Uw ZZP-populatie monitoren met behulp van Generative AI

Wanneer een ZZP'er als werknemer wordt geherkwalificeerd, betekent dit dat er voldaan wordt aan de wettelijke vereisten voor een arbeidsovereenkomst. Voor het bestaan van een arbeidsovereenkomst moeten de volgende elementen, gebaseerd op artikel 7:610 van het Burgerlijk Wetboek, aanwezig zijn:

1. persoonlijke uitvoering van werk;
2. in ruil voor betaling van loon;
3. een gezagsverhouding;
4. voor een bepaalde periode.

Bij de beoordeling of een arbeidsrelatie voldoet aan de vier voorwaarden voor een arbeidsovereenkomst volgens artikel 7:610 van het Burgerlijk Wetboek, moet aandacht worden besteed aan alle omstandigheden van de zaak, in onderlinge samenhang bekeken. De manier waarop de partijen hun arbeidsrelatie hebben uitgevoerd en daarmee inhoud hebben gegeven, zal leidend zijn. Het is daarom niet relevant of de partijen als zodanig de arbeidsrelatie onder de wettelijke regeling inzake arbeidsovereenkomsten wilden classificeren. Het bovenstaande kan aldus betekenen dat er sprake kan zijn van een arbeidsovereenkomst, zelfs als de overeengekomen overeenkomst van opdracht anders aangeeft. Als de uitvoering van het werk op enig moment de kenmerken van een arbeidsovereenkomst gaat vertonen, kan een arbeidsrelatie verkleuren gedurende de looptijd van de overeenkomst van opdracht.

In recente jurisprudentie van het Gerechtshof (met name de uitspraken van Deliveroo en Uber) is de kwalificatie van de arbeidsrelatie (en de holistische beoordeling ervan) opnieuw besproken, hetgeen verdere verduidelijking biedt over de wettelijke criteria zoals vastgelegd in artikel 7:610 van het Burgerlijk Wetboek. In de uitspraak van Deliveroo van 24 maart 2023 oordeelde het Gerechtshof dat de volgende overwegingen van belang kunnen zijn bij het kwalificeren van de arbeidsrelatie met een ZZP'er:

• De aard en duur van de activiteiten
• De wijze waarop de activiteiten en werktijden worden bepaald
• De verankering van het werk en de ZZP'er in de organisatie en bedrijfsvoering van de organisatie
• Het bestaan of ontbreken van een verplichting om het werk persoonlijk uit te voeren
• De wijze waarop de contractuele relatie tussen de partijen tot stand is gekomen
• De wijze waarop de vergoeding wordt bepaald en betaald
• Het niveau van de beloning
• De mate waarin de ZZP'er een commercieel risico loopt
• In hoeverre de ZZP'er zich gedraagt als ondernemer in het economisch verkeer (extern ondernemerschap)
• Het belang van de contractuele voorwaarden zoals overeengekomen met de ZZP'er 

In de uitspraak van Uber van 21 februari 2025 benadrukte het Gerechtshof dat het Deliveroo-criterium, dat betrekking heeft op het externe ondernemerschap van de ZZP'er, even belangrijk is als de andere criteria die in de Deliveroo-zaak zijn geïdentificeerd en daarom volledig in overweging moet worden genomen bij het kwalificeren van de arbeidsrelatie met de ZZP'er.

Op 27 januari 2026 deed het Gerechtshof Amsterdam uitspraak in de procedure tussen FNV en Uber, na prejudiciële vragen die eerder aan de Hoge Raad waren voorgelegd. Het hof benadrukte dat de kwalificatie van de arbeidsrelatie per individuele chauffeur moet worden beoordeeld, omdat persoonlijke omstandigheden doorslaggevend kunnen zijn. Volgens het hof is een algemene vaststelling van de kwalificatie voor groepen werkenden niet mogelijk. Extern ondernemerschap moet (tevens) bij de beoordeling worden betrokken: investeringen, risico's, een zelfstandige strategie en meerdere opdrachtgevers worden hierin meegewogen.

