Jeśli ustawienia, które wybraliśmy, są nieodpowiednie, zmień je powyżej.
Jak obniżyć koszty energii elektrycznej w 2027 roku? Trzy instrumenty wsparcia dla przedsiębiorstw energochłonnych
Status odbiorcy przemysłowego, nowe wsparcie dla sektorów energochłonnych oraz rekompensaty za koszty energii. Sprawdź, z jakich instrumentów będą mogły skorzystać firmy w 2027 r.
Strefa Ulg i Dotacji (9/2026) | 22 września 2026 r.
Strefa ulg i dotacji
Zobacz wydania "Strefa ulg i dotacji" i zasubskrybuj powiadomienia e-mail.
Koszty energii elektrycznej pozostają jednym z najważniejszych czynników wpływających na konkurencyjność przedsiębiorstw produkcyjnych. Dla wielu firm energochłonnych dostępne są jednak rozwiązania pozwalające ograniczyć obciążenia związane z zakupem energii, zarówno poprzez obniżenie części opłat doliczanych do rachunków, jak i uzyskanie wsparcia finansowego lub rekompensat. W artykule przedstawiamy trzy instrumenty, które mogą istotnie wpłynąć na poziom kosztów energii elektrycznej w 2027 r. i kolejnych latach.
W warunkach utrzymujących się wysokich cen energii elektrycznej przedsiębiorcy coraz częściej poszukują instrumentów pozwalających ograniczyć koszty działalności. Obecnie szczególną uwagę warto zwrócić na trzy mechanizmy skierowane do przedsiębiorstw energochłonnych:
- status odbiorcy przemysłowego,
- projektowane wsparcie przedsiębiorców sektorów energochłonnych z tytułu ponoszenia kosztów energii elektrycznej,
- rekompensaty dla sektorów i podsektorów energochłonnych.
Wsparcie przedsiębiorców sektorów energochłonnych z tytułu ponoszenia kosztów energii elektrycznej (projektowane rozwiązanie)
We wrześniu 2026 r. opublikowano projekt ustawy przewidującej nowy mechanizm wsparcia dla przedsiębiorstw energochłonnych. Choć szczegółowy program pomocowy nie został jeszcze przyjęty, już dziś warto przeanalizować możliwość kwalifikacji do instrumentu oraz ocenić ewentualne korzyści.
Forma wsparcia
Pomoc ma mieć formę dopłaty do kosztów energii elektrycznej udzielanej maksymalnie przez 3 lata. Wsparciem będzie mogło zostać objęte maksymalnie 50% energii elektrycznej zużytej przez przedsiębiorcę.
Wysokość wsparcia:
- nie będzie mogła przekroczyć 50% ceny RK w okresie kwalifikowanym,
- nie będzie mogła obniżyć kosztu energii poniżej równowartości 50 EUR/MWh na kwalifikujące się zużycie.
Kto będzie mógł skorzystać?
Projekt przewiduje m.in. następujące warunki:
- ponad 50% przychodów z działalności objętej jednym z kwalifikowanych kodów PKD,
- posiadanie statusu odbiorcy przemysłowego,
- wykonywanie kwalifikowanej działalności przez cały okres kwalifikowany,
- zapewnienie środków własnych lub finansowania zewnętrznego stanowiących co najmniej 20% kosztów kwalifikowanych inwestycji,
- brak likwidacji lub upadłości,
- brak statusu przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji,
- brak zaległości podatkowych i składkowych,
- spełnienie dodatkowych warunków określonych w programie wsparcia i dokumentacji naboru.
Kwalifikowane kody PKD
Zgodnie z aktualną treścią projektu ze wsparcia będą mogli skorzystać przedsiębiorcy prowadzący przeważającą działalność w ramach jednego z poniższych kodów PKD:
Status odbiorcy przemysłowego jako warunek dostępu
Projekt ustawy wprost wskazuje na konieczność wpisu potencjalnego beneficjenta do wykazu odbiorców przemysłowych.
Oznacza to, że przedsiębiorcy zainteresowani tym instrumentem powinni już teraz rozważyć uzyskanie statusu odbiorcy przemysłowego na 2027 r. poprzez złożenie oświadczenia do Prezesa URE do 15 listopada 2026 r.
Obowiązki inwestycyjne
Co najmniej 50% otrzymanego wsparcia będzie musiało zostać przeznaczone na inwestycje służące m.in.:
- poprawie efektywności energetycznej,
- zwiększeniu elastyczności energetycznej przedsiębiorstwa,
- rozwojowi źródeł OZE,
- modernizacji infrastruktury energetycznej zakładu.
Inwestycje powinny zostać zrealizowane zasadniczo w ciągu 48 miesięcy od udzielenia wsparcia.
Co może wykluczyć ze wsparcia?
W szczególności:
- brak statusu odbiorcy przemysłowego,
- trudna sytuacja finansowa,
- zaległości wobec organów podatkowych lub ZUS,
- niespełnienie warunków programu lub naboru,
- korzystanie z rekompensat sektorowych w zakresie wykluczającym możliwość uzyskania wsparcia.
