Omgaan met verschuivingen in de wereldhandel en tegelijkertijd de veerkracht van de supply chain versterken

Om concurrerend te blijven, richten supplychainleiders zich steeds minder uitsluitend op kostenoptimalisatie. De nadruk verschuift naar het vergroten van wendbaarheid en weerbaarheid, zodat organisaties productieonderbrekingen kunnen beperken, aan regelgeving kunnen voldoen en operationele kosten kunnen beheersen.

Veranderende tarieven beïnvloeden productie- en sourcingstrategieën

Invoerrechten en handelsmaatregelen veranderen voortdurend. In sectoren zoals luchtvaart, defensie, automotive en industriële productie wordt het steeds complexer om de werkelijke impact van invoerrechten te berekenen, vooral bij internationale transacties waarbij meerdere partijen betrokken zijn.

Daarom zetten steeds meer organisaties geavanceerde, datagedreven systemen in om complexe inkoop- en goederenstromen beter inzichtelijk te maken en te monitoren. Naarmate invoertarieven effect hebben op eindproducten, componenten en grondstoffen, onderzoeken veel bedrijven alternatieve sourcinglocaties in landen waarmee gunstige handels- of vrijhandelsovereenkomsten bestaan.

Dit speelt met name in sectoren die afhankelijk zijn van geavanceerde technologie, grote kapitaalinvesteringen en hoogopgeleid personeel. Voor Amerikaanse producenten met bestaande productiefaciliteiten in de Verenigde Staten kunnen hogere invoertarieven bovendien een extra stimulans zijn om productieactiviteiten terug te halen naar de thuismarkt. Daarmee kunnen zowel leveranciersrisico’s als financiële lasten worden beperkt.¹

Veranderende regelgevingskaders

Grensoverschrijdende goederenstromen kunnen een complex netwerk van complianceverplichtingen activeren als gevolg van veranderende handelsrelaties en regelgeving.

Zo kunnen automotive componenten meerdere internationale grenzen passeren voordat zij onderdeel worden van een eindproduct. Iedere grensoverschrijding kan nieuwe verplichtingen met zich meebrengen op het gebied van douane, documentatie en compliance.

Daarnaast kunnen beperkingen ten aanzien van landen die in aanmerking komen voor belastingkredieten of andere stimuleringsmaatregelen invloed hebben op investerings- en locatiebeslissingen. Ook de zogenoemde Foreign Entity of Concern (FEOC)-regels spelen hierbij een rol. Deze bepalingen kunnen bepalen welke landen toegang hebben tot fiscale voordelen voor energie-efficiënte technologieën, koolstofarme of emissievrije oplossingen, kritieke mineralen en componenten voor zonne-, wind- en batterijtechnologie.²

Ook het oorsprongsland van producten kan van invloed zijn op sourcingbeslissingen. Daarbij spelen onder meer de toepasbaarheid van handelsovereenkomsten, kwaliteitspercepties en de impact van invoerrechten op basis van de oorsprong van goederen een belangrijke rol.

Samenwerking tussen overheid en bedrijfsleven

"In een volatiele omgeving kan samenwerking tussen overheid en bedrijfsleven aanzienlijke voordelen opleveren. Het kan fysieke en digitale frictie in de waardeketen verminderen, handhaving versterken en compliancekosten verlagen," aldus Nick Pant, Dirtector bij Deloitte.

Nieuwe automatiseringsoplossingen op basis van artificial intelligence (AI) en machine learning kunnen hierbij waarde creëren voor zowel publieke als private partijen.

Pant voegt daaraan toe: "Partijen binnen de maritieme sector, zoals havenautoriteiten, terminaloperators, importeurs en producenten, kunnen geïntegreerde dataplatformen en AI-agents gebruiken om maritieme en douaneregelgeving te analyseren in combinatie met hun eigen vracht- en logistieke gegevens. Hierdoor kunnen administratief belastende processen worden geautomatiseerd, kostenbesparingen worden geïdentificeerd en compliance worden verbeterd. Overheidsinstanties kunnen dezelfde technologie inzetten om handels- en belastingregels effectiever te handhaven, schadelijke of illegale goederen tegen te houden en tegelijkertijd goederenstromen richting binnenlandse supply chains te faciliteren."

Geopolitieke risico’s

"Toenemende geopolitieke spanningen voegen een extra laag complexiteit toe aan de internationale handel," zegt Lindsey Berckman, Director bij Deloitte.

"Sectoren zoals luchtvaart en defensie, die afhankelijk zijn van een beperkt aantal leveranciers, zijn bijzonder kwetsbaar voor verstoringen als gevolg van wijzigende invoertarieven, nieuwe regelgeving, havenafsluitingen en omgeleide transportstromen. Dergelijke ontwikkelingen kunnen materiaalstromen abrupt verstoren en bestaande markttoegangsvoorwaarden in korte tijd veranderen."

