Ustawa ROP coraz bliżej

Nowa wersja UC100 bez większej rewolucji 

Charakter wprowadzonych zmian najlepiej podsumował sam projektodawca w tabeli rozbieżności opublikowanej wraz z projektem, wskazując tam, że „z uwagi na zaawansowany etap prac nad projektem UC100 oraz pilną potrzebę zapewnienia skutecznego stosowania rozporządzenia 2025/40, które stosuje się od dnia 12 sierpnia 2026 r., nie ma możliwości modyfikacji projektu w zakresie jego podstawowych założeń”. 

W tym duchu większość proponowanych poprawek ma raczej charakter systematyzujący lub redakcyjny i próżno doszukiwać się wśród nich zmian, które zasadniczo wpłynęłyby na znany już kształt planowanego systemu gospodarki opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Nie oznacza to jednak, że nie zmienia się nic.  

Co nowego w UC100? 

Wśród najistotniejszych z projektowanych zmian można wskazać:

• w odniesieniu do wyłączenia stosowania ustawy do producentów w zakresie opakowań, które w danym roku kalendarzowym wprowadzili do obrotu na terytorium kraju, a następnie w tym samym roku kalendarzowym udostępnili je na terytorium innego państwa członkowskiego (a w nowej wersji UC100 także państw EFTA oraz EOG): doprecyzowanie zasad ustalenia momentu udostępnienia opakowań po raz pierwszy;
• uzupełnienie obowiązku producenta do składania kwartalnej informacji ROP (wcześniej: sprawozdania ROP) do marszałka województwa o konieczność przedstawienia całorocznego podsumowania wraz z informacją za IV kwartał każdego roku; a w rezultacie
• uzależnienie konieczności wniesienia dodatkowej opłaty opakowaniowej od niezłożenia rocznego (a nie, jak wcześniej, kwartalnego) sprawozdania ROP lub zadeklarowania w tym sprawozdaniu zaniżonej wartości opłaty;
• doszczegółowienie kwestii związanych z umowami zawieranymi przez Organizację ROP Opakowań, w tym doprecyzowanie mechanizmu rozwiązania takiej umowy w przypadku naruszenia jej postanowień oraz wskazanie obowiązku zawarcia w umowach postanowienia, zgodnie z którym środki pobrane nienależnie albo w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi wraz z odsetkami za zwłokę jak dla zaległości podatkowych;
• doprecyzowanie okresu, na jaki udzielane są odstępstwa w zakresie ograniczania opakowań i odpadów opakowaniowych;
• doprecyzowanie katalogu naruszeń, jakie będą podlegały administracyjnym karom pieniężnym nakładanym na wytwórcę, importera lub dystrybutora. 

Jakie dokumenty opublikowano razem z projektem UC100?  

Wraz ze zaktualizowanym UC100 opublikowano szereg innych istotnych dokumentów dotyczących procesu legislacyjnego, w tym:

• raport z konsultacji publicznych i opiniowania,
• liczne stanowiska przedstawione w procesie legislacyjnym,
• projekty rozporządzeń, które mają zostać wydane w oparciu o delegacje ustawowe zawarte w projektowanej ustawie, w tym w zakresie stawek poszczególnych opłat (produktowej, recyklingowej, SUP). 

Ustawa (i PPWR) już niedługo 

Prace nad ustawą o opakowaniach i odpadach opakowaniowych wkraczają w coraz bardziej zaawansowaną fazę. Jednocześnie projektodawca nie wydaje się otwarty na to, aby na ostatniej prostej istotnie modyfikować przyjęte wcześniej założenia, w tym dotyczące „scentralizowanego” modelu ROP w odniesieniu do opakowań.  

Podczas gdy można mieć wątpliwości, czy – zgodnie z tym, co optymistycznie zakłada projekt – ustawa rzeczywiście będzie mogła zostać przyjęta przed 12 sierpnia 2026 r. (data początkowa stosowania PPWR), nie oznacza to, że podmioty gospodarcze zaangażowane w łańcuch dostaw opakowań i produktów w opakowaniach mogą spać spokojnie i wstrzymywać działania dostosowawcze do PPWR do czasu przyjęcia przepisów krajowych. Jest to ostatni moment na podjęcie takich działań, tak, aby wraz z wejściem w życie ustawy być w pełni zgodnym z nowymi wymogami i zminimalizować ryzyko negatywnych konsekwencji, w tym dotkliwych sankcji.