Via een zorgvolmacht kan u een lasthebber aanduiden die in uw plaats beslissingen neemt omtrent het beheer en het overdragen van uw vermogen in het geval u dat zelf niet meer zou kunnen. Ook omtrent uw persoonlijke leefsituatie of medische verzorging kan u een aantal voorzieningen treffen. Een aantal voorbeelden:
Het principe luidt dat u steeds zelf moet instemmen voor de opname in een zorginstelling. Kan u zelf die instemming niet meer geven, dient de Vrederechter een bewindvoerder aan te stellen. In de praktijk volstaat evenwel meestal het akkoord van nauwe familieleden (zonder dat hiervoor een wettelijke basis is). Het nut van een zorgvolmacht kan tweeërlei zijn:
U kan in een zorgvolmacht een vertrouwenspersoon en/of een vertegenwoordiger aanduiden. Een vertrouwenspersoon staat u bij wanneer u nog wilsbekwaam bent. Een vertegenwoordiger beslist in uw plaats wanneer u dat zelf niet meer kan. Heeft u geen vertegenwoordiger aangeduid, dan voorziet de wet volgende cascade: echtgenoot/partner, kinderen, ouders, broers/zussen.
In dergelijke verklaring laat u weten dat wanneer u definitief wilsonbekwaam bent, u geen behandeling wenst die levensverlengend werkt. Behandeling mag enkel uw comfort dienen (bv. pijnbehandeling, wondverzorging). Een negatieve wilsverklaring kan in een zorgvolmacht worden opgenomen en is bindend voor de behandelende artsen.
Het principe luidt dat organen en weefsel na overlijden kunnen worden weggenomen, behalve indien de betrokkene zich daartegen heeft verzet via een wilsverklaring. Het is ook mogelijk op voorhand expliciet toestemming te geven. Dit vermijdt dat artsen terughoudend zouden zijn. Dergelijke wilsverklaring kan opgenomen worden in een zorgvolmacht, maar zal dan niet officieel kenbaar zijn. Gelet op de korte tijd waarop organen en weefsel nuttig kunnen worden weggenomen, is het eerder aangewezen om de wilsverklaring buiten de zorgvolmacht om te doen, zodat het bestaan van de wilsverklaring kenbaar en consulteerbaar is. Dit kan via de gemeente, de huisarts of via mijngezondheid.be
Een euthanasieverklaring zelf kan niet worden opgenomen in een zorgvolmacht. Wel kan in een zorgvolmacht een vertrouwenspersoon aangeduid worden. Deze dient dan betrokken te worden in de procedure of kan de behandelende arts inlichten omtrent uw euthanasieverklaring.
België kent nog twee andere voorafgaande wilsverklaringen waaromtrent evenwel niks nuttig kan worden voorzien in een zorgvolmacht: de verklaring inzake wijze van teraardebestelling en de schenking van het lichaam aan de wetenschap. Uitgebreide informatie over alle voorafgaande wilsverklaringen vindt u op de website www.leif.be.