Proactief inspelen op een veranderend handelslandschap

Handelsonzekerheid kan gevolgen hebben voor vrijwel ieder onderdeel van de supply chain en de bredere bedrijfsvoering. Volgens Berckman doen organisaties er goed aan een gefaseerde transformatieaanpak te hanteren waarin technologie en strategische bedrijfsaanpassingen elkaar versterken.

Om je organisatie voor te bereiden op verandering en invulling te geven aan een respond, refresh, reinvent-aanpak, zijn de volgende technologische ontwikkelingen het overwegen waard:

• Investeer in gespecialiseerde data-analyse. "Dit is een belangrijk kantelpunt," zegt Jennifer Brown, Director bij Deloitte. "Voor organisaties die de impact van stijgende invoertarieven willen beheersen, zijn geavanceerde analysetools essentieel." Geavanceerde Global Trade Management-oplossingen, zoals Deloitte’s Supply Chain Intelligence Tool, kunnen importeurs helpen inzicht te krijgen in hun daadwerkelijke blootstelling aan invoerrechten, de effecten van mitigerende maatregelen te kwantificeren en handmatige werkzaamheden rond het identificeren en realiseren van kansen te verminderen.
• Vergroot zichtbaarheid met realtime monitoring. Moderne supplychainplatformen bieden end-to-end transparantie door voorraadniveaus, productievoortgang en potentiële verstoringen continu te monitoren. Hierdoor kunnen kwetsbaarheden vroegtijdig worden gesignaleerd, zodat organisaties sneller en gerichter kunnen reageren.
• Versterk risicoanalyses en scenarioplanning met AI. AI-gedreven scenariomodellering en stresstesten helpen organisaties bij het beheren van complexe, meerlaagse leveranciersnetwerken en het voorbereiden op verstoringen als gevolg van nieuwe invoertarieven, handelsmaatregelen of veranderende wet- en regelgeving.

Hoewel technologie een belangrijke rol speelt, gaat het opbouwen van weerbaarheid tegen mondiale instabiliteit verder dan alleen software en systemen. "Door breder te kijken naar je wereldwijde supplychainactiviteiten en de kansen binnen je waardeketen, kun je meer wendbaarheid creëren. Zowel upstream bij productontwikkeling als downstream binnen logistiek en distributie," aldus Brown.

• Werk multidisciplinair samen. Verstoringen in de supply chain hebben vaak gevolgen voor de hele organisatie. Stel daarom multidisciplinaire teams samen voor monitoring van regelgeving en trade compliance. Door nauw samen te werken met businessleaders blijf je beter geïnformeerd en kun je de weerbaarheid van de organisatie versterken.
• Diversifieer je leveranciersbasis. Vergroot flexibiliteit en verminder afhankelijkheden door samen te werken met leveranciers in meerdere geografische regio’s. Sterke relaties met strategische leveranciers dragen bij aan betere communicatie, coördinatie en responsiviteit.
• Bouw actief aan supplychainweerbaarheid. Hanteer een geïntegreerde ecosysteembenadering, met leveranciers als belangrijke partners. Intensievere samenwerking, kennisdeling en gezamenlijke scenarioplanning kunnen de weerbaarheid van de supply chain aanzienlijk vergroten.
• Versterk je netwerk van global trade-specialisten. "Betrek specialisten met diepgaande kennis van handelscontroles, douanewetgeving en internationale handelsregels om ervoor te zorgen dat je scenarioplanning en mitigatiestrategieën goed onderbouwd zijn," adviseert Pablo LeCour, Director Deloitte Tax.

Hoe Deloitte kan helpen

Verstoringen in internationale handelsstromen komen steeds vaker voor. Organisaties kunnen hun weerbaarheid vergroten door zowel operationele verbeteringen als fundamentele strategische veranderingen door te voeren.

In een omgeving van toenemende geopolitieke spanningen en snel veranderende regelgeving is het belangrijk om tijdig in te spelen op verschuivende handelsdynamieken, mondiale strategieën te herijken en operating models opnieuw vorm te geven voor meer flexibiliteit en weerbaarheid.

Met Deloitte’s Supply Chain Resilience Operate-diensten kun je minder tijd besteden aan complexe data-analyses, sneller onderscheid maken tussen relevante en minder relevante signalen en je richten op proactief risicobeheer.

Onze wereldwijde teams van supply chain-, tax- en global trade-specialisten combineren diepgaande expertise met geavanceerde technologie, marktinzichten en AI. Zo helpen we je risico’s beter te beoordelen, te voorkomen en erop te reageren en onzekerheid in de internationale handel om te zetten in kansen.

Ontdek hoe Deloitte jouw organisatie kan helpen navigeren en groeien in een volatiel mondiaal handelslandschap.

1. Jim Kilpatrick, Kristine Dozier, Kate Hardin, en John Morehouse, Enhancing supply chain resilience in a new era of policy, Deloitte Research Center for Energy & Industrials, 1 april 2025.

2. Xan Fishman, Daniel Elizalde, Zahava Urecki, en Jack McGee, Unpacking the FEOC Provisions in H.R. 1, the One Big Beautiful Bill Act, Bipartisan Policy Center, 28 juli 2025.