Korekty plików JPK - wspólne zasady

Proponowane zmiany polegają na dodaniu do Ordynacji podatkowej przepisów ogólnych, które będą regulowały zasady dokonywania korekt ksiąg podatkowych dla wszystkich podatków, w sytuacji, gdy plik JPK został przesłany organowi podatkowemu bez wezwania.

Uzasadnienie projektu wskazuje, że mają one stanowić uogólnienie obecnie obowiązujących regulacji dotyczących korygowania plików JPK_V7M oraz JPK_V7K.

Nowe przepisy mają normować dwie sytuacje. Pierwsza z nich dotyczy przypadku, w którym podatnik, po wysyłce do organu pliku JPK składanego bez wezwania, samodzielnie zidentyfikował nieścisłość w złożonej księdze podatkowej.

W takim przypadku księgi podatkowe w postaci elektronicznej będą mogły zostać skorygowane, jeżeli odrębne przepisy będą dopuszczały możliwość poprawienia zapisów w prowadzonej księdze podatkowej.

Co istotne, przepisy te będą wprowadzały możliwość, a nie obowiązek dokonania korekty – w przeciwieństwie do aktualnie obowiązujących regulacji na gruncie ustawy o VAT. Ten przypadek reguluje projektowany art. 81d Ordynacji podatkowej.

Druga sytuacja, którą mają regulować projektowane przepisy, polega na korygowaniu plików JPK po zidentyfikowaniu nieprawidłowości przez organ podatkowy. W takim przypadku, podatnik, który został wezwany do złożenia korekty, będzie zobowiązany w terminie 14 dni, liczonych od dnia doręczenia wezwania, do:

• przesłania do organu podatkowego księgi podatkowej skorygowanej w zakresie błędów wskazanych w wezwaniu, lub
• złożenia do organu podatkowego wyjaśnień wskazujących, że księga nie zawiera wskazanych w wezwaniu błędów, lub
• złożenia do organu podatkowego wyjaśnień wskazujących na brak możliwości skorygowania księgi podatkowej ze względu na ostateczne zamknięcie księgi podatkowej, co będzie wynikało z przepisów odrębnych.

Warto zauważyć, że uzasadnienie projektu, jak również treść samych przepisów, zakłada, że dopuszczalne jest złożenie korekty pliku JPK „w części” (np. w przypadku, gdy podatnik częściowo zgodzi się z zastrzeżeniami organu), a w pozostałym zakresie np. złożenie wyjaśnień wskazujących, że księga nie zawiera błędów wskazanych przez organ. Ten tryb, według projektowanych przepisów, zostanie uregulowany w art. 193b Ordynacji podatkowej.

Powyższe tryby różnicuje również zakres możliwości dokonania korekty plików JPK w zależności od toczącej się procedury podatkowej. W przypadku korekty samodzielnej (projektowany art. 81d Ordynacji podatkowej) uprawnienie to będzie zawieszone na czas trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej w zakresie objętym tym postępowaniem lub kontrolą, a także postępowania podatkowego przekształconego z zakończonej kontroli celno-skarbowej, o którym mowa w art. 83 ustawy o KAS (projektowane nowe brzmienie art. 83 ust. 1a ustawy o KAS). Skorzystanie z niego będzie możliwe w toku czynności sprawdzających.

Przepisy dotyczące korekty plików JPK na wezwanie organu (projektowany art. 193b Ordynacji podatkowej) będą mogły znaleźć zastosowanie zarówno w toku czynności sprawdzających, jak również w trakcie postępowania podatkowego.

Oprócz zmian dotyczących wspólnych zasad korekt plików JPK składanych bez wezwania organu podatkowego, planowane jest dodanie do Ordynacji podatkowej art. 306o § 1, który będzie stanowił podstawę prawną do automatycznego udostępniania podatnikowi (płatnikowi) poświadczenia jego danych znajdujących się w Centralnym Rejestrze Danych Podatkowych.

Jak wskazuje uzasadnienie projektu, przepis ma charakter ogólny i nie nakłada na organy podatkowe obowiązku udostępniania tego typu usług. Nie wskazuje on również - jak się wydaje, celowo - zakresu danych, które mogą być udostępnione ani celu przekazania danych. Zakres udostępnianych danych zależeć będzie bowiem od możliwości technicznych systemów teleinformatycznych oraz decyzji poszczególnych organów administrujących tymi systemami.

Planuje się, że przepisy w zakresie korekt plików JPK wejdą w życie 1 stycznia 2027 r., natomiast w zakresie automatycznego udostępniania podatnikowi (płatnikowi) danych – 1 grudnia 2026 r.

