Propozycje zmian Ordynacji podatkowej w zakresie instytucji interpretacji indywidualnych oraz opinii o stosowaniu preferencji

Jeżeli zapowiedziane w założeniach projektu ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (UD445) zmiany wejdą w życie, mogą w istotny sposób wpłynąć na sposób prowadzenia działalności gospodarczej przez podatników.

Nałożenie ram czasowych w zakresie ważności interpretacji indywidualnych może mieć istotne znaczenie w przypadku tych interpretacji, na których podatnicy opierają swoje długoterminowe plany inwestycyjne, struktury biznesowe lub modele rozliczeń podatkowych.

Uzyskanie interpretacji potwierdzającej prawidłowość przyjętego podejścia nie będzie już bowiem zapewniało ochrony bezterminowo, lecz jedynie przez okres pięciu lat.

Wprowadzenie pięcioletniego okresu obowiązywania interpretacji indywidualnych będzie również wiązało się z dodatkowymi obowiązkami administracyjnymi, obejmującymi monitorowanie terminów ich ważności oraz składanie wniosków o przedłużenie okresu ochronnego.

W praktyce może to wymagać wdrożenia odpowiednich procedur zapewniających śledzenie zmian przepisów prawa, monitorowanie bazy interpretacji, w której mają pojawiać się informacje o ważności interpretacji oraz terminowe odnawianie ochrony wynikającej z interpretacji.

Patrząc na całokształt proponowanych rozwiązań tj. z jednej strony pięcioletni okres ważności interpretacji indywidualnych, a z drugiej automatyczne wygaszanie interpretacji wydanych do przepisów, które uległy zmianie (nawet przed upływem pięcioletniego okresu), trudno odczytać czy intencją autorów jest jedynie uporządkowanie istniejącego systemu, czy de facto nałożenie na podatnika obowiązku okresowego potwierdzania, że wykładnia przepisów nie uległa zmianie (niezależnie od ich treści).

Pytanie zatem czy po wejściu życie planowanych rozwiązań konieczne będzie nie tylko monitorowanie zmian w prawie podatkowym (i tak już dość częstych), ale również zmian w wykładni przepisów, nawet jeśli nie uległy zmianie. W kontekście zaufania do organów podatkowych i stabilności rozliczeń podatkowych proponowana zmiana może zatem budzić wątpliwości.

Założenia projektu ustawy przewidują także korzystne dla podatników zmiany, w szczególności wydłużenie okresu ważności opinii o stosowaniu preferencji z 36 miesięcy do 5 lat. Pozwoli to po pierwsze na ograniczenie kosztów związanych z występowaniem z wnioskami o takie opinie, a po drugie (przynajmniej w założeniu) może ograniczyć liczbę postępowań i w konsekwencji prowadzić do ich przyspieszenia – obecnie nierzadko na opinie o stosowaniu preferencji trzeba czekać pełne 6 miesięcy bądź dłużej.

Wśród pozytywnych propozycji należy również wymienić wzmocnienie roli interpretacji ogólnych oraz uporządkowanie bazy EUREKA, co powinno przyczynić się do zwiększenia przejrzystości i efektywniejszego wyszukiwania przydatnych dla podatników informacji.

Pełna ocena proponowanych rozwiązań będzie zależna od treści projektu ustawy – obecnie naszym zdaniem część rozwiązań może przyczynić się do osłabienia mocy ochronnej interpretacji indywidualnych, które stanowią jedno z kluczowych narzędzi ograniczania ryzyka podatkowego i efektywnie zmniejszenia ich praktycznego znaczenia.

Istotna będzie również praktyka stosowania tych przepisów przez organy podatkowe, o ile wejdą one w życie - w szczególności w zakresie ewentualnego wydłużania okresu ważności interpretacji indywidualnych i opinii o stosowaniu preferencji (np. czy określone zostaną jasne przesłanki, które pozwolą organom odmówić przedłużenia ochrony, czy też zależne będzie to od każdorazowej oceny organu) czy wzmocnienia instytucji utrwalonej praktyki interpretacyjnej (czy wpłynie to pozytywnie na przewidywalność stanowisk organów w określonych sprawach i ograniczy ryzyko otrzymania arbitralnego rozstrzygnięcia).