Navigeren door turbulentie: Cashmanagement en bancaire relaties in een onzekere economie

Een nieuwe economische realiteit

De wereld waarin uw bedrijf opereert, is fundamenteel veranderd. De voorbije jaren hebben we met meerdere crises te maken gehad: van de COVID-19 crisis in 2020 met een vraagschok tot gevolg, gevolgd door de inval van Rusland in Oekraïne in 2022 met een aanbodschok tot gevolg, tot de handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en de rest van de wereld in 2025.

Geopolitieke spanningen, oorlogen en verstoorde toeleveringsketens hebben grondstofprijzen en energiekosten volatiel gemaakt. Voor uw bedrijf betekent dit niet per se dat klanten wegblijven – maar wel dat uw kosten stijgen, uw marges krimpen, en uw kaspositie onder druk komt te staan. Proactief beheer van de cashflow is bijgevolg essentieel voor bedrijfscontinuïteit.

Cashflowbeheer in volatiele tijden

Het belang van kasstroomprognoses in tijden van werkkapitaal onder druk

Het werkkapitaal is het geheel aan kortlopende activa en passiva die nodig zijn om de dagdagelijkse bedrijfsvoering draaiende te houden. Het toont hoeveel geld vastzit in voorraden, openstaande vorderingen van klanten, en betalingstermijnen aan leveranciers.

De huidige economische context met stijgende grondstofprijzen betekent voor velen hogere voorraden. Bijkomend wordt er vaak veiligheidshalve extra voorraad aangelegd ten einde logistieke storingen op te vangen. Het gevolg is dat meer kapitaal vastzit in het werkkapitaal dan gebruikelijk, waardoor uw kaspositie onder druk kan komen te staan.

Bovendien stellen we vast dat sommige klanten hun betalingsverplichtingen trager nakomen als gevolg van de eerder vermelde economische omstandigheden. Daarnaast zien we een duidelijke toename van het aantal faillissementen.

Het maken van een kasstroomprognose (‘cash forecasting’) op week- of maandbasis, eventueel gecombineerd met scenario-analyses, geeft u zichtbaarheid in mogelijke risico’s en kansen in de komende weken en maanden. Meten is weten, waardoor een onderneming tijdig en doeltreffend kan ageren.

Herfinancieringscapaciteit en vastgoed

Vastgoed als strategische financieringsbron

Naast werkkapitaaloptimalisatie is er nog een andere manier om uw liquiditeit te versterken: uw vastgoed. In onzekere economische tijden zoeken banken immers naar zekerheid.

Veel kmo’s beschikken over vastgoed waar door de jaren heen nog slechts een beperkte schuld aan kleeft, of zelfs volledig schuldenvrij is.

Uw bedrijfspand, magazijn, grond of kantoor is voor banken een aantrekkelijke zekerheid. Dit maakt het een strategische financieringsbron die veel kmo’s onderbenut laten.

Door uw vastgoed opnieuw te belenen (een hypotheek op te nemen of uit te breiden), kunt u als ondernemer extra geld krijgen in onzekere periodes, dat u maar gespreid over een relatief lange termijn dient terug te betalen.

De basis voor een herfinanciering is het taxeren van het vastgoed, zodoende de actuele marktwaarde te kunnen bepalen.

Nadien kan de maximale beleningswaarde worden bepaald – doorgaans 60 à 70% van de marktwaarde, afhankelijk van locatie en type – en kan, na aftrek van eventuele uitstaande schulden op het pand, de totale ‘vrije ruimte’ worden vastgesteld.

Een alternatieve manier om op korte termijn extra liquiditeiten te verkrijgen is een ‘sale & lease back’ van uw onroerende activa, al dan niet in combinatie met een erfpachtstructuur, zodoende de financieringscapaciteit als de fiscaliteit verder te optimaliseren. Grond, dewelke niet kan worden afgeschreven, kan door middel van voormelde financieringsstructuur alsnog worden ‘gefiscaliseerd’.

Evident dient bij het opzetten van dergelijke financieringsconstructie voldoende aandacht uit te gaan naar de impact van een eventuele btw-regularisatie, de meerwaardebelasting en de te betalen registratierechten.

Optimalisatie en diversificatie van financieringsbronnen

Veel kmo’s werken met één bank, hetgeen risicovol kan zijn, vooral in onzekere tijden. Het diversifiëren van uw financieringsbronnen zorgt voor betere risicospreiding en meerdere gesprekspartners.

Factoring: U verkoopt uw openstaande vorderingen (geld dat klanten u schuldig zijn) aan een factoringmaatschappij. U krijgt dit geld direct, minus een vergoeding. Bovendien kunt u het risico dat klanten niet betalen overdragen aan de factoringmaatschappij (non-recourse factoring).

Supply Chain financiering: Een derde partij betaalt uw leveranciers direct. U betaalt deze derde partij later, met een kleine vergoeding. Dit geeft u meer tijd om te betalen.

‘Borrowing base’ financiering: Een kredietvorm waarbij de maximale ontleningscapaciteit wordt bepaald op basis van de waarde van specifieke activa die als onderpand dienen. Deze vorm van financiering vertaalt zicht vaak in een werkkapitaallijn voor de aanwezige voorraad.  

Renting: In plaats van apparatuur of voertuigen te kopen, kunt u ze renten (off-balance lease). Dit geeft flexibiliteit en kan uw balans ontlasten. Een alternatief is een on-balance lease.

Mezzaninefinanciering: Een wat duurdere financieringsvorm, die echter een aanvulling kan zijn op de klassieke bankfinanciering en bijgevolg u als ondernemer in staat kan stellen een hogere financieringsgraad te bekomen. Deze financieringsvorm is immers achtergesteld aan de bank.

Optimalisatie van bancaire relaties

Communiceer regelmatig (maandelijks of per kwartaal) met uw bank over uw financiële situatie en kasstroomverwachtingen. Dit zorgt voor transparantie. Een goed contact met uw relatiebeheerder en bijgevolg sterke relatie met uw bank kan immers cruciaal zijn in iet wat moeilijker tijden. Banken zijn vaak flexibeler in de omgang met bepaalde voorwaarden (convenanten) in vertrouwen-modus.

Conclusie: wees voorbereid

‘Cash Is King’

Ondernemers die hun kasstromen goed beheren, hun herfinancieringscapaciteit evalueren, en hun bankrelaties onderhouden, zijn beter voorbereid op onzekere tijden. Het zijn manieren om uw bedrijf sterker, flexibeler en veerkrachtiger te maken.