Należyta staranność w akcyzie
Obowiązki akcyzowe, które nie wynikają wprost z przepisów
Ekspres Akcyzowy 14/2025 | 9 października 2025
Z tego artykułu dowiesz się:
- Dlaczego zachowanie należytej staranności jest bardzo ważne w przypadku wyrobów akcyzowych?
- Jakie przykładowe sytuacje wymagają dochowania należytej staranności?
Ekspres akcyzowy
Zobacz wszystkie wydania i zasubskrybuj powiadomienia e-mail.
Akcyza Compliance
Praktyczna pomoc w zakresie bieżących rozliczeń oraz dopełniania obowiązków akcyzowych
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w wydanej interpretacji indywidualnej z dnia 22 września 2025 r. o sygnaturze 0111-KDIB3-3.4013.198.2025.1.AM (dalej: „Interpretacja”) wypowiedział się na temat obowiązku weryfikacji nabywcy wyrobu akcyzowego, jakim od niedawna są zestawy części do urządzenia do waporyzacji. Weryfikacja ta ma mieć na celu potwierdzenie charakteru takiego zakupu i tym samym określenia czy czynność ta podlega opodatkowaniu akcyzą. Organy wskazały, że przepisy wprawdzie nie przewidują takiego obowiązku, jednak należy mieć na uwadze tzw. należytą staranność, która może pomóc w uniknięciu ewentualnych negatywnych konsekwencji podatkowych. Choć sprawa dotyczyła wprost zestawów części do urządzeń do waporyzacji, naszym zdaniem warto spojrzeć na nią w szerszym kontekście obowiązków akcyzowych.
O co chodzi?
Zgodnie przepisami ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz. U. 2025 r. poz. 126 ze zm., dalej: „Ustawa akcyzowa”), zestawy części do urządzeń do waporyzacji stanowią wyroby akcyzowe, a m.in. ich sprzedaż na terytorium kraju osobie fizycznej nie na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu akcyzą.
W omawianej sprawie, Wnioskodawca jest przedsiębiorstwem specjalizującym się w dystrybucji urządzeń do waporyzacji i zestawów części do urządzeń do waporyzacji. We wniosku o Interpretację zadał pytanie: czy w przypadku sprzedaży zestawu części do urządzenia do waporyzacji na terytorium kraju na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej (osobie fizycznej lub prawnej), potwierdzonej wystawieniem faktury, ma on obowiązek dodatkowej weryfikacji nabywcy (np. uzyskania oświadczenia, pełnomocnictwa, podpisu etc.) w celu potwierdzenia charakteru zakupu dla potwierdzenia braku obowiązku naliczenia podatku akcyzowego?
Odpowiadając na tak zadane pytanie, w wydanej Interpretacji organy wskazały, że w przypadku sprzedaży zestawu części do urządzenia do waporyzacji na terytorium kraju na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej (osobie fizycznej lub prawnej), potwierdzonej wystawieniem faktury, formalnie Wnioskodawca nie ma obowiązku dodatkowej weryfikacji nabywcy (np. uzyskania oświadczenia, pełnomocnictwa, podpisu) w celu potwierdzenia charakteru zakupu dla potwierdzenia braku obowiązku naliczenia podatku akcyzowego.
Niemniej jednak bardzo interesujące są rozważania, które Dyrektor KIS przedstawił dalej. A mianowicie wskazał, że podmiot prowadzący działalność w zakresie obrotu wyrobami akcyzowymi winien dochowywać należytej staranności w przeprowadzanych transakcjach celem uniknięcia negatywnych konsekwencji z tytułu np. nieuiszczenia należnego podatku akcyzowego. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, obrót wyrobami akcyzowymi wiąże się dla podmiotów w nim uczestniczących z podwyższonym ryzykiem obciążeń podatkowych, stanowiących konsekwencję braku uiszczenia akcyzy na wcześniejszym etapie obrotu danym wyrobem.
W wyrokach sądów administracyjnych wskazuje się, że:
- Podwyższona staranność podmiotów uczestniczących w obrocie towarami podlegającymi akcyzie w ustaleniu legalności źródła ich pochodzenia oraz zachowania odpowiednich parametrów jakościowych jest niezbędna, lecz zachowanie nawet najwyższych standardów staranności nie eliminuje ryzyka powstania zobowiązania podatkowego z tytułu akcyzy dla każdego podmiotu będącego ogniwem obrotu wyrobem akcyzowym, od którego nie odprowadzono tego podatku na wcześniejszym lub późniejszym etapie.
- Podatnik, niezależnie od własnej dobrej wiary, jest obowiązany do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu swoich spraw w zakresie obrotu wyrobami akcyzowymi.
Co w praktyce oznacza należyta staranność w akcyzie?
Jeśli prowadzisz działalność gospodarczą, w ramach której masz do czynienia z wyrobami akcyzowymi, powinieneś zachować ponadprzeciętne środki ostrożności nawet jeśli działalność ta ogranicza się wyłącznie do nabywania wyrobów akcyzowych, od których akcyza została już zapłacona. Takie zachowanie pozwoli ograniczyć ryzyko wystąpienia negatywnych konsekwencji podatkowych, takich jak niespodziewana zapłata akcyzy. Jak wskazuje omawiana Interpretacja oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, m.in. w interesie podatnika zajmującego się obrotem wyrobami akcyzowymi jest zachowanie należytej staranności przy prowadzeniu swoich spraw, aby uniknąć ewentualnych konsekwencji z tytułu nieprawidłowego wywiązywania się z nałożonych przez ustawę obowiązków. Taka należyta staranność powinna więc mieć odzwierciedlenie m.in. w rzetelnym prowadzeniu dokumentacji związanej z obrotem takimi wyrobami oraz zbieraniu różnego rodzaju oświadczeń lub potwierdzeń, które niejednokrotnie mogą uratować sytuację.
Może to dotyczyć np. następujących sytuacji:
- Tak jak w omawianej Interpretacji potwierdzenia, że nabywca zestawu części do urządzenia do waporyzacji dokonuje ich zakupu na potrzeby prowadzonej działalność gospodarczej.
- Potwierdzenia klasyfikacji taryfowej nabywanych wyrobów, co w wielu przypadkach bezpośrednio przekłada się na określenie, czy są one wyrobami akcyzowymi i ewentualnie jakie obowiązki są z nimi związane.
- Określenia czy wyroby zawierają w swoim składzie alkohol etylowy, a jeśli tak to czy jest on skażony.
- Jakie jest przeznaczenie wyrobów, czy pozwala ono na zastosowanie określonej preferencji podatkowej (np. zwolnienia).
- W przypadku nabywania wyrobów akcyzowych, określenie miejsca, z którego są wysyłane wyroby akcyzowe.
- Potwierdzenia, że od nabytych wyrobów akcyza na pewno została zapłacona w odpowiedniej wysokości.
Co dalej?
Podmioty funkcjonujące w obszarze akcyzy powinny przeanalizować swoją działalność i określić obszary, które wymagają od nich zachowania należytej staranności. Następnym krokiem powinno być wypracowanie oraz wdrożenie odpowiednich procedur mających na celu zabezpieczenie swojej pozycji podatkowej.
Subskrybuj "Ekspres akcyzowy"
Otrzymuj na e-mail powiadomienia o nowych wydaniach tego biuletynu.
