MDR po nowemu od 1 października 2026 r.

Koniec raportowania schematów krajowych

Najważniejszą zmianą będzie ograniczenie raportowania wyłącznie do schematów transgranicznych. Oznacza to odejście od obowiązku raportowania schematów krajowych, który przez lata wyróżniał polski system MDR na tle większości państw UE.

W praktyce spowoduje to istotną redukcję liczby analizowanych zdarzeń i ograniczy tym samym obowiązki sprawozdawcze. Trzeba jednak zwrócić uwagę na przepisy przejściowe, które przewidują szczególne zasady dla schematów rozpoczętych pod rządami obecnych regulacji.
 

Zmiana definicji i cech rozpoznawczych

Nowelizacja zmienia część kluczowych definicji zawartych w regulacjach MDR. Zmiany te dotyczą m.in. definicji kryterium głównej korzyści, „ogólnej cechy rozpoznawczej” i „szczególnej cechy rozpoznawczej”. Dodano nowe doprecyzowania, np. dla rachunków finansowych i trudnych do wyceny wartości niematerialnych. Usunięto katalog innych szczególnych cech rozpoznawczych.

To ważne, bo wiele firm przez lata budowało procesy MDR na własnych interpretacjach i wewnętrznych wytycznych. Po wejściu w życie nowych przepisów część tych założeń może wymagać ponownej oceny.
 

Likwidacja roli wspomagającego

Nowelizacja uchyla przepis regulujący wspomagającego jako odrębną kategorię i jednocześnie definiuje czynności wspomagające oraz włącza ich wykonawcę do zakresu pojęcia promotora. To oznacza konieczność ponownego zweryfikowania, kto i w jakim przypadku w organizacji może odpowiadać za identyfikację, analizę i raportowanie schematów podatkowych.
 

VAT i akcyza poza zakresem MDR

Nowelizacja doprecyzuje zakres regulacji MDR, wprost wskazując, że podatek VAT i akcyza pozostają poza raportowaniem MDR. To kolejna zmiana, która powinna ograniczyć liczbę analiz i potencjalnych raportowań.

Nie oznacza to jednak rezygnacji z monitorowania procesów podatkowych. Nadal trzeba będzie oceniać transakcje i struktury mogące powodować obowiązki raportowe w podatkach objętych MDR.
 

Procedura MDR nie będzie obowiązkowa

Nowe przepisy likwidują formalny obowiązek posiadania procedury MDR.

Nie zawsze będzie to jednak argument za usunięciem procedury. W wielu firmach nadal może ona porządkować odpowiedzialność, sposób identyfikacji potencjalnych schematów oraz proces podejmowania decyzji. Szczególnie w organizacjach prowadzących działalność międzynarodową brak wewnętrznych zasad może utrudnić prawidłowe wykonywanie obowiązków MDR.
 

Uproszczenia w zakresie MDR-3

Istotne zmiany obejmą również zasady składania informacji MDR-3. Od 1 października 2026 r. MDR-3 dotyczące schematów transgranicznych będą składane w terminie do końca 4. miesiąca po zakończonym roku podatkowym dla podatników podatku dochodowego, a informację będzie mógł podpisać również pełnomocnik. Zmiana ta ma ograniczyć obciążenia administracyjne oraz uprościć wykonywanie obowiązków raportowych.

Dla wielu organizacji oznacza to możliwość powiązania przeglądu obowiązków MDR z corocznymi procesami podatkowymi, takimi jak zamknięcie roku, przygotowanie deklaracji CIT czy coroczny przegląd podatkowy. W praktyce weryfikacja schematów podatkowych będzie mogła być wykonywana w sposób bardziej uporządkowany, często w ramach jednego, rocznego procesu compliance.

Bieżące monitorowanie zdarzeń nadal pozostanie istotne. Coroczny przegląd nie zastąpi prawidłowej kwalifikacji zdarzeń ani gromadzenia dokumentacji potwierdzającej przeprowadzone analizy.
 

Mniej raportowania nie oznacza braku obowiązków

Nowelizacja niewątpliwie ogranicza zakres raportowania i upraszcza część obowiązków. Kluczowe będzie jednak prawidłowe zastosowanie przepisów przejściowych, dostosowanie istniejących procesów do nowych regulacji oraz utrzymanie zdolności do identyfikowania schematów transgranicznych.

Największe ryzyka MDR nadal mogą wynikać nie z samego raportowania, ale z niewłaściwej identyfikacji obowiązków i stosowania nieaktualnych procedur. Dlatego okres przed 1 października 2026 r. warto potraktować jako okazję do uporządkowania procesów, ograniczenia ryzyk podatkowych i dostosowania organizacji do nowego modelu compliance.
 

Co zmiany oznaczają dla organizacji?

Najbliższy czas warto wykorzystać na przygotowanie organizacji do nowych zasad. W praktyce oznacza to przede wszystkim:

• przegląd wcześniej raportowanych schematów pod kątem przepisów przejściowych,
• analizę wpływu zmian na obecne procesy MDR,
• ocenę, czy dotychczasowa dokumentacja wymaga aktualizacji,
• szkolenie osób, które mają ekspozycje na potencjalne schematy.

Z przyjemnością wesprzemy Państwa w przygotowaniu się do nowych wyzwań – w razie pytań lub chęci omówienia wpływu zmian na Państwa organizację, pozostajemy do dyspozycji.