Przejdź do głównej treści

Raport: Global Tax Policy Survey 2026

Raportowanie podatkowe, GenAI, Pillar 2 i zachęty podatkowe

Rosnąca złożoność globalnej polityki podatkowej zmienia sposób, w jaki międzynarodowe grupy kapitałowe planują działalność i podejmują decyzje biznesowe. Raport Deloitte Global Tax Policy Survey 2026, oparty na opiniach 1010 liderów obszaru podatków i finansów z 28 jurysdykcji, pokazuje, gdzie system podatkowy staje się coraz bardziej wymagający, jakie kierunki przyjmuje polityka podatkowa oraz co oznacza to dla biznesu.

Pobierz Raport

Global Tax Policy Survey 2026

Najważniejszy wniosek z tegorocznego badania

Największym wyzwaniem dla globalnych liderów biznesu w obszarze polityki podatkowej są rosnące obowiązki compliance oraz coraz większa złożoność systemu.

Nowe wymogi w zakresie raportowania oraz wypełniania pozostałych obowiązków podatkowych i administracyjnych nie tylko zwiększają nakład pracy i koszty po stronie przedsiębiorstw. Coraz częściej wpływają również na decyzje dotyczące modeli operacyjnych, lokalizacji inwestycji oraz infrastruktury technologicznej.

Część tej złożoności ma charakter strukturalny i jest trudna do uniknięcia. Istotna jej część wynika jednak z przyjętych rozwiązań regulacyjnych. Oznacza to, że działania na rzecz uproszczenia przepisów mogą być prowadzone poprzez dialog z administracją publiczną oraz aktywne zaangażowanie środowiska biznesowego.

Tam, gdzie wprowadzono rozwiązania upraszczające – na przykład mechanizmy typu safe harbour w ramach Pillar 2 – przedsiębiorstwa dostrzegły realne korzyści. Potwierdza to potrzebę dalszego upraszczania regulacji. Badanie pokazuje również, że polityka podatkowa coraz częściej wykorzystuje nowe narzędzia, widoczne w różnych obszarach tematycznych i jurysdykcjach. Organizacje dostrzegają potencjał cyfryzacji, choć do krótkoterminowej transformacji operacyjnej podchodzą z ostrożnością.

Zachęty podatkowe oferowane przez administracje publiczne odgrywają natomiast coraz większą rolę w globalnej konkurencji o inwestycje i talenty. Stają się ważnym elementem polityki przemysłowej oraz narzędziem wspierającym realizację celów gospodarczych i strategicznych państw.

Kluczowe wnioski

40%

respondentów uważa rosnące obciążenia związane z przestrzeganiem przepisów podatkowych za największe wyzwanie dla biznesu.

84%

spodziewa się, że w ciągu najbliższych 2–3 lat wzrośnie zakres informacji podatkowych publikowanych przez przedsiębiorstwa.

85%

oczekuje, że oprogramowanie wspierające wypełnianie obowiązków podatkowych, oparte na sztucznej inteligencji, przyniesie pozytywne efekty.

Co pokazuje raport

 