Wyodrębnienie tzw. „części ogólnej” dotyczącej – na razie – korygowania składanych bez wezwania plików JPK stanowi kolejny przejaw rosnącego znaczenia oraz zainteresowania ze strony ustawodawcy i administracji skarbowej danymi podatników gromadzonymi w systemach finansowo-księgowych i przekazywanymi w ustrukturyzowanej formie do organów podatkowych. Po wprowadzeniu w życie JPK na żądanie, JPK_V7, KSeF, a obecnie JPK_PD tj. obowiązku przesyłania określonych danych podatkowych, ustawodawca kieruje swoją uwagę na ich jakość.

W projekcie ustawodawca jednoznacznie przesądza dopuszczalność korygowania uprzednio złożonych plików JPK, jeżeli to podatnik zidentyfikuje nieprawidłowości. Dotychczas obowiązujące przepisy w tym zakresie dotyczyły wyłącznie plików JPK_V7 (art. 109 ust. 3e i 3f ustawy o VAT) i choć np. schema JPK_KR_PD przewiduje możliwość złożenia jej korekty, nie było do końca jasne, jaka miałaby być podstawa prawna uzasadniająca takie działanie.

Obecna zmiana, odczytywana wspólnie z uzasadnieniem do ustawy, powinna więc rozwiać lub co najmniej ograniczyć te wątpliwości. Pewną niejednoznaczność wprowadza jednak ograniczenie możliwości korekty do sytuacji, gdy odrębne przepisy dopuszczają możliwość poprawiania zapisów w prowadzonej księdze podatkowej.

Może to bowiem sugerować, że nowe przepisy nie będą adresować przypadków, w których korekta miałaby polegać wyłącznie na poprawie złożonego pliku JPK, bez dokonywania jednoczesnych zmian w księgach podatkowych (bezpośrednio w systemach finansowo-księgowych). Warto mieć na uwadze, że takie sytuacje mogą powstać np. w przypadku błędów w eksportowaniu danych i mapowaniu ich do wybranej struktury XSD.

Istotny z perspektywy jakości danych zbieranych przez administrację skarbową jest również drugi tryb dokonywania korekt plików JPK tj. korekta w zakresie błędów wskazanych przez organ podatkowy. Po ich zidentyfikowaniu i otrzymaniu wezwania, podatnik będzie mógł – zgodnie z nowymi przepisami – skorygować plik JPK bądź też złożyć wyjaśnienia, że księga nie zawiera wskazanych błędów / zostaną one skorygowane w latach późniejszych.

Wprowadzenie możliwości wyjaśnienia administracji skarbowej kwestii oznaczonych przez nią uprzednio jako błąd może wynikać ze świadomości ustawodawcy co do możliwych różnic w sposobie, w jaki zorganizowane i prowadzone są księgi rachunkowe podatników, jak również różnorodności rozwiązań stosowanych przez dostawców oprogramowania finansowo-księgowego.

Uzasadnieniem takiej propozycji może być również dostrzeżenie, że podatnicy – w procesie przygotowywania się np. do raportowania JPK_CIT – przyjmują określone podejście / stanowisko w zakresie sposobu uzupełnienia danej struktury.

Jeżeli nowe przepisy wejdą w życie, jeszcze większą wagę zyska posiadanie odrębnego dokumentu w zakresie raportowania struktur JPK przekazywanych bez wezwania, zawierającego opis przyjętych założeń dla raportowania oraz stanowisko podatnika w zakresie kluczowych kwestii związanych z raportowaniem plików JPK. Może on bowiem pomóc w zaadresowaniu ewentualnych pytań zawartych w wezwaniu złożonym w trybie projektowanego art. 193b Ordynacji podatkowej. 

Warto zwrócić uwagę, że projekt przepisów dotyczących korekt plików JPK przewiduje ich wejście w życie 1 stycznia 2027 r. Przy założeniu braku ponownego przesunięcia terminu pierwszego raportowania JPK_CIT (co do zasady – 31 lipca 2026 r.) oznacza to istnienie blisko półrocznego “okna”, w którym brak będzie szczegółowych regulacji w zakresie korekt ww. plików, w tym dla korekt inicjowanych przez podatników. Podatnicy powinni zwrócić więc szczególną uwagę na jakość oraz wewnętrzną spójność raportowanych danych, tak aby możliwie najpełniej przygotować się do pierwszego przekazania plików JPK_KR_PD na rzecz organów podatkowych i ograniczyć ryzyko sankcji.