ulgi.

Ulga na ekspansję dotyczy kosztów ponoszonych przez podatnika w związku z promocją swoich produktów, zdobywaniem nowych rynków. Umożliwia odliczenie od podstawy opodatkowania maksymalnie 1 miliona złotych wydatków ponoszonych w związku z:

• organizacją miejsc na targach,
• udziałem w targach,
• przygotowaniem dokumentacji produktowej dla nowych produktów,
• przygotowaniem dokumentacji przetargowej,
• przygotowaniem stron internetowych,
• materiałami reklamowymi i promocją nowych produktów.

Ulga jest obwarowana warunkiem, że w dwóch kolejnych latach po zastosowaniu ulgi i poniesieniu kosztów związanych z ekspansją musimy wykazać wzrost przychodów ze sprzedaży swoich produktów lub odnotować przychód ze sprzedaży nowych produktów.

W najnowszych interpretacjach organy prezentują liberalne podejście – uznają, że wystarczy, aby wzrost przychodów został osiągnięty w jednym z tych dwóch lat, nie musi być utrzymany przez oba lata.

Po prawej stronie slajdu widzą Państwo dwie powiązane ze sobą ulgi:

• ulgę na działalność badawczo-rozwojową (B+R),
• ulgę na innowacyjnych pracowników.

Ulga B+R to największa ulga przynosząca największe korzyści podatnikom. Często podatnicy kojarzą ją z laboratoriami, „białymi kitlami” i bardzo skomplikowanymi pracami, ale w praktyce nie musi tak być. Wszelkie usprawnienia procesowe czy produktowe mogą predestynować podatnika do tego, aby koszty ponoszone na taką działalność rozwojową – rozumianą jako rozwój w ramach przedsiębiorstwa, a nie w skali kraju, Europy czy świata – stanowiły podstawę do skorzystania z dodatkowego odliczenia.

Poza kosztami związanymi z wykorzystywaniem środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, materiałami i surowcami wykorzystywanymi do działalności B+R, które możemy odliczyć podwójnie, mamy bardzo dużą możliwość odliczenia kosztów pracowniczych pracowników biorących udział w pracach rozwojowych. Tutaj odliczenie wynosi 200%, czyli efektywnie w wyniku podatkowym mamy 300% kosztów ponoszonych na rzecz tych pracowników.

W sytuacji, gdy podmiot prowadzący prace B+R nie ma możliwości wykorzystania całości ulgi w swoim wyniku CIT, istnieje możliwość „odebrania” ulgi w postaci obniżenia zaliczek PIT od wynagrodzeń pracowników biorących udział w działalności B+R. To właśnie przewiduje ulga na innowacyjnych pracowników. Nawet niska rentowność czy strata nie przekreśla możliwości efektywnego wykorzystania prac rozwojowych na potrzeby rozliczeń podatkowych.

Ostatnia rzecz w obszarze ulg i ich rozliczania, szczególnie z perspektywy ulgi B+R - akty, które przedstawiają zasady rozliczeń w poszczególnych obszarach. Pierwszym jest interpretacja ogólna Ministra Finansów – akt „słodko-gorzki”. Z jednej strony przewiduje, że dla celów kalkulacji kosztów kwalifikowanych pracowniczych podatnicy mają prawo uwzględniać należności ponoszone na rzecz pracowników za czas choroby czy urlopu. Z drugiej strony – gorzki aspekt – licząc proporcję czasu, jaki pracownik poświęca na działalność B+R, w mianowniku musimy uwzględniać cały czas pracy, w którym pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy. Ministerstwo Finansów bardzo szeroko definiuje to pozostawanie do dyspozycji, obejmując również urlop i czas choroby.

Kolejne orzeczenia, które przytaczamy, dotyczą:

• Sytuacji, w której Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie mamy możliwości skorzystania z ulgi, jeżeli nasze działania są pokłosiem zlecenia kontrahenta. Jeżeli w momencie, gdy klient zleca nam wykonanie działań, my już decydujemy się, że projekt zrealizujemy i produkt lub usługę dostarczymy, to – zdaniem sądu – takie działania, jakkolwiek mogą być innowacyjne, nie są obarczone elementem niepewności, więc nie stanowią działalności B+R.
• Środków trwałych wytworzonych w ramach prac B+R – nie mogą być one same w sobie uznawane za działalność B+R, a odpisy amortyzacyjne od tych środków nie będą stanowiły kosztów kwalifikowanych, chyba że wytworzone lub ulepszone środki trwałe są następnie wykorzystywane w działalności B+R.

