Czy uchybienia formalne mogą pozbawić prawa do zwolnienia z akcyzy?

Czego dotyczył wyrok TSUE?

Sprawa dotyczyła niemieckiej spółki, która zajmuje się obrotem chemikaliami i alkoholem wykorzystywanym do celów przemysłowych. W toku kontroli organy administracyjne uznały, że spółka nie spełniła warunków formalnych polegających na zastosowaniu dokumentu e-AD i tym samym ustalił Spółce zaległość podatkową w podatku akcyzowym.

Niemiecki Sąd odsyłający zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy organ podatkowy może odmówić prawa do stosowania zwolnienia z akcyzy wyłącznie z uwagi na niespełnienie wymogów formalnych bez sprawdzenia, czy zostały spełnione przesłanki materialne dotyczące wykorzystania wyrobu korzystającego z tego zwolnienia.

Czy uchybienia formalne są wystarczające do odmowy prawa do stosowania zwolnienia z akcyzy?

Zgodnie z art. 27 dyrektywy 92/83/EWG państwa członkowskie mogą ustanawiać warunki zwolnień mające zapewnić ich prawidłowe stosowanie oraz zapobiegać nadużyciom. Zgodnie z podejściem TSUE nie oznacza to jednak nieograniczonej swobody w nakładaniu wymogów formalnych.

TSUE stwierdził bowiem, że warunki krajowe nie mogą podważać celu zwolnienia przewidzianego w prawie unijnym. Jeżeli spełnione zostały materialne przesłanki zwolnienia, a wykorzystanie wyrobu do uprawnionych celów nie budzi wątpliwości, samo naruszenie obowiązków formalnych nie powinno automatycznie prowadzić do utraty prawa do zwolnienia.

TSUE zwrócił uwagę, że inaczej byłoby tylko w przypadku, gdyby dany podmiot umyślnie uczestniczył w oszustwie podatkowym, unikaniu opodatkowania lub nadużyciach lub gdyby brak, opóźnienie lub niedokładność dokumentacji towarzyszącej wyrobom akcyzowym przy ich przemieszczaniu uniemożliwiły przedstawienie przekonywujących dowodów na to, że wyrób został wykorzystany do celów zwolnionych z podatku.

Jakie znaczenie ma wyrok dla przedsiębiorców?

Opisane rozstrzygnięcie TSUE może mieć istotne znaczenie w sprawach, w których organy kwestionują możliwość skorzystania z preferencji podatkowych z uwagi na niedochowanie warunków formalnych. W praktyce potwierdza ono, że przy ocenie prawa do preferencji akcyzowych organy podatkowe powinny badać przede wszystkim rzeczywiste przeznaczenie wyrobów oraz ryzyko nadużyć, a nie wyłącznie poprawność formalną dokumentacji.

Jednocześnie wyrok nie oznacza całkowitego odejścia od obowiązków formalnych. Nadal pozostają one istotnym elementem systemu kontroli akcyzowej. Ich naruszenie nie powinno jednak automatycznie skutkować opodatkowaniem, jeżeli podatnik jest w stanie wykazać spełnienie materialnych warunków zwolnienia.

Potrzebujesz wsparcia w ocenie ryzyka podatkowego związanego ze zwolnieniami z akcyzy lub w przygotowaniu procedur i dokumentacji akcyzowej? Zespół specjalistów Deloitte może pomóc w przeglądzie stosowanych rozwiązań, identyfikacji obszarów ryzyka oraz wdrożeniu praktycznych rekomendacji zgodnych z najnowszym orzecznictwem TSUE.