This site uses cookies to provide you with a more responsive and personalised service. By using this site you agree to our use of cookies. Please read our cookie notice for more information on the cookies we use and how to delete or block them

Bookmark E-mailadres Print deze pagina

KMO - Boeiende tijden voor vermogensplanning met familiale ondernemingen

De overdracht van een familiale onderneming naar de volgende generatie is de laatste weken weer een hot topic geworden. Hoe zit de regeling nu in elkaar en wat zal er veranderen op basis van het ontwerpdecreet?

Een korte les in (bijna) geschiedenis: de situatie op vandaag

De planning gedurende het leven van roerende goederen, zoals aandelen en vorderingen, is in het Vlaams Gewest een relatief goedkope aangelegenheid. Schenken aan de (klein)kinderen kan voor een Belgische notaris aan 3%, of voor een Nederlandse notaris aan 0%. In dat laatste geval moet de schenker wel drie jaar na de schenking blijven leven, zo niet zullen er alsnog successierechten verschuldigd zijn. Als men voldoet aan de voorwaarde van het 0%-tarief in de successierechten, dan is men zeker van een overdracht aan 0%: men schenkt voor een Nederlandse notaris zonder schenkingsrechten, en als de schenker toch zou overlijden binnen de drie jaar na de schenking, dan is het 0%-successietarief van toepassing. Dit werd onlangs bevestigd door een antwoord van minister Muyters op een parlementaire vraag hieromtrent.

In het Vlaams Gewest bestaat er tot op vandaag dus een belangrijk opvangnet in de successierechten voor de activa van een familiale onderneming en de aandelen en vorderingen in een familiale vennootschap die zich nog in de nalatenschap van de overledene bevinden of die in voormelde 3-jaarstermijn werden geschonken. Onder bepaalde voorwaarden vererven deze activa, aandelen en/of vorderingen nl. aan 0% (artikel 60bis Vl. W. Successierechten). Deze regeling blijft gelden voor de overlijdens tot en met 31 december 2011.

De nieuwe regeling vanaf 1 januari 2012

De Vlaamse regering gooit de bestaande regeling m.b.t. de overdrachten van familiale ondernemingen over een andere boeg en wijzigt aldus de geldende wetgeving. De nadruk komt nu te staan op een tijdige regeling bij leven en niet op een gratis vererving. Het schenkingstarief voor familiale ondernemingen wordt daarom op 0% gebracht. Maar indien de ondernemer niets regelt gedurende zijn leven of overlijdt binnen de 7 jaar (niet 3 jaar!) na een schenking aan het 0%-tarief, dan zal de familiale onderneming vererven aan een vlak tarief van 3% of 7%. De regeling alleen gebruiken als vangnet bij overlijden, zoals vroeger met het 0%-successietarief mogelijk was, kan dus niet meer.

De voorwaarden om van het 0% schenkingsrecht of 3% / 7% successierecht te kunnen genieten worden gelijkgesteld, en kunnen heel bondig als volgt worden samengevat:

  • Activiteitsvoorwaarde: het moet gaan om een familiale onderneming of familiale vennootschap (binnen de EER), die een nijverheids- of handelsactiviteit als doel heeft (of landbouw of vrij beroep). De patrimoniumvennootschappen en holdings zijn in principe uitgesloten.
  • Participatievoorwaarde: de schenker moet in principe minstens 50% van de aandelen in volle eigendom bezitten. Er wordt ook rekening gehouden met de aandelen die de familie in volle eigendom bezit. Het begrip familie wordt gedefinieerd, waarbij nu ook de samenwonenden in aanmerking worden genomen.
  • Men moet een attest van de Vlaamse Belastingdienst bekomen waarin wordt bevestigd dat aan de voorwaarden is voldaan.

De Vlaamse Regering heeft duidelijk de bedoeling om de ondernemers tijdig aan de overdracht van hun familiale onderneming te laten beginnen. Ingeval van een schenking van een ‘familiale vennootschap’ voor Nederlandse notaris, wordt bij overlijden van de schenker binnen de 7 jaar (en dus niet 3 jaar) na de schenking de geschonken familiale onderneming belast aan de nieuwe successierechten (3% / 7%). Volgens de letterlijke tekst van het huidig ontwerpdecreet geldt dit ook voor een schenking van een ‘familiale vennootschap’ voor Belgische notaris. Dit zou echter niet de bedoeling zijn, wat onder meer blijkt uit de begeleidende teksten. Volgens onze info zou dit nog worden geschrapt in de loop van de stemming van de teksten, waardoor de 7-jaarstermijn enkel zal gelden voor schenkingen van ‘familiale vennootschappen’ voor Nederlandse notaris.

Belangrijk ook is dat vorderingen op vennootschappen uitgesloten zijn van deze nieuwe regeling. Zij vallen vanaf 1/1/2012 onder de klassieke planningsmogelijkheden (3% schenkingsrecht of 0% schenkingsrecht indien schenking in Nederland maar 3-jaarstermijn, zo niet klassieke successierechten, namelijk 3%, 9% en 27% in rechte lijn).

Dit zijn slechts enkele toepassingsvoorwaarden. Concreet moet iedere persoonlijke situatie in het licht van de nieuwe wet bestudeerd worden. Het zal de moeite lonen om nog dit jaar samen met uw vermogensplanner te bekijken of actie nodig is, of net enkele maanden moet worden uitgesteld.


Gepubliceerd 08/11/2011.

Material on this website is © 2014 Deloitte Global Services Limited, or a member firm of Deloitte Touche Tohmatsu Limited, or one of their affiliates. See Legal for copyright and other legal information.

Deloitte refers to one or more of Deloitte Touche Tohmatsu Limited, a UK private company limited by guarantee, and its network of member firms, each of which is a legally separate and independent entity. Please see www.deloitte.com/about for a detailed description of the legal structure of Deloitte Touche Tohmatsu Limited and its member firms.

Get connected

 

More on Deloitte
Learn about our site