Waarom we naar Parijs zijn gegaan
Kunstmatige intelligentie gaat een beslissende nieuwe fase in. In alle sectoren maken organisaties een snelle overgang door van experimenteren naar organisatiebrede implementatie, waarbij de centrale uitdaging niet langer het opzetten van pilots is, maar het vertalen van AI-functionaliteiten naar duurzame bedrijfswaarde. Om te onderzoeken wat er in de praktijk nodig is voor deze omzetting, namen senior executives deel aan het 2025 AI Executive Programme in Parijs. Samen met leiders van Deloitte, technologie-experts en innovators uit de sector volgden zij een reeks sessies gericht op de strategische, organisatorische en technologische aspecten van het opschalen van AI.
Drie leiderschapsvragen stonden centraal in het programma:
● Hoe moeten organisaties AI in hun bedrijfsstrategie integreren?
● Welke capaciteiten zijn nodig om AI binnen de hele
● Hoe kunnen leiders zorgen voor een verantwoorde,veilige en soevereine implementatie van AI-technologieën?
De gezamenlijke conclusie was dat organisaties die succes hebben met AI, strategie, schaalgrootte en vertrouwen samenbrengen in een coherente transformatieagenda.
Strategiegestuurde AI: een nieuwe definitie van concurrentievoordeel
Peter Sanders, Partner, Monitor Deloitte Nederland, opende het programma met een analyse van de wijze waarop de vooruitgang op het gebied van generatieve AI kostenstructuren en verwachte prestaties in verschillende sectoren hervormt. Volgens Sanders dwingen deze ontwikkelingen organisaties om opnieuw te beoordelen op welk vlak ze moeten concurreren, hoe ze zich kunnen onderscheiden en welke capaciteiten nodig zijn om hun voorsprong te behouden. Omdat AI zowel de productiviteit als de prestaties van ondernemingen voortdurend verbetert, lopen organisaties die de implementatie uitstellen het risico achterop te raken bij concurrenten die AI direct in hun bedrijfsmodellen integreren.
Sanders benadrukte dat AI-initiatieven verankerd moeten zijn in de bedrijfsstrategie en niet als losstaande pogingen tot innovatie moeten worden gezien. Strategische duidelijkheid helpt organisaties om te bepalen waar AI de meeste waarde kan toevoegen, en om investeringen in experimenten, capaciteitsontwikkeling en implementatie te prioriteren. De deelnemers hebben zich gebogen over de vraag hoe AI-gedreven disruptie de concurrentiedynamiek in verschillende sectoren verandert en nieuwe strategische omslagpunten creëert, die vragen om aandacht van het leiderschap.
Een terugkerend thema tijdens de discussies was het belang van het combineren van AI capaciteiten met eigen organisatorische middelen. Door data, klantrelaties, operationele schaalgrootte en domeinexpertise te integreren in een coherente strategische aanpak, kan de impact van AI flink toenemen. Organisaties die AI-investeringen hierop afstemmen bevinden zich in een betere positie om een blijvend concurrentievoordeel te realiseren en onderscheidende proposities voor klanten en stakeholders te ontwikkelen.
Opschalen van AI: van momenten naar momentum
Naser Bakhshi, Partner bij Deloitte Nederland, sprak over de uitdaging om succesvolle AI-pilots te vertalen naar daadwerkelijke impact voor de onderneming. Bakhshi benadrukte dat schaalvergroting het mechanisme is waarmee AI bedrijfswaarde oplevert en stelde dat hiervoor een coherente transformatie nodig is in technologie, data, governance en organisatorische capaciteiten. Veel organisaties hebben succesvolle proof-of-concept-initiatieven gelanceerd, maar de overgang naar organisatiebrede inzet van AI vraagt vaak om nieuwe bedrijfsmodellen, governancekaders en leiderschapsstructuren.
Bakhshi legde uit dat de meeste organisaties verschillende fasen doorlopen: van verkenning naar implementatie en vervolgens naar opschaling, en dat veel initiatieven vastlopen wanneer governance, implementatiemodellen en organisatorische afstemming onvoldoende zijn ontwikkeld. De vereisten voor succesvolle opschaling zijn een herhaalbare implementie-aanpak, samenwerking tussen bedrijfsonderdelen en duidelijke ondersteuning door het management met blijvende investeringen en prioritering. Voor organisatiebrede invoering van AI is afstemming op managementniveau tussen ondernemings-, technologie- en risicofuncties cruciaal.
De deelnemers onderzochten ook hoe organisaties end-to-end-processen kunnen herinrichten met geïntegreerde AI in de hele waardeketen. Bakhshi moedigde leiders aan om verder te kijken dan afzonderlijke use cases en in plaats daarvan meerdere AI-functionaliteiten over processen heen met elkaar te verbinden om een synergetisch effect te creëren. Deze aanpak stelt organisaties in staat de time-to-market te verkorten, de kwaliteit van de besluitvorming te verbeteren en tegelijkertijd binnen meerdere bedrijfsonderdelen productiviteitswinst te realiseren. Wanneer tegelijkertijd de AI-vaardigheden van medewerkers verder worden ontwikkeld en verandermanagement wordt ingezet, helpt dit model organisaties om van geïsoleerde experimenten naar duurzame transformatie over te gaan.
Bakhshi benadrukte verder dat samenwerking binnen het ecosysteem de schaalvergroting aanzienlijk kan versnellen. Strategische samenwerking met technologieleveranciers, onderzoeksinstellingen en gespecialiseerde start-ups kan toegang bieden tot expertise, de experimentele fase versnellen en een vlottere implementatie van organisatiebrede oplossingen mogelijk maken.