Ostatni wyrok, na który chcemy zwrócić uwagę, dotyczy sposobu ustalania proporcji w odniesieniu do premii lub innych należności pracowniczych wypłacanych za okresy dłuższe niż miesiąc, na przykład premii kwartalnej lub rocznej. Pytanie brzmiało: jak kalkulować procent kosztów pracowniczych, które powinny być uwzględnione jako wydatki kwalifikowane? NSA zajął następujące stanowisko: proporcję powinniśmy obliczać według czasu, jaki pracownik poświęca na działalność B+R w miesiącu, w którym premia jest ponoszona, a nie według proporcji wynikającej z sumy miesięcy, za które premia jest należna.

Krystian Szymaniak: Na koniec tej części – bardzo krótko – temat JPK CIT. Ten temat podzieliłbym na dwie grupy:

• podatników, którzy już teraz są przygotowani, aby za chwilę testować pliki i raportować za rok 2025 po raz pierwszy,
• podatników, którzy dopiero od 2026 będą musieli raportować JPK CIT.

W odniesieniu do pierwszej grupy chciałbym poinformować, że w Deloitte stworzyliśmy narzędzie umożliwiające merytoryczną walidację plików JPK CIT. Przed finalnym złożeniem pliku do Ministerstwa Finansów rekomendujemy i zapraszamy do skorzystania z takiej walidacji.

W odniesieniu do drugiej grupy, która będzie raportować od 2026 roku, koniec roku jest ostatnim momentem, żeby odpowiednio przygotować systemy i plan kont do nowych znaczników wymaganych przez format raportowania i nowe obowiązki. Chodzi o to, aby być przygotowanym już od 1 stycznia na nowy obowiązek raportowy, a nie korygować rozliczenia w trakcie roku.

Bartłomiej Węgrzyn, Partner associate w Zespole Gi3: Przede wszystkim, z uwagi na to, że specjalne strefy ekonomiczne przestaną funkcjonować w 2026 roku, nie będą Państwo mogli w dalszych latach wykorzystywać limitu zwolnienia podatkowego na podstawie zezwoleń strefowych. Co możemy zrobić z niewykorzystanym limitem?

Po pierwsze, należy zweryfikować, czy dotychczasowe rozliczenia były poprawne – na przykład czy niekiedy zbyt ostrożnie klasyfikowaliśmy przychody jako opodatkowane. Często przychody mogą być zwolnione z podatku, na przykład przychody z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, o których jeszcze powiem.

Można też zweryfikować stawki amortyzacyjne stosowane dotychczas. Co prawda możliwość obniżonej amortyzacji została ograniczona dla środków trwałych wprowadzonych po 2021 roku, natomiast dla wcześniejszych środków trwałych strefowych możemy stosować obniżoną amortyzację. Istnieją korzystne wyroki NSA, które potwierdzają możliwość wstecznego korygowania rozliczeń za lata nieprzedawnione. Warto poprzedzić takie działania pozyskaniem opinii zabezpieczającej lub interpretacji indywidualnej.

To są dwa podstawowe aspekty:

• weryfikacja przychodów klasyfikowanych dotąd jako opodatkowane,
• zastanowienie się nad obniżoną amortyzacją.

Jeśli chodzi o krajowy podatek minimalny, o którym już wspominaliśmy, w odniesieniu do „strefowiczów” zachęcamy do uzyskania interpretacji potwierdzającej, że współczynnik rentowności liczymy na całej działalności – nie tylko opodatkowanej, ale też strefowej. Dzięki temu rentowność będzie często bardzo wysoka, ponieważ spółki strefowe są z reguły rentowne, co powinno powodować, że nie będziemy podlegać obowiązkom podatku minimalnego.

Same przepisy są sformułowane w sposób, który nie do końca przesądza, czy rentowność liczymy na całości działalności, ale ostatnie interpretacje są korzystne i warto taką interpretację uzyskać.

Przechodząc do kolejnego wątku – możliwości uzyskania nadpłat. Chcieliśmy zwrócić uwagę przede wszystkim na dofinansowania z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W interpretacjach stwierdzano, że u podatników strefowych tego typu przychody są opodatkowane, co powodowało, że płacili Państwo 19% podatku od dofinansowania, podczas gdy koszty przypisane były do działalności strefowej (koszty pracownicze).