  • Złożoność podatkowa to najważniejsze wyzwanie dla globalnych liderów z obszaru podatków i finansów w 2026 roku
    Wymogi dotyczące raportowania, rozliczeń podatkowych i administracji stają się coraz bardziej wymagające. 40% respondentów wskazuje rosnące obowiązki compliance jako główny czynnik wpływający na funkcjonowanie całej organizacji. Z kolei 84% przewiduje wzrost zakresu informacji podatkowych publikowanych przez przedsiębiorstwa w ciągu najbliższych 2–3 lat.
  • Dalsze upraszczanie Pillar 2 pozostaje kluczowe, mimo postępu wdrożeń
    Dodatkowe rozwiązania typu safe harbour, wprowadzone w ramach pakietu Side-by-Side, zostały pozytywnie odebrane jako krok w stronę uproszczenia przepisów. Nadal jednak potrzebne są kolejne działania. 41% respondentów uznaje dalsze uproszczenia za jeden z najważniejszych priorytetów przyszłej, międzynarodowej koordynacji podatkowej.
  • Przy decyzjach inwestycyjnych stabilność i pewność podatkowa są ważniejsze niż wysokość obciążeń
    Przy wyborze jurysdykcji inwestycyjnej 60% respondentów wskazuje stabilność i przewidywalność systemu podatkowego jako najważniejszy czynnik decyzyjny. Dla porównania, ogólny poziom obciążeń podatkowych wskazało 52% badanych.
  • Cyfryzacja i sztuczna inteligencja zwiększają oczekiwania wobec transformacji podatkowej, ale korzyści nie są natychmiastowe
    85%
    respondentów oczekuje pozytywnego wpływu oprogramowania podatkowego opartego na AI. Organizacje dostrzegają już poprawę dokładności i efektywności procesów. Jednocześnie jakość danych, kwestie nadzoru oraz koszty wdrożenia nadal spowalniają osiąganie pełnych korzyści z cyfrowej transformacji podatków.
  • Cyfrowa administracja podatkowa zwiększa znaczenie bezpieczeństwa danych
    Ochrona poufności danych staje się jednym z kluczowych wyzwań przy wdrażaniu e-fakturowania. 69% respondentów wskazuje ją jako jedną z trzech najważniejszych obaw związanych z tym procesem.
  • Zachęty podatkowe stają się istotnym elementem konkurencji podatkowej
    Rządy coraz częściej wykorzystują zachęty podatkowe, aby wpływać na decyzje inwestycyjne, przyciągać talenty oraz wspierać cele związane ze zrównoważonym rozwojem.
    • 57% respondentów zauważa, że rządy zwiększają zakres lub wartość zachęt podatkowych służących przyciąganiu zagranicznych talentów.
    • 34% w pełni korzysta z dotacji i innych instrumentów wsparcia związanych ze zrównoważonym rozwojem, a 59% analizuje możliwość ich wykorzystania.

Pytania i odpowiedzi dla kadry zarządzającej

Jakie jest największe wyzwanie dla liderów podatkowych w 2026 roku?

Największym wyzwaniem jest rosnąca złożoność systemu podatkowego. Częściowo wynika ona z takich regulacji jak Pillar 2 czy unijny mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO₂, czyli CBAM. Istotnym problemem pozostaje również niespójne wdrażanie międzynarodowych rozwiązań na poziomie krajowym.

Dodatkową presję tworzy rosnący zakres informacji podatkowych publikowanych przez przedsiębiorstwa. Wynika on zarówno z wymogów regulacyjnych, jak i z dobrowolnych praktyk raportowania. Oczekuje się, że skala takich publikacji będzie w kolejnych latach dalej rosła.

Czy cyfryzacja i AI upraszczają rozliczenia podatkowe?

Docelowo model cyfrowej transformacji działu podatkowego Tax Administration 3.0, opracowany przez OECD, powinien uprościć rozliczenia zarówno dla podatników, jak i organów podatkowych. Zakłada on wbudowanie procesów podatkowych w codzienne systemy przedsiębiorstwa, tak aby rozliczenia podatkowe przebiegały w sposób bardziej zautomatyzowany i mniej angażujący operacyjnie.

Respondenci dostrzegają potencjał tego podejścia. Oczekiwane pozytywne efekty obejmują między innymi:

  • poprawę dokładności dzięki oprogramowaniu podatkowemu opartemu na AI;
  • ograniczenie czasu i zasobów potrzebnych do zapewnienia prawidłowości wypełniania obowiązków podatkowych,
  • uproszczenie rozliczeń dzięki e-fakturowaniu.

Jednocześnie sama transformacja wymaga w krótkim okresie dodatkowych inwestycji i dla części firm oznacza większą złożoność operacyjną. Jest to szczególnie widoczne w przypadku e-fakturowania. W ostatnich dwóch latach zmniejszyła się liczba respondentów oczekujących, że e-fakturowanie uprości compliance, natomiast wzrosło przekonanie, że na początku będzie wymagało istotnych nakładów.

Aby cyfryzacja podatków rzeczywiście przyniosła uproszczenie, sama technologia nie wystarczy. Kluczowe znaczenie mają jakość danych, odpowiednia infrastruktura IT oraz możliwość włączenia procesów podatkowych w szersze systemy i procesy biznesowe.

Jaki będzie główny wpływ Pillar 2 na przedsiębiorstwa międzynarodowe?

Pillar 2 wchodzi obecnie w fazę wdrożenia. Dla przedsiębiorstw międzynarodowych największym wyzwaniem będą obowiązki związane z przestrzeganiem nowych zasad.