Łączenie rekompensat z nowym wsparciem dla przedsiębiorców energochłonnych
Nowe wsparcie dla przedsiębiorców energochłonnych nie będzie mogło prowadzić do podwójnego finansowania tego samego zużycia energii elektrycznej. Projekt przewiduje możliwość łączenia obu instrumentów, jednak wsparcie nie będzie mogło być przyznane w części dotyczącej zużycia energii objętej już rekompensatami sektorowymi. W przypadku kwalifikowania się do obu mechanizmów konieczna będzie analiza zasad ich łączenia i maksymalnego poziomu dopuszczalnej pomocy publicznej.
Terminy
Projekt ustawy ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r., natomiast program pomocowy ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w terminie 3 miesięcy od wejścia ustawy w życie.
Rekompensaty stanowią pomoc publiczną mającą rekompensować pośrednie koszty emisji CO₂ zawarte w cenie energii elektrycznej wykorzystywanej do produkcji.
Planowane rozszerzenie katalogu sektorów
W związku ze zmianami unijnych zasad pomocy publicznej dla przemysłu energochłonnego planowana jest nowelizacja ustawy o systemie rekompensat.
Jednym z rozważanych kierunków zmian jest rozszerzenie katalogu kodów PKD uprawnionych do korzystania z systemu. Wśród potencjalnie nowych beneficjentów znajdują się m.in.:
- produkcja słodu,
- przygotowanie i przędzenie włókien tekstylnych,
- produkcja włóknin,
- produkcja fornirów i płyt drewnopochodnych,
- produkcja baterii i akumulatorów,
- wybrane sektory chemiczne,
- wybrane sektory szklarskie i ceramiczne,
- wybrane obszary metalurgii.
W ramach rozszerzenia katalogów planuje się uwzględnienie następujących sektorów i podsektorów:
Na obecnym etapie projekt nowelizacji ustawy nie został jeszcze opublikowany, jednak w związku z rosnącymi cenami energii elektrycznej można spodziewać się, że nowelizacja obejmie już rok 2027.
Forma wsparcia
Rekompensata ma charakter pieniężny i jest wypłacana ze środków Funduszu Rekompensat Pośrednich Kosztów Emisji.
Pomoc może obejmować do 75% pośrednich kosztów emisji CO₂ uwzględnionych w cenie energii elektrycznej. Przewidziano również możliwość uzyskania zaliczki.
Podstawowe warunki
- prowadzenie produkcji objętej kwalifikowanymi kodami,
- posiadanie tytułu prawnego do instalacji i jej eksploatowanie,
- wdrożenie systemu EMAS, ISO 14001 lub ISO 50001,
- brak trudnej sytuacji ekonomicznej,
- brak zaległości podatkowych i składkowych,
- spełnienie wymogów środowiskowych związanych z redukcją emisji lub poprawą efektywności energetycznej – na zasadach analogicznych jak w przypadku odbiorców przemysłowych.
Termin składania wniosków
Wniosek o rekompensaty za 2026 r. będzie można złożyć do 31 marca 2027 r.
Ważne
Mechanizm rekompensat i projektowane wsparcie przedsiębiorców sektorów energochłonnych co do zasady nie powinny prowadzić do podwójnego finansowania tego samego zużycia energii elektrycznej. Projekt ustawy przewiduje pomniejszenie lub wyłączenie nowego wsparcia w zakresie, w jakim przedsiębiorca otrzymał już pomoc w systemie rekompensat.
Częściowy zwrot akcyzy od energii elektrycznej
Dodatkowym mechanizmem pozwalającym ograniczyć koszty energii elektrycznej jest częściowy zwrot akcyzy dla przedsiębiorstw energochłonnych. Ze wsparcia mogą skorzystać przedsiębiorcy prowadzący działalność w ramach jednego z kwalifikowanych kodów PKD, u których udział kosztów energii elektrycznej w wartości produkcji sprzedanej przekracza 3%.
Korzyść ma charakter bezpośredniego zwrotu części zapłaconej akcyzy od energii elektrycznej zużytej na potrzeby prowadzonej działalności. Termin na złożenie wniosku o zwrot upływa 31 grudnia roku następującego po roku, w którym zakończył się rok podatkowy.
Szczegółowe informacje dotyczące zagadnień akcyzowych związanych z energią elektryczną oraz innych aktualnych tematów z zakresu podatku akcyzowego można znaleźć w Ekspresie akcyzowym.
***
Dynamiczne zmiany na rynku energii oraz pojawiające się nowe mechanizmy pomocowe sprawiają, że przedsiębiorstwa energochłonne powinny kompleksowo przeanalizować wszystkie dostępne instrumenty wsparcia, które mogą potencjalnie przynieść istotne oszczędności i poprawić płynność finansową przedsiębiorstwa. Jednocześnie każdy z tych mechanizmów przewiduje odrębne warunki kwalifikowalności, obowiązki po stronie beneficjentów oraz ograniczenia dotyczące kumulacji pomocy publicznej.
Warto już teraz zastanowić się nad możliwością skorzystania z dostępnych instrumentów oraz ocenić, który z nich pozwoli uzyskać najwyższy poziom wsparcia przy uwzględnieniu zasad kumulacji pomocy.
Nasz zespół na bieżąco monitoruje zmiany legislacyjne dotyczące dostępnych mechanizmów. Chętnie pomożemy zarówno w ocenie możliwości skorzystania z poszczególnych instrumentów i ich wzajemnych relacji, jak również w przygotowaniu niezbędnych kalkulacji, dokumentacji oraz przeprowadzeniu całego procesu aplikacyjnego i rozliczenia uzyskanego wsparcia.
