Analiza branży energetycznej w 2026 roku
AI podniesie szczytowe zapotrzebowanie na energię o 26 proc. do 2035 r.
Sztuczna inteligencja, elektryfikacja i geopolityka przestają funkcjonować jako odrębne zjawiska i coraz częściej wspólnie wpływają na kierunki rozwoju sektora energetycznego. Wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną oraz rosnąca zmienność systemu zwiększają presję na infrastrukturę sieciową i wymuszają zmianę podejścia do planowania oraz inwestycji. Jak wynika z raportu firmy doradczej Deloitte „2026 Energy Industry Outlook”, sektor energetyczny wchodzi w fazę trwałej zmiany strukturalnej, a firmy przechodzą od projektów pilotażowych do pełnoskalowej realizacji – obejmującej modernizację sieci, selektywną alokację kapitału oraz wdrażanie AI jako elementu codziennych operacji.
Newsletter Transformacja Energetyczna
Przejdź do strony zbiorczej
Zróżnicowanie regionalne staje się jednym z kluczowych czynników kształtujących obecną fazę transformacji energetycznej. Tempo i struktura przyrostu zapotrzebowania na energię elektryczną, a nie wyłącznie jego skala, decydują dziś o presji na infrastrukturę sieciową i logice decyzji inwestycyjnych. W efekcie największe gospodarki coraz częściej wyznaczają kierunek zmian dla pozostałych rynków.
Najbardziej dynamiczne procesy widoczne są w Stanach Zjednoczonych. Rozwój centrów danych, szybka adopcja sztucznej inteligencji oraz przyspieszona elektryfikacja przemysłu i transportu powodują tam skokowy wzrost zapotrzebowania na energię, dokładając istotne nowe obciążenia do sieci, które już wcześniej funkcjonowały blisko granic przepustowości.
Europa podąża w tym samym kierunku co Stany Zjednoczone, jednak przy istotnie odmiennej dynamice. Tempo wzrostu zapotrzebowania na energię elektryczną jest niższe, lecz jego struktura coraz silniej upodabnia się do modelu amerykańskiego, kształtowanego przez rozwój sztucznej inteligencji, centrów danych oraz postępującą elektryfikację gospodarki. Tworzy to ograniczone, ale realne okno czasowe na dostosowanie infrastruktury sieciowej, przy jednoczesnym narastaniu presji na jej modernizację oraz wdrażanie mechanizmów elastyczności systemowej. W Polsce punkt ciężkości wyzwań przesuwa się z zapewnienia wolumenu energii na zdolność systemu do bilansowania zmienności podaży i popytu przy rosnącym udziale OZE, co wymaga szybkiej integracji rozwiązań opartych na AI w operacyjnym zarządzaniu siecią
– podkreśla Łukasz Kowalski, Business Development Director, Deloitte.
Rosnąca zmienność popytu sprawia, że rozwiązania oparte na AI przestają być dodatkiem do systemu. Coraz częściej stają się jego integralnym komponentem, wspierając bilansowanie w czasie rzeczywistym, ograniczanie przestojów oraz efektywniejsze wykorzystanie magazynów energii. Ta operacyjna zmiana w sposobie funkcjonowania systemu bezpośrednio przekłada się na nową logikę alokacji kapitału.
Transformacja przyspiesza tam, gdzie jest systemowo niezbędna
Zmiana profilu popytu oraz rosnące wymagania wobec sieci powodują, że transformacja energetyczna wchodzi w fazę większej selektywności kapitałowej. Coraz rzadziej liczy się sam przyrost mocy, a coraz częściej wpływ inwestycji na stabilność i elastyczność systemu, przy jednoczesnej presji na efektywność kosztową.
Różnice między USA a Europą są w tym obszarze wyraźne. Amerykański rynek korzysta z długoterminowych i przewidywalnych zachęt fiskalnych, które ograniczają ryzyko inwestycyjne i zwiększają swobodę finansowania. W Unii Europejskiej dyscyplina kapitałowa wynika głównie z regulacji oraz strukturalnie wysokich kosztów finansowania w energetyce regulowanej.
W Europie warunki finansowania transformacji energetycznej są dziś bardziej restrykcyjne niż w poprzednich latach. Projekty muszą jednocześnie realizować cele klimatyczne, spełniać rosnące wymogi regulacyjne i realnie wzmacniać stabilność systemu energetycznego. W Polsce widać to szczególnie wyraźnie – środki kierowane są tam, gdzie bez inwestycji transformacja po prostu się nie wydarzy: do sieci elektroenergetycznych, rozwiązań zwiększających elastyczność oraz stabilnych źródeł przejściowych. Jednocześnie oznacza to funkcjonowanie w warunkach trwałego dualizmu systemowego
– mówi Tomasz Gasiński, partner w zespole Sustainability & Climate, Deloitte.
Ten dualizm – równoległego rozwoju nowej energetyki i utrzymywania mocy konwencjonalnych – sprawia, że kluczowym kryterium staje się nie tylko efektywność inwestycji, lecz także przygotowanie całego systemu na czynniki zewnętrzne.
Geopolityka jako stały element planowania
W warunkach rosnącego popytu, selektywnej alokacji kapitału i ograniczeń infrastrukturalnych odporność przestaje być wyłącznie pojęciem strategicznym, a staje się kategorią operacyjną. Dla Polski i Europy Środkowo-Wschodniej ma to szczególne znaczenie ze względu na silne oddziaływanie czynników geopolitycznych.
Wojna w Ukrainie, konkurencja o długoterminowe kontrakty importowe LNG oraz globalne niedobory krytycznego sprzętu sieciowego przekładają się na wydłużone terminy realizacji inwestycji, często liczonych w miesiącach, a w przypadku części urządzeń – nawet w latach, oraz wzrost kosztów. Europa pozostaje przy tym bardziej zależna od importu komponentów OZE i magazynów energii niż USA, co dodatkowo wzmacnia potrzebę planowania stabilności systemowej.
Rok 2026 widzimy jako moment przejścia z fazy planowania i pilotaży do fazy twardej egzekucji. Polska, ze względu na specyfikę miksu energetycznego, musi jednocześnie inwestować w nową energetykę i utrzymywać konwencjonalne moce zapewniające bezpieczeństwo dostaw – przynajmniej do czasu osiągnięcia odpowiedniej skali magazynów energii. W takich warunkach odporność systemu staje się kluczowym kryterium decyzji inwestycyjnych i operacyjnych
– podkreśla Piotr Hałoń, partner associate, Lider Grupy Energy, Resources & Industrials, Deloitte.
Dlatego coraz większe znaczenie zyskują rozwiązania pozwalające zwiększać bezpieczeństwo energetyczne bez natychmiastowej, kosztownej rozbudowy infrastruktury. Technologie zwiększające przepustowość sieci, wirtualne elektrownie oraz aktywne zarządzanie popytem umożliwiają lepsze wykorzystanie istniejących zasobów i stopniowe budowanie systemu przystosowanego do trwałej zmienności.
Pełny raport do pobrania znajduje się tutaj.
Piotr Hałoń