88% respondentów spodziewa się, że w wyniku Pillar 2 zapłaci łącznie wyższy podatek. Większość oczekuje jednak jedynie niewielkiego wzrostu obciążeń - 56% przewiduje marginalnie wyższy podatek, podczas gdy 32% spodziewa się istotnego wzrostu.

Dodatkowe rozwiązania typu safe harbour w ramach pakietu Side-by-Side zostały uznane za pomocne uproszczenie. Nadal jednak potrzebne są dalsze działania. 41% respondentów wskazuje upraszczanie przepisów jako priorytet przyszłej koordynacji międzynarodowej.

Mimo że oczekiwany wzrost zobowiązań podatkowych jest raczej umiarkowany, obciążenia administracyjne pozostają znaczące. Dla większości przedsiębiorstw strategiczne pytanie nie brzmi więc: „ile więcej zapłacimy?”, lecz: „jak efektywnie zorganizować proces zgodności z wymogami Pillar 2?”.

W związku z pierwszym terminem raportowania, który przypadł na koniec czerwca, zarówno przedsiębiorstwa, jak i administracje podatkowe koncentrują się na praktycznych aspektach compliance. Niedawne wyjaśnienia OECD (tzw. “common understanding”) wprowadzają tymczasowe ułatwienia tam, gdzie portale do składania dokumentów lub mechanizmy wymiany informacji nie są jeszcze w pełni gotowe.

Jak w 2026 roku wykorzystywane są zachęty podatkowe?

Zachęty podatkowe prawdopodobnie będą zyskiwać na znaczeniu w różnych obszarach polityki publicznej. Po uzgodnieniu zasad Pillar 2, a w szczególności rozwiązania substance-based tax incentive safe harbour, rządy mogą coraz częściej wykorzystywać zachęty podatkowe jako narzędzie zwiększania konkurencyjności.

Dla biznesu jest to pozytywny sygnał. 38% respondentów spodziewa się pojawienia nowych zachęt, a 57% uważa, że obecne rozwiązania pozostaną dla nich wartościowe dzięki nowemu mechanizmowi safe harbour.

W warunkach rosnącej mobilności międzynarodowej rządy coraz częściej stosują zachęty podatkowe, aby przyciągać zagraniczne talenty. 57% respondentów zauważa wzrost wykorzystania i wartości takich instrumentów.

Zachęty podatkowe są również ważnym elementem polityk zrównoważonego rozwoju. 34% respondentów w pełni korzysta z dostępnych dotacji i zachęt podatkowych, natomiast 59% analizuje możliwość ich wykorzystania.

Wnioski z badania a perspektywa polska

Pillar 2 – nowe obowiązki dla największych grup

Raport wskazuje, że wdrożenie Pillar 2 oznacza dla grup międzynarodowych przede wszystkim wzrost obowiązków compliance, nawet jeśli dodatkowe obciążenie podatkowe nie zawsze będzie istotne lub w ogóle nie wystąpi.

W Polsce przepisy o globalnym podatku minimalnym obowiązują od 1 stycznia 2025 r. i obejmują największe grupy kapitałowe, co do zasady o skonsolidowanych przychodach powyżej 750 mln EUR. Pierwsze terminy na raportowania upłyną już 31 marca 2027 r.

Dla polskich spółek działających w takich grupach kluczowym wyzwaniem będzie nie tylko sama kalkulacja podatku wyrównawczego, ale przede wszystkim zebranie danych, przygotowanie procesów i zapewnienie spójności raportowania na poziomie grupy. Pillar 2 może również zmienić sposób oceny wybranych ulg podatkowych, ponieważ preferencje obniżające efektywne opodatkowanie mogą wpływać na kalkulację podatku wyrównawczego. 

Zachęty podatkowe – korzyści podatkowe w nowym otoczeniu

Raport podkreśla rosnącą rolę zachęt podatkowych jako narzędzia konkurowania o inwestycje, talenty i projekty związane ze zrównoważonym rozwojem. W Polsce ten trend jest widoczny m.in. w funkcjonowaniu Polskiej Strefy Inwestycji, ulg B+R, IP Box, ulgi na robotyzację oraz instrumentów dotacyjnych wspierających inwestycje i innowacje.

Z perspektywy zarządów istotne jest jednak, że zachęty podatkowe powinny być dziś analizowane szerzej niż tylko przez pryzmat lokalnej oszczędności podatkowej. W kontekście Pillar 2 konieczna jest ocena, czy dana ulga lub zwolnienie nadal przynosi efektywną korzyść na poziomie całej grupy.

