Przejdź do głównej treści

Należyta staranność w VAT

Weryfikacja kontrahentów i nadzór nad wystawianiem faktur

Każdy podatnik VAT może zostać narażony na udział w transakcji, która jest elementem schematu zmierzającego do wyłudzenia VAT przez inny podmiot. Skutkiem tego może być brak prawa do odliczenia VAT, czy też brak prawa do zastosowania stawki 0% VAT dla transakcji międzynarodowych. Podatnicy mogą być również odpowiedzialni za wystawienie „pustych faktur” przez swoich pracowników.

Weryfikacja kontrahentów i nadzór nad wystawianiem faktur pod lupą organów podatkowych

Ciągle obecna w Polsce tzw. „luka VAT” (czyli różnica między oczekiwanymi a faktycznymi wpływami z VAT do budżetu), powoduje, że organy podatkowe skupiają się na wykrywaniu przestępstw i nadużyć podatkowych. Ich wykrywanie jest obecnie możliwe dzięki coraz lepszemu typowaniu podatników do kontroli. Czy to oznacza, że uczciwie działające podmioty mogą być spokojne o swoje rozliczenia VAT w kontekście ryzyka nadużyć? Niekoniecznie. Oszuści podatkowi wykorzystują swoich kontrahentów (również duże podmioty na rynku), aby uwiarygodnić swoje transakcje, czy też sztucznie wydłużyć łańcuch dostaw.  

Na czym polega problem?

W związku z występującymi na rynku nadużyciami organy podatkowe skupiają swoją uwagę na transakcjach i działaniach, które mogą potencjalnie prowadzić do uszczupleń w podatku VAT. Na skutek odpowiednich czynności organów podatkowych w tym kontekście mogą one:

  • zakwestionować prawo do odliczenia VAT z faktur dokumentujących czynności związane (nawet pośrednio) z oszustwami w VAT;
  • zakwestionować prawo do zastosowania stawki 0% VAT dla transakcji międzynarodowych, jeśli transakcje takie mają związek oszustwami w VAT.

Oprócz tego, występują sytuacje, w których podatnik staje się niejako ofiarą nieuczciwych działań swoich pracowników, którzy wystawiają puste faktury posługując się danymi pracodawcy. W takiej sytuacji podatnik (pracodawca) może być zobowiązany do zapłaty VAT z wystawionych faktur z wykazanym nieprawidłowo podatkiem.

We wszystkich powyższych sytuacjach podatnik może uwolnić się od odpowiedzialności, jeżeli działał w dobrej wierze – tj. dochował należytej staranności w weryfikacji swoich kontrahentów i transakcji lub też w nadzorze nad swoimi pracownikami.

Niestety brak jest ustawowych kryteriów oceny dochowania należytej staranności. To sprawia, że dla wielu podatników właściwa weryfikacja kontrahentów i monitorowanie działań pracowników mogą być problematyczne. 

W takim przypadku wskazane może być skorzystanie z wiedzy ekspertów Deloitte, posiadających wieloletnie doświadczenie w zakresie audytu oraz wdrażania procedur zachowania należytej staranności. 

Jak możemy pomóc?

Analiza posiadanych procedur weryfikacyjnych

Z naszych doświadczeń wynika, że duża część podatników nie posiada odpowiednich procedur weryfikacyjnych dostosowanych do specyfiki prowadzonego biznesu. Nasze wsparcie może więc obejmować szczegółową analizę stosowanych procedur weryfikacyjnych w zakresie ich aktualności i adekwatności.  
 

Analiza posiadanych procedur wystawiania faktur i monitorowania działań pracowników

Proponujemy również analizę tego, czy w danym przedsiębiorstwie obowiązują wystarczające procedury i instrumenty, które spełniają standardy odpowiedniego nadzoru nad pracownikami w zakresie wystawiania faktur.
 

Przygotowanie projektu procedur weryfikacyjnych 

W przypadku, gdy klient nie posiada sformalizowanych zasad weryfikacji kontrahentów, czy nadzoru nad pracownikami, możemy zaproponować nasze wsparcie w zakresie przygotowania projektu procedury dostosowanej do potrzeb spółki. 

Jeżeli klient ma już odpowiednie procedury, możemy również dostosować je do standardów oczekiwanych przez organy podatkowe. 
 

Audyt stosowania procedur

Znamy wiele przypadków, w których organy podatkowe podważały dochowanie należytej staranności z uwagi na niestosowanie posiadanych przez podatnika procedur weryfikacyjnych lub niewłaściwą realizację obowiązków weryfikacyjnych wynikających z takich procedur. 

Jesteśmy w stanie zapewnić nasze wsparcie w zakresie oceny, czy posiadane przez klienta procedury są realizowane przez pracowników w sposób zapewniający dochowanie należytej staranności. 
 

Audyt kontrahentów

Oferujemy nasze wsparcie w zakresie biznesowej i podatkowej weryfikacji kontrahentów, z którymi klient współpracuje lub zamierza współpracować w przyszłości. 
 

Szkolenia

Prowadzimy szkolenia z zakresu należytej staranności i dobrej wiary w VAT dostosowane do otoczenia biznesowego klienta oraz osób, które są adresatami szkolenia, a zatem są to szkolenia dedykowane dla następujących grup:

  • członkowie zarządu,  
  • pracownicy działów finansowych i podatkowych, 
  • pracownicy wystawiający i otrzymujący faktury, 
  • pracownicy działów sprzedaży i zakupów, 
  • pracownicy działów logistyki, 
  • pracownicy magazynu. 


