Human Capital Trends 2026 | Raport Deloitte

Pełne wykorzystanie wartości AI wymaga świadomego kształtowania interakcji człowieka z technologią, przy czym sukces zależy od przyjętej strategii jej wdrożenia. Prawie 60% pracowników świadomie używa narzędzi AI w pracy, jednak niewiele organizacji monitoruje i buduje interakcje ludzi ze sztuczną inteligencją. To właśnie brak intencjonalnego działania oddala większość przedsiębiorstw od realizacji pełnego potencjału narzędzi AI w środowisku pracy. Głównym problemem jest zbyt duża koncentracja na technologii w kontekście sztucznej inteligencji, a takie podejście stosuje 59% organizacji. Aby zoptymalizować dostępne narzędzia i zwiększyć potencjał AI w organizacjach, należy skupić się na relacji człowiek-AI. Celowe projektowanie funkcjonowania sztucznej inteligencji w środowisku pracy nie tylko znacznie zwiększa wydajność, ale także otwiera nowe możliwości tworzenia wartości, rozwoju człowieka i odporności organizacji.

W dobie generatywnej sztucznej inteligencji, coraz ciężej jest rozpoznać, co jest prawdziwe oraz istotne w odniesieniu do ludzi i środowiska pracy. Przedsiębiorstwa coraz częściej tracą zaufanie do statystyk o pracownikach i zespołach – danych, które dotąd były podstawą ich decyzji. Treści generowane przez AI zaburzają autentyczność komunikacji pracowników, co może prowadzić do dezinformacji i niepewności w skali całego przedsiębiorstwa. Odpowiedzią na to rosnące ryzyko jest zaadresowanie źródła problemu: przykładowo aktualizowanie baz danych, na których trenowane są modele AI, czy prowadzenie symulacji ryzyka obecnie używanych narzędzi AI przy produkowaniu treści. Kluczem jest edukacja pracowników i regulacja obecnie dostępnych narzędzi, aby odbudować kulturę wzajemnego zaufania.

Firmy stają przed pytaniem: w jaki sposób włączyć AI do procesu decyzyjnego, zachowując jednocześnie ludzką sprawczość, niezależność i zaufanie? Obecnie wiele przedsiębiorstw korzysta z AI w codziennych obowiązkach, a 60% badanej kadry kierowniczej wykorzystuje narzędzia AI do wspierania swoich decyzji. Według prognoz do 2027 roku połowa decyzji biznesowych będzie wspomagana lub automatyzowana przez AI. Tak dynamiczna zmiana w kierunku automatyzacji zarządzania niesie jednak wyzwania. Pośrednictwo między AI a decyzjami ludzkimi oraz sposób inkorporacji sugestii sztucznej inteligencji nie zostały jeszcze dostatecznie określone. Kluczem jest wczesne identyfikowanie potencjalnych problemów związanych z wykorzystaniem AI i adresowanie ich, zanim negatywnie wpłyną na proces podejmowania decyzji przez człowieka.

Dynamiczny rozwój sztucznej inteligencji oraz jej szybkie upowszechnienie jako narzędzia pracy istotnie wpłynęły na funkcjonowanie organizacji, w tym na obowiązujące normy i wzorce zachowań. Skala oraz tempo transformacji technologicznej powodują, że obszar kultury organizacyjnej staje się jednym z kluczowych czynników warunkujących dalszy, odpowiedzialny rozwój i wykorzystanie AI.

Efektywna implementacja sztucznej inteligencji wymaga świadomego zarządzania jej wpływem na relacje międzyludzkie oraz dynamikę zespołów. To właśnie zachowania, normy i zasady współpracy stanowią fundament zdolności organizacji do radzenia sobie z wyzwaniami. W sytuacji ich osłabienia część problemów – takich jak pogorszenie jakości komunikacji czy spadek poczucia bezpieczeństwa psychologicznego – może pozostawać niezidentyfikowana lub niedostatecznie zaadresowana.

Kultura organizacyjna opiera się w dużej mierze na zaufaniu. Tymczasem wyniki badania wskazują na rosnące napięcia w tym obszarze – 80% respondentów uważa, że współpracownicy mogą wykorzystywać AI, aby sprawiać wrażenie bardziej produktywnych, niż są w rzeczywistości. Erozja zaufania wpływa na redefinicję norm i zasad pracy, a jednocześnie wiele kluczowych pytań dotyczących zakresu, transparentności i przyszłości wykorzystania AI pozostaje nadal otwartych.