Cyfryzacja i AI – technologia zależna od jakości danych

Raport wskazuje, że cyfryzacja i AI zwiększają oczekiwania wobec transformacji podatkowej, ale korzyści nie pojawiają się automatycznie. W Polsce dobrze widać to na przykładzie kolejnych obowiązków cyfrowego raportowania, w szczególności JPK_CIT.

Dla firm oznacza to, że jeśli technologia (w tym AI) może przynieść wymierne korzyści w postaci większej efektywności i jakości procesów, to jednocześnie istotnie zwiększa koszty wdrożenia oraz poziom złożoności operacyjnej działów podatkowych. Kluczowym wyzwaniem pozostaje zapewnienie bezpieczeństwa i jakości danych oraz zdolność organizacji do zarządzania nowymi wymaganiami, co powoduje, że pełne materializowanie się korzyści z digitalizacji będzie procesem stopniowym.

To bezpośrednio potwierdza wniosek raportu, że sama technologia nie wystarczy bez odpowiedniego przygotowania organizacyjnego.

KSeF w świetle globalnych trendów e-fakturowania

Wyniki tegorocznego globalnego badania Deloitte pokazują zmieniające się nastawienie firm do e-fakturowania. Respondenci zauważają wiele wyzwań związanych z raportowaniem, a coraz więcej osób wskazuje na koszty implementacji jako główny, odczuwalny skutek wdrożenia. Ten globalny wniosek dobrze ilustrują polskie doświadczenia z Krajowym Systemem e-Faktur. Implementacja KSeF była procesem długotrwałym, obejmującym szereg działań realizowanych w kolejnych etapach, co przełożyło się na zróżnicowany optymizm oraz dodatkowe koszty, wynikające m.in. ze zmian schematu XSD, modyfikacji zakresu obowiązku fakturowania B2B czy długo utrzymujących się wątpliwości dotyczących zasad wejścia do systemu przez podmioty zagraniczne.

Raport podkreśla, że wśród obaw związanych z rozszerzaniem e-fakturowania na świecie dominuje tematyka bezpieczeństwa danych – ryzyko nieautoryzowanego dostępu podczas transmisji oraz bezpieczne przechowywanie danych. W polskim kontekście nabiera to dodatkowego znaczenia, bo KSeF centralizuje przepływ danych o transakcjach handlowych w jednym systemie administrowanym przez stronę publiczną, co wymusza głębokie przemyślenie polityk zarządzania ryzykiem i kontroli dostępu, zarówno po stronie systemu, integratorów, jak i samych organizacji nadających uprawnienia poszczególnym użytkownikom.

Obecnie dla polskich firm KSeF nie jest już wyłącznie projektem wdrożeniowym, lecz stałym elementem codziennych procesów fakturowania i rozliczeń. Wymaga sprawnej integracji systemów finansowo-księgowych, podatkowych, sprzedażowych i zakupowych oraz bieżącej kontroli jakości danych, wobec których KSeF jest wyjątkowo wymagający – ustrukturyzowane raportowanie zakłada odpowiednią strukturę i czytelność danych źródłowych.

Z perspektywy zarządów kluczowe jest dziś nie tylko zapewnienie zgodności z wymogami KSeF, ale wykorzystanie go do uporządkowania procesów i poprawy jakości danych. Przy okazji istotne jest dostrzeżenie możliwości większej automatyzacji w obszarze finansów i podatków. Jednocześnie firmy powinny monitorować ryzyka operacyjne związane z obsługą systemu, w szczególności aspekty mogące w dobie KSeF rodzić określone ryzyka na gruncie rozliczeń VAT.

Metodologia

Badanie Deloitte 2026 Global Tax Policy Survey przedstawia opinie 1010 liderów podatkowych i finansowych z 28 jurysdykcji. Jego celem była ocena najważniejszych zmian w globalnej polityce podatkowej oraz ich konsekwencji operacyjnych dla przedsiębiorstw międzynarodowych.

Analiza objęła sześć obszarów tematycznych:

  • przejrzystość podatkową i raportowanie;
  • międzynarodową reformę podatkową, w tym Pillar 2;
  • cyfryzację podatków, w tym sztuczną inteligencję;
  • opodatkowanie dochodów z pracy i majątku;
  • zrównoważony rozwój;
  • politykę handlową i cła.

Did you find this useful?

Thanks for your feedback