Deloitte-onderzoek: AI verschuift van pilots en experimenten naar opschalen

Rotterdam, 21 januari 2026

Het Deloitte AI Institute heeft vandaag de 2026-editie van het rapport "The State of AI in the Enterprise: The Untapped Edge" gepubliceerd. Het rapport beschrijft hoe organisaties AI toepassen en welke effecten, veranderingen en overwegingen daaruit voortkomen. De bevindingen zijn gebaseerd op een onderzoek onder meer dan 3.000 leidinggevenden wereldwijd, die direct betrokken zijn bij de AI-initiatieven van hun organisaties. Het onderzoek belicht het transformatieve potentieel en het momentum van AI en geeft de belangrijkste acties weer die leiders moeten overwegen bij het vervolg van hun AI-traject.

"In het bedrijfsleven zien we enorme ambities rond AI. Organisaties schakelen van experimenteren naar het op grote schaal inzetten van AI en integreren het steeds meer in hun kernactiviteiten. AI moet bewust in werkprocessen geïntegreerd worden en mens en machine‑intelligentie beter laten samenwerken om de volledige waarde te benutten."— Nitin Mittal, wereldwijd AI‑lead bij Deloitte.

"Succesvolle organisaties investeren niet alleen in technologie en algoritmes, maar ook in hun mensen. Door zowel de capaciteiten van hun talent als AI-tools te versterken kunnen teams nieuwe werkmethoden toepassen en ontstaat duurzaam concurrentievoordeel.”– Jorg Schalekamp, AI lead Deloitte Nederland. 

De kloof tussen pilot en productie overbruggen

De stap van pilot naar productie is essentieel om duurzame waarde uit AI te halen. Uit het Deloitte-onderzoek blijkt echter dat slechts 25% van de respondenten ten minste 40% van hun AI-pilots in productie heeft gebracht. Organisaties worstelen met tegengestelde prioriteiten, het draaiende houden van de kernactiviteiten en tegelijk investeren in toekomstgerichte innovatie. Een heldere strategie kan helpen om 'pilotmoeheid' te verminderen en AI-implementaties uit de experimentele fase te tillen.

AI-waarde herdefiniëren — verder dan productiviteit

De impact van AI op het bedrijfsleven neemt snel toe: 25% van de leidinggevenden zegt dat AI een transformerend effect op hun organisatie heeft— meer dan een verdubbeling ten opzichte van vorig jaar. Productiviteitswinst is veelvoorkomend, maar slechts 30% past kernprocessen rond AI aan en 37% gebruikt AI vooral oppervlakkig, zonder wezenlijke veranderingen in de onderliggende bedrijfsprocessen. Duurzaam succes met AI vraagt om strategische differentiatie en blijvend concurrentievoordeel: AI moet niet alleen bestaande processen optimaliseren, maar vooral nieuwe mogelijkheden voor het bedrijf mogelijk maken.

Voor Agentic AI gaan governance en groei hand in hand

Agentic AI is klaar voor opschaling: bijna driekwart van de bedrijven wil binnen twee jaar aan de slag, maar slechts 21% heeft een volwassen governancemodel voor agents. De meest succesvolle organisaties volgen een gefaseerde aanpak: ze beginnen met minder risicovolle toepassingen, bouwen governancecapaciteit op en schalen bewust op.