Przejdź do głównej treści
Witamy w Deloitte

Jeśli ustawienia, które wybraliśmy, są nieodpowiednie, zmień je powyżej.

Nowe przepisy o mobbingu i dyskryminacji już od 5 listopada 2026 r.

Nowe przepisy o mobbingu i dyskryminacji to nie tylko zmiana definicji, ale również nowe obowiązki dla pracodawców

Legal Briefs - blog prawny

Informacje o najważniejszych zmianach w prawie polskim i europejskim, mających realny wpływ na funkcjonowanie biznesu

Na co należy się przygotować?

5 listopada 2026 r. wejdą w życie zmiany w Kodeksie pracy dotyczące definicji mobbingu i dyskryminacji oraz obowiązków pracodawców w zakresie przeciwdziałania niepożądanym zachowaniom w miejscu pracy. Nowe przepisy oznaczają nie tylko konieczność dostosowania obowiązujących regulacji wewnętrznych, ale również weryfikacji i odpowiedniego ukształtowania mechanizmów zapobiegania naruszeniom, ich wykrywania, reagowania na zgłoszenia oraz podejmowania działań naprawczych. Jakie działania powinni podjąć pracodawcy, aby przygotować organizację do nadchodzących zmian?
 

Nowa definicja mobbingu – co się zmienia?

Dotychczasowa definicja mobbingu wymagała łącznego spełnienia wielu przesłanek, w tym uporczywości i długotrwałości nękania lub zastraszania oraz wystąpienia określonych skutków bądź ukierunkowania zachowania na określony cel. W praktyce wykazanie wszystkich tych przesłanek w postępowaniu sądowym często stanowiło dla pracowników istotną trudność.

Nowa definicja mobbingu koncentruje się na uporczywym nękaniu pracownika, rozumianym jako zachowania powtarzalne, nawracające lub stałe. Ustawodawca wprowadza również otwarty katalog przykładowych zachowań mobbingowych, obejmujący m.in. upokarzanie, zastraszanie, nieuzasadnioną krytykę czy izolowanie pracownika.

Co istotne, pojedyncze incydenty nie będą stanowiły mobbingu, choć mogą naruszać inne przepisy prawa pracy. Mobbingiem nie będzie również uzasadniona i wyrażona we właściwej formie krytyka pracy.

Zmieniają się także zasady odpowiedzialności. Pracownik, który doznał mobbingu, będzie mógł dochodzić zadośćuczynienia nie niższego niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia (czyli obecnie ponad 28 000 zł) lub odszkodowania. Pracodawca, który je wypłacił, zyska prawo regresu wobec sprawcy, proporcjonalnie do stopnia jego winy. Ustalenie minimalnej kwoty zadośćuczynienia na takim poziomie wskazuje, że intencją ustawodawcy było zapewnienie rekompensacie rzeczywistego wymiaru finansowego w przypadku stwierdzenia mobbingu.
 

Dyskryminacja i nierówne traktowanie – nowe definicje, wyższe zadośćuczynienia

Nowelizacja doprecyzowuje również przepisy dotyczące dyskryminacji, wprowadzając do Kodeksu pracy definicje dyskryminacji przez założenie oraz przez skojarzenie. Pierwsza występuje, gdy pracownik jest mniej korzystnie traktowany ze względu na błędnie przypisywaną mu cechę chronioną, np. narodowość czy orientację seksualną, druga natomiast – gdy przyczyną niekorzystnego traktowania jest jego powiązanie z osobą posiadającą taką cechę, np. małżonek czy kolega/koleżanka z pracy. Zmiany te mają na celu wyraźniejsze objęcie ochroną również sytuacji, w których dyskryminacja nie wynika bezpośrednio z rzeczywistych cech samego pracownika.

Nowe przepisy różnicują także minimalną wysokość zadośćuczynienia za naruszenie zasady równego traktowania. Wyniesie ono nie mniej niż jednokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę, a w przypadku naruszenia wielokrotnego – nie mniej niż jego trzykrotność. Doprecyzowano również zasady rozkładu ciężaru dowodu – pracownik będzie zobowiązany do uprawdopodobnienia naruszenia zasady równego traktowania, a pracodawca do wykazania, że do naruszenia nie doszło. Jednocześnie wzmocniono ochronę przed działaniami odwetowymi, obejmując nią zarówno pracowników korzystających z przysługujących im uprawnień, jak i osoby udzielające im wsparcia.
 

Nowe obowiązki pracodawców – nie tylko aktualizacja dokumentacji

Nowelizacja nakłada obowiązek systematycznego przeciwdziałania naruszaniu godności i dóbr osobistych, nierównemu traktowaniu, dyskryminacji oraz mobbingowi – przez działania prewencyjne, wykrywanie naruszeń, reagowanie i działania naprawcze. Nie wystarczy zatem jedynie wprowadzenie odpowiedniej procedury, jak to często miało miejsce do tej pory. Konieczne będzie kompleksowe podejście do zagadnienia nieprawidłowych zachowań w miejscu pracy i systematyczna weryfikacja przyjętych rozwiązań. W tym celu wskazane jest regularne przeprowadzanie audytów działań podejmowanych w zakresie przeciwdziałania nieprawidłowym zachowaniom oraz organizowanie szkoleń.

Pracodawcy zatrudniający co najmniej 10 pracowników będą zobowiązani do określenia reguł, procedur i częstotliwości tych działań w odrębnym regulaminie, jeżeli kwestie te nie zostały uregulowane w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie pracy.

Przyjęcie odrębnego regulaminu będzie wymagało przeprowadzenia odpowiedniej procedury uzgodnieniowej z organizacjami związkowymi, a w przypadku ich braku – z przedstawicielami pracowników.

W związku z powyższym pracodawcy powinni zweryfikować, czy obecnie obowiązujące u nich regulacje wewnętrzne są zgodne z nowymi przepisami, a jeśli nie (co będzie najczęstszym przypadkiem), mają obowiązek dostosować ich brzmienie.
 

Do kiedy pracodawcy muszą wdrożyć zmiany?

Choć pracodawcy mają czas do 5 maja 2027 r. na dostosowanie regulacji wewnętrznych, nowe obowiązki w zakresie przeciwdziałania niepożądanym zachowaniom będą wiążące już od 5 listopada 2026 r.

Co więcej, nowe przepisy znajdą zastosowanie również do określonych zachowań, które rozpoczęły się przed ich wejściem w życie i będą kontynuowane po tej dacie.

Dlatego przygotowania warto rozpocząć od przeglądu obowiązujących procedur, weryfikacji kanałów zgłoszeń oraz zaplanowania szkoleń dla kadry zarządzającej i pracowników.

Samo przyjęcie regulaminu może okazać się niewystarczające. Kluczowe będzie zadbanie o to, aby przyjęte rozwiązania rzeczywiście funkcjonowały w organizacji i pozwalały skutecznie przeciwdziałać naruszeniom.

Did you find this useful?

Thanks for your feedback