Pierwsze wyroki NSA były niekorzystne – uznano, że przychody są opodatkowane. Obecnie przeważa stanowisko, że przychody mogą być zwolnione z podatku. Reprezentowałem klientów w tych sprawach i NSA stwierdzał, że nie może być tak, że płacimy podatek od dofinansowania. W związku z tym podmiotom, które zapłaciły podatek, mogą przysługiwać nadpłaty.

Co bardzo istotne – w szerszym kontekście – jeżeli zapłacili Państwo podatek na podstawie interpretacji indywidualnej, która następnie została uchylona przez WSA lub NSA, można rozważyć odzyskanie odsetek od momentu zapłaty podatku. Zachęcamy do weryfikacji, czy uzyskali Państwo takie dofinansowanie.

Warto zwrócić uwagę, że podatnicy strefowi często nie interesowali się ulgami z uwagi na istniejące wyłączenia. W ostatnim czasie wydano jednak szereg korzystnych interpretacji podatkowych, zgodnie z którymi nawet gdy działamy na terenie strefy na podstawie zezwolenia lub w ramach decyzji o wsparciu, ale koszty działalności B+R są elementem wyniku podatkowego, możemy korzystać z ulgi B+R.

To stało się szczególnie popularne u klientów z uwagi na to, że prawo do zwolnienia podatkowego na podstawie decyzji o wsparciu jest najczęściej odroczone do momentu zakończenia inwestycji wskazanej w decyzji. Pojawia się więc moment, gdy skończyliście Państwo zezwolenie strefowe, a jeszcze nie przeszliście na decyzję o wsparciu lub czekacie na aktywowanie kolejnej decyzji i to jest bardzo dobry moment, żeby zweryfikować możliwość zastosowania ulg podatkowych, m.in. ulgi na działalność B+R. Warto poprzedzić to uzyskaniem interpretacji, o której mowa na slajdzie.

Po prawej stronie widzimy to, o czym wspominaliśmy wcześniej – nawet jeżeli nie wykorzystali Państwo „podstawowej” ulgi B+R, można rozważyć korzystanie z ulgi na innowacyjnych pracowników.

Przechodząc do slajdu dotyczącego grantów: chcemy wspomnieć, że poza Polską Strefą Inwestycji i grantem rządowym spora część inwestycji, dla których uzyskują Państwo decyzję o wsparciu, kwalifikuje się również do wsparcia grantowego – grantów prośrodowiskowych. Wystartował kredyt ekologiczny, który będzie trwał do 8 stycznia 2026 roku. Nazywa się „kredyt”, ale w praktyce jest grantem – na inwestycje poprawiające efektywność energetyczną. Jest skierowany do podmiotów zatrudniających mniej niż 3000 pracowników na całym świecie, więc zakładamy, że większość z Państwa będzie się kwalifikować. Zachęcamy do sprawdzenia, czy planują Państwo inwestycje w termomodernizację budynków czy inne działania poprawiające efektywność energetyczną – można uzyskać wsparcie grantowe.

Po prawej stronie widzimy pożyczki regionalne na odnawialne źródła energii. Program nazywa się „pożyczki”, ale w niektórych regionach de facto jest grantem, ponieważ pożyczki są częściowo umarzalne. Nabór jest ciągły, a program obejmuje wszystkich przedsiębiorców, również dużych, którzy przekraczają próg 3000 pracowników i inwestują w wybranych województwach.

Podsumowując, zachęcamy, aby planując inwestycje, pamiętać nie tylko o typowym wsparciu inwestycyjnym – jak Polska Strefa Inwestycji czy grant rządowy – ale również o grantach prośrodowiskowych.

Piotr Świętochowski, Partner w Zespole Business Process Solutions: Szanowni Państwo, jak Państwo słyszeli, na koniec roku zawsze jest dużo wyzwań w zespołach finansowych. Wyzwania wynikają z dodatkowych analiz, o których mówili koledzy, ale czasami też z braków kadrowych lub innych projektów realizowanych w zespole finansowym.

Dlatego w Deloitte postanowiliśmy stworzyć zespół zajmujący się interimowym wsparciem – zespół 15 osób (na razie), ale planujemy zatrudnić więcej osób: księgowych, kontrolerów, głównych księgowych, którzy w okresach interimowych wspierają naszych klientów w takich wyzwaniach. Serdecznie zapraszam do kontaktu.