ESPR

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2024/1781 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia ram ustalania wymogów ekoprojektu w odniesieniu do zrównoważonych produktów ustanawia nowe ramy regulacyjne dotyczące zrównoważonych produktów wprowadzanych na rynek Unii Europejskiej. Jego celem jest ograniczenie negatywnego wpływu produktów na środowisko w całym ich cyklu życia, w tym poprzez wprowadzenie nowych zasad dotyczących postępowania z niesprzedanymi produktami konsumpcyjnymi i ograniczania ich niszczenia. 

ESPR przewiduje trzy zasadnicze obszary obowiązków: 

zapobieganie niszczeniu produktów: obowiązek podejmowania niezbędnych działań, których można racjonalnie oczekiwać w celu zapobiegania konieczności niszczenia niesprzedanych produktów konsumpcyjnych; 

zakaz niszczenia: zakaz niszczenia niesprzedanych produktów należących do kategorii wskazanych w ESPR. Obecnie obejmuje on odzież, dodatki odzieżowe oraz obuwie, przy czym w przyszłości jego zakres może zostać rozszerzony na kolejne grupy produktów; 

ujawnianie informacji: obowiązek corocznego publicznego ujawniania informacji dotyczących niesprzedanych produktów konsumpcyjnych, których dany podmiot się pozbywa, bezpośrednio lub za pośrednictwem osoby trzeciej działającej w jego imieniu. 

Nie. Przepisy przewidują określone przypadki, w których zniszczenie niesprzedanego produktu pozostaje dopuszczalne. Z praktycznego punktu widzenia istotne mogą być w szczególności odstępstwa dotyczące produktów uszkodzonych, pogorszonych lub zanieczyszczonych oraz produktów, które nie nadają się do zamierzonego celu z powodu wad projektowych lub produkcyjnych. Skorzystanie z odstępstwa wymaga każdorazowo oceny konkretnego przypadku oraz odpowiedniego udokumentowania podstaw podjętej decyzji. 

Harmonogram stosowania poszczególnych obowiązków wynikających z ESPR nie jest jednolity i zależy od rodzaju obowiązku oraz wielkości przedsiębiorstwa. 

Od 18 lipca 2024 r. obowiązuje ogólna zasada podejmowania działań mających zapobiegać konieczności niszczenia niesprzedanych produktów konsumpcyjnych. 

Od 19 lipca 2026 r. duże przedsiębiorstwa objęte są zakazem niszczenia odzieży, dodatków odzieżowych oraz obuwia. W 2026 r. przypada również, co do zasady, pierwszy obowiązek publicznego ujawnienia informacji dotyczących niesprzedanych produktów konsumpcyjnych przez te podmioty. 

Od 19 lipca 2030 r. zakaz niszczenia oraz obowiązek ujawniania informacji obejmą średnie przedsiębiorstwa. Mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa pozostają z tych obowiązków wyłączone.