"AI-initiatieven moeten verankerd zijn in de bedrijfsstrategie en niet worden nagestreefd als geïsoleerde innovatie-inspanningen"
Sovereign cloud en AI: vertrouwen creëren
Bart Pustjens, Lead Partner Engineering bij Deloitte Nederland, ging in op het toenemende belang van soevereiniteit, veerkracht en vertrouwen in AI-gestuurde cloudomgevingen. Pustjens gaf uitleg over de drie dimensies van soevereiniteit: gegevenssoevereiniteit, technische soevereiniteit en operationele soevereiniteit. Voor elke dimensie moeten weloverwogen beslissingen worden genomen ten aanzien van architectuur, governance en leverancierskeuze, waarbij een evenwicht moet worden gevonden tussen innovatie en strategische controle op de lange termijn.
Pustjens benadrukte dat het versterken van soevereiniteit extra complexiteit en kosten met zich mee kan brengen, maar dat het ook de strategische flexibiliteit vergroot door afhankelijkheidsrisico’s te verminderen en de controle over kritieke data en workloads te verbeteren. Organisaties werden aangemoedigd om het aspect van overdraagbaarheid mee te nemen in de besluitvorming over de technologiearchitectuur en om gereguleerde proof-of-concept-programma's op te zetten waarmee oplossingen na validatie effectief kunnen worden opgeschaald.
De deelnemers hebben zich ook gebogen over de rol van vertrouwen bij de invoering van AI. Organisaties met een solide bestuur, transparantie en verantwoord gebruik van data, zullen eerder het vertrouwen van stakeholders winnen en sneller kunnen overgaan op de invoering van AI binnen de diverse organisatieonderdelen. Pustjens stelt dat wanneer in een vroege fase van transformatieprogramma's rekening wordt gehouden met overwegingen ten aanzien van vertrouwen en governance, organisaties een bredere vertrouwensbasis ervaren voor de opschaling van AI, met behoud van veerkracht en naleving van wet- en regelgeving.
Organisatorische capaciteit opbouwen voor duurzame invoering van AI
De partners van Deloitte benadrukten tijdens de sessies dat duurzame invoering van AI niet alleen afhangt van technologische capaciteit, maar ook van de mate van gereedheid van de organisatie. De deelnemers bespraken hoe afstemming binnen het leiderschap, de ontwikkeling van vaardigheden van medewerkers en multidisciplinaire samenwerking organisaties in staat stellen innovatie om te zetten in meetbare resultaten. Organisaties waarin sterke samenwerking bestaat tussen business-, technologie-, risico- en operationele teams zijn beter in staat om impactvolle mogelijkheden in kaart te brengen en succesvolle initiatieven binnen de hele onderneming op te schalen.
Ook het ontwikkelen van de benodigde vaardigheden van medewerkers kwam naar voren als een cruciale prioriteit. Naarmate AI steeds meer in de dagelijkse bedrijfsvoering wordt geïntegreerd, is het van belang dat medewerkers begrijpen hoe ze effectief met AI-systemen kunnen omgaan, de output op verantwoorde wijze kunnen interpreteren en verantwoordelijkheid kunnen nemen voor door AI ondersteunde beslissingen. Investeringen in AI-geletterdheid, continue bijscholing en praktische leerprogramma's helpen organisaties het vertrouwen op te bouwen dat nodig is voor brede toepassing en duurzame transformatie.
Belangrijkste conclusies en vervolgstappen
Leiderschap en strategie
- De invoering van AI betekent een strategische transformatie die expliciete betrokkenheid van het management en afstemming met de prioriteiten van de onderneming vereist.
- Organisaties moeten in kaart brengen waar AI de dynamiek tussen kosten en prestaties in hun sector kan veranderen, en deze inzichten meenemen in hun langetermijnstrategie.
- Concurrentievoordeel hangt in toenemende mate af van het combineren van AI mogelijkheden met eigen activa zoals data, intellectueel eigendom en schaalgrootte.
- De visie van het management en het stellen van prioriteiten blijven cruciaal om AI innovatie om te zetten in blijvende bedrijfswaarde.
Uitvoering en opschaling
- Het opschalen van AI vereist een gecoördineerde transformatie op het gebied van strategie, governance, bedrijfsmodellen, talent en technologische fundamenten.
- Organisaties moeten prioriteit geven aan platformgebaseerde benaderingen die herhaalbare opschaling van succesvolle use cases mogelijk maken, in plaats van opzichzelfstaande experimenten.
- De ontwikkeling van de vaardigheden van medewerkers, multidisciplinaire samenwerking en partnerschappen binnen het ecosysteem versnellen de invoering door de onderneming.
Vertrouwen, soevereiniteit en veerkracht
- Verantwoorde AI-implementatie vereist dat overwegingen ten aanzien van governance, beveiliging en soevereiniteit vanaf het begin in transformatieprogramma's worden geïntegreerd.
- Bij beslissingen over de technologiearchitectuur moet prioriteit worden gegeven aan overdraagbaarheid, veerkracht en strategische flexibiliteit op de lange termijn.
- Organisaties die vertrouwen als factor inbouwen in hun AI-transformatie zijn beter in staat om innovatie met vertrouwen op te schalen en het vertrouwen van belanghebbenden op de lange termijn te behouden.