W świecie, w którym szybkość i elastyczność są istotniejsze niż skala działania, organizacje muszą wyjść poza tradycyjne planowanie zasobów i typową strukturę funkcji operacyjnych. 67% badanych liderów uważa, iż przewaga konkurencyjna w najbliższych latach zależy od szybkiego łączenia ludzi, umiejętności i technologii wokół celów biznesowych, podczas gdy tylko 28% wskazuje na samą skalę, jako przewagę. Szybki rozwój AI redefiniuje zarówno moce przerobowe, jak i kompetencje, tworząc nowy balans między jakością, kosztem i tempem działania.

Kluczowym elementem trendu jest tzw. „orkiestracja” – dynamiczne organizowanie ludzi, technologii i danych w czasie rzeczywistym, zamiast sztywnych ról i struktur. Organizacje, które skutecznie orkiestrują zasoby, poprawiają jakość, tempo i efektywność, przekształcając nieprzewidywalność w przewagę operacyjną. Elastyczne zespoły, szybkie cykle uczenia się oraz integracja AI umożliwiają szybsze reagowanie na zmieniające się potrzeby klientów i rynku.

Nadszedł czas na przemyślenie tradycyjnych struktur organizacji - czy nadal spełniają swoje funkcje? Według raportu, 66% badanych liderów uważa, że wykraczanie poza granice tradycyjnych funkcji organizacyjnych jest dla ich organizacji bardzo ważne, natomiast tylko 7% z nich robi w tym zakresie realne postępy. W tradycyjnych strukturach presja ograniczenia kosztów funkcji korporacyjnych przy jednoczesnym przyspieszeniu generowania przychodów nie jest wystarczająca. Rozwiązaniem jest rozdzielenie funkcji odpowiedzialnych za bieżące funkcjonowanie biznesu od tych, które koncentrują się na jego rozwoju. Dzięki temu przedsiębiorstwa będą mogły zidentyfikować obszary zarządzania wymagające transformacji w odpowiedzi na obecne warunki, bez konieczności restrukturyzacji całej organizacji.

Adaptacyjność w czasie rzeczywistym coraz częściej determinuje konkurencyjność firm na rynku, jednak dostosowanie się do szybko rozwijających się technologii pozostaje istotnym wyzwaniem dla wielu organizacji. Jedynie 27% ankietowanych uważa, że ich organizacja skutecznie zarządza zmianami, a zaledwie 8% ocenia ją jako bardzo efektywną w zaspokajaniu rosnących potrzeb rozwojowych pracowników. Rozwój rozwiązań sztucznej inteligencji ogranicza potrzebę wprowadzania tradycyjnych zmian w strukturach zespołów, jednocześnie zwiększając znaczenie rozwoju kompetencji pracowników. W tym kontekście coraz większą rolę odgrywa koncepcja „adaptive workplace”, zakładająca wykorzystanie AI do wspierania pracowników w radzeniu sobie z rosnącą złożonością zagadnień i wymaganym tempem pracy. Choć 85% badanych dostrzega znaczenie budowania adaptacyjności, jedynie 7% aktywnie podejmuje działania w tym obszarze. Kluczowe staje się zatem równoczesne wzmacnianie kompetencji zespołowych oraz zapewnienie pracownikom personalizowanego wsparcia w obliczu dynamicznych zmian technologicznych.

W obliczu erozji zaufania oraz przyspieszonego rozwoju technologii decyzje zarządów firm coraz częściej wykraczają poza granice organizacji i odbijają się szerokim echem w jej otoczeniu.  

Powstają punkty krytyczne – momenty, w których skala oddziaływania decyzji jest na tyle duża, że bezczynność przestaje być realną opcją. W rezultacie liderzy i zarządy coraz częściej muszą reagować szybko. Organizacje, które wykraczają poza tradycyjne mechanizmy zarządzania i nadzoru nad wynikami, uwzględniając szerszy wpływ swoich decyzji, mają większą szansę przekształcić zarówno własną działalność, jak i otaczające je ekosystemy społeczne. Konsekwencje społeczne decyzji biznesowych muszą zatem być rzetelnie rozważane w procesach decyzyjnych wzmacniając zaufanie pomiędzy biznesem a instytucjami społecznymi.