Vanaf 1 januari 2025 is het handhavingsmoratorium onder de Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) opgeheven. Het opheffen van het handhavingsmoratorium is een van de pijlers om het evenwicht op de Nederlandse arbeidsmarkt te herstellen en de regelgeving rond zelfstandig ondernemerschap toekomstbestendiger te maken. Hoewel in de praktijk soms nog discussie is over de uitleg van de juridische criteria rond (her)classificatie van ZZP'ers, handhaaft de Belastingdienst weer op dit onderwerp. Dit betekent dat de Belastingdienst naheffingsaanslagen kan opleggen wanneer er sprake is van schijnzelfstandigheid. In deze context is het belangrijk op te merken dat de Belastingdienst het civiele recht volgt. Dus de interpretatie van de Deliveroo-criteria geldt ook voor de Belastingdienst.

De Belastingdienst legt voor het jaar 2025 geen vergrijp- en verzuimboetes op wanneer er sprake is van schijnzelfstandigheid. Vanaf 2026 kan de Belastingdienst wel vergrijpboetes opleggen (de verzuimboetes nog niet). 

Gewijzigd boetebeleid

• Geen boetes voor niet-naleving of overtredingen in 2025.

• Voor 2026 geldt dat er geen verzuimboetes worden opgelegd, maar er kunnen wel vergrijpboetes worden opgelegd. 

Modelovereenkomsten

• Aangenomen motie dat modelovereenkomsten van kracht blijven.
• Goedgekeurde modelovereenkomsten die geldig waren op 6 september 2024, kunnen worden gebruikt en blijven geldig tot en met 31 december 2029, mits ze voldoen aan nieuwe wetten, regels en jurisprudentie.

Ontdek Clause

Clause bespaart aanzienlijk tijd bij het beoordelen van overeenkomsten van opdracht vanuit zowel civielrechtelijk als fiscaal perspectief en vermindert de kans op menselijke fouten.

Onze Tooling vermindert aanzienlijk de tijd die nodig is om overeenkomsten van opdracht zowel vanuit civielrechtelijk als fiscaal perspectief te evalueren. Met behulp van het juridische kader en de criteria die in de Deliveroo-uitspraak zijn vastgesteld, identificeert de Tooling potentiële risicofactoren en markeert het gebieden voor verdere beoordeling. Onze Tooling combineert een analyse van de schriftelijke overeenkomst van opdracht met een beoordeling van de praktische uitvoering van de arbeidsrelatie, en gebruikt AI om de relevante criteria te controleren, de context te beschrijven en een duidelijk evaluatierapport te produceren.

De Tooling onderzoekt criteria zoals de aard van het werk, de mate van integratie in uw organisatie, werktijden, het niveau en de structuur van de beloning, indicatoren van ondernemerschap en het commerciële risico dat de ZZP'er draagt (inclusief het hoogste bedrag van de beloning). Voor elk criterium wordt het resultaat gepositioneerd op (laag/hoog risico) schaal waardoor een snelle eerste risicobeoordeling van een huidige arbeidsrelatie met een ZZP'er mogelijk is en de aandacht wordt gelegd op specifieke onderwerpen die juridisch of fiscaal advies vereisen.

Concreet gezegd, onze Tooling ondersteunt verschillende scenario's. Ten eerste kan het beoordelen of een kandidaat als ZZP'er te werk kan worden gesteld zonder materieel risico; als dat het geval is, zal de Tooling vervolgens een overeenkomst van opdracht genereren. Ten tweede kan het bestaande gevallen beoordelen: waar risico's worden geïdentificeerd, wordt er een vervolgbespreking ingepland om te bepalen hoe de situatie of de overeenkomst van opdracht moet worden aangepast om die risico's te beperken. Tot slot zorgt de Tooling voor voortdurende monitoring: het volgt ontwikkelingen in jurisprudentie en wetgeving die wijzigingen in bestaande overeenkomsten van opdracht kunnen vereisen, en voert periodieke hercontroles uit om te waarborgen dat de feitelijke situatie en de overeenkomst van opdracht in overeenstemming met elkaar blijven. Kortom, onze Tooling geeft u controle en toezicht op uw volledige ZZP-populatie.