Projektowane zmiany w zakresie ochrony przyrody a wpływ na proces inwestycyjny

Z perspektywy procesu inwestycyjnego szczególne znaczenie mogą mieć dwie grupy zmian. Pierwsza dotyczy zasad uzyskiwania zezwoleń na odstępstwa od zakazów ochrony gatunkowej ptaków. Druga przewiduje wprowadzenie stref ochrony migracji, które mogą ograniczać możliwość zagospodarowania nieruchomości położonych na terenach istotnych dla przemieszczania się zwierząt. 

Odstępstwa od zakazów ochrony gatunkowej ptaków

Obecnie zakazy ochrony gatunkowej zwierząt obejmują m.in. niszczenie siedlisk lub ostoi oraz niszczenie, usuwanie lub uszkadzanie gniazd. Dotyczą one również gatunków ptaków objętych ochroną. Jeżeli realizacja inwestycji wymaga naruszenia takich zakazów, konieczne może być uzyskanie właściwego zezwolenia. W przypadku ptaków taka decyzja administracyjna jest obecnie powiązana z przesłanką nadrzędnego interesu publicznego, co może utrudniać jego uzyskanie w sprawach, w których przemawia za tym przede wszystkim interes inwestora. 

Projektowana zmiana zakłada objęcie gatunków ptaków przesłanką słusznego interesu strony. Zgodnie z projektowanym doprecyzowaniem, w przypadku ptaków przesłanka ta ma dotyczyć niszczenia siedlisk lub ostoi oraz niszczenia, usuwania lub uszkadzania niezajętych gniazd poza okresem lęgowym. Oznacza to, że projekt nie wprowadza ogólnej swobody ingerencji w gniazda lub siedliska ptaków, ale może ułatwić uzyskanie zezwolenia w części spraw inwestycyjnych. 

Strefy ochrony migracji 

Obecnie korytarz ekologiczny jest pojęciem znanym ustawie o ochronie przyrody, ale nie funkcjonuje jako samodzielny instrument wprowadzający ograniczenia w zabudowie lub grodzeniu nieruchomości. Znaczenie danego terenu dla migracji zwierząt może być uwzględniane w procedurach środowiskowych lub planistycznych, jednak samo położenie nieruchomości w korytarzu ekologicznym nie tworzy obecnie odrębnego reżimu zakazowego. 

Projektowana zmiana przewiduje wprowadzenie stref ochrony migracji ustanawianych przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Mają one chronić funkcję korytarzy ekologicznych, czyli terenów umożliwiających przemieszczanie się zwierząt. Z perspektywy inwestorów kluczowe znaczenie ma to, że w takich strefach co do zasady zakazane ma być lokalizowanie ogrodzeń, budowli oraz nowych obiektów budowlanych. W praktyce może to oznaczać nowe ograniczenie w sposobie zagospodarowania nieruchomości, wymagające uwzględnienia już na etapie wyboru lokalizacji i oceny dopuszczalności planowanej inwestycji. 

Znaczenie dla inwestorów

Powyższe rozwiązania nie mają jednolitego znaczenia dla inwestorów. W zakresie ochrony gatunkowej ptaków nowelizacja może uelastycznić zasady uzyskiwania zezwoleń, ponieważ pozwala uwzględnić także słuszny interes strony. W zakresie stref ochrony migracji wprowadza natomiast dodatkowy instrument ochronny, który może wpływać na dopuszczalny sposób wykorzystania nieruchomości. W praktyce oznacza to, że uwarunkowania przyrodnicze mogą mieć znaczenie nie tylko na etapie właściwych postępowań administracyjnych, ale już przy wyborze lokalizacji i ocenie założeń projektu. Ich pominięcie może przełożyć się zarówno na możliwość realizacji inwestycji, jak i na jej harmonogram.