Narzędzia IT 

Tworzymy narzędzia IT dostosowane do potrzeb i branży klienta oraz posiadanych przez niego procedur weryfikacji kontrahentów, które ułatwiają istniejący proces. 

Możemy również wspomóc klienta w przygotowaniu szkoleń (e-learingi) do wdrożenia na wykorzystywanej u klienta platformie szkoleniowej. 
 

Postępowania podatkowe i sądowoadministracyjne, kontrole w VAT

Jesteśmy pełnomocnikiem klientów, którzy są w toku spraw związanych z odmową prawa do odliczenia VAT lub prawa do stawki 0% VAT w związku z zarzutem niedochowania należytej staranności. W zależności od ustaleń z klientem i statusu sprawy, bierzemy aktywny udział poprzez analizę akt sprawy, udział w przesłuchaniach oraz pomoc w przygotowaniu argumentacji i pism. Reprezentujemy naszych klientów przed organami i sądami. 

Jakie projekty zrealizowaliśmy?

Przeprowadziliśmy analizę posiadanych procedur oraz audyt ich stosowania. W tym celu przeprowadziliśmy rozmowy z pracownikami stosującymi procedurę i przeanalizowaliśmy dokumenty przekazane przez klienta.  

Problemem okazał się brak zrozumienia procedury przez osoby ją stosujące, nieodpowiednie stosowanie procedury oraz nieodpowiednie narzędzia IT, które nie zapewniały transparentności działań i nie zabezpieczały dokumentacji.  

U klienta z działalnością rozproszoną w całym kraju przeprowadziliśmy audyt odbiorców towarów z krajów UE. Problemem okazało się wybiórcze stosowanie procedury przez pracowników, brak analizy zebranych dokumentów weryfikacyjnych, brak analizy kontrahenta i sposobu przeprowadzania transakcji. 

W efekcie okazało się, że spora część kontrahentów była nieuczciwymi podmiotami, co zostało w późniejszym czasie częściowo potwierdzone przez ograny administracji. Dzięki audytowi klient mógł zaprzestać transakcji z nieuczciwymi podmiotami zanim organy wszczęły kontrole oraz zauważył praktyczne luki w stosowaniu procedur weryfikacji kontrahentów. 

U klienta z działalnością rozproszoną w całym kraju przeprowadziliśmy audyt odbiorców towarów z krajów UE. Problemem okazało się wybiórcze stosowanie procedury przez pracowników, brak analizy zebranych dokumentów weryfikacyjnych, brak analizy kontrahenta i sposobu przeprowadzania transakcji. 

W efekcie okazało się, że spora część kontrahentów była nieuczciwymi podmiotami, co zostało w późniejszym czasie potwierdzone przez ograny administracji. Dzięki audytowi klient mógł zaprzestać transakcji z nieuczciwymi podmiotami zanim organy wszczęły kontrole oraz zauważył praktyczne luki w stosowaniu procedur weryfikacji kontrahentów. 

Przeprowadziliśmy szkolenie dla członków zarządu i osób z działów finansowych z należytej staranności. Uczestnicy szkolenia zwiększyli swoją świadomość i ustalili, gdzie w ich branży istnieje ryzyko nieświadomego uwikłania w oszustwo podatkowe. 

U klienta z działalnością rozproszoną w całym kraju przeprowadziliśmy audyt odbiorców towarów z krajów UE. Problemem okazało się wybiórcze stosowanie procedury przez pracowników, brak analizy zebranych dokumentów weryfikacyjnych, brak analizy kontrahenta i sposobu przeprowadzania transakcji. 

W efekcie okazało się, że spora część kontrahentów była nieuczciwymi podmiotami, co zostało w późniejszym czasie potwierdzone przez ograny administracji. Dzięki audytowi klient mógł zaprzestać transakcji z nieuczciwymi podmiotami zanim organy wszczęły kontrole oraz zauważył praktyczne luki w stosowaniu procedur weryfikacji kontrahentów. 

Przeprowadziliśmy szkolenie dla członków zarządu i osób z działów finansowych z należytej staranności. Uczestnicy szkolenia zwiększyli swoją świadomość i ustalili, gdzie w ich branży istnieje ryzyko nieświadomego uwikłania w oszustwo podatkowe. 

Reprezentujemy wielu naszych klientów w sporach z organami podatkowymi. Efektem jest współpraca z kontrolującymi i przygotowanie jak najlepszej argumentacji wspierającej klienta, która pozwala na obronę jego stanowiska. 

W przypadku postępowań już trwających, nasze prace zaczynamy od analizy zgromadzonego materiału i ocenę szans klienta na uzyskanie pozytywnego rozstrzygnięcia. 

Dlaczego warto skorzystać z naszego wsparcia?

Efektywne procedury należytej staranności i świadomość pracowników w tym zakresie może przynieść szereg korzyści: 

  • mniejsze ryzyko uwikłania w transakcje z nieuczciwymi kontrahentami, a w konsekwencji mniejsze ryzyko wytypowania do kontroli w VAT, 
  • mniejsze ryzyko zaległości w VAT, a w konsekwencji również odsetek podatkowych, nałożenia dodatkowego zobowiązania podatkowego (sankcji VAT) oraz udziału w postępowaniach karnych skarbowych, 
  • jasna ścieżka działania przy weryfikacji kontrahentów wsparta odpowiednimi narzędziami IT, 
  • większe bezpieczeństwo podatkowe i reputacyjne klienta, 
  • zwiększenie szans na pomyślne zakończenie sporów z organami podatkowych w zakresie dochowania należytej staranności.