Webinar: BESS z perspektywy prawnej, akcyzowej i podatku od nieruchomości

Paweł Banasik, Partner, Zespół ds. Podatku od Nieruchomości: Dzień dobry, witamy Państwa bardzo serdecznie na kolejnym webinarze. Webinarze, który poświęcimy w całości magazynom energii.

Dzisiaj wita Państwa Paweł Banasik, Partner odpowiedzialny za Zespół Podatków od Nieruchomości. Razem ze mną jest:

• Anna Wibig, Partnerka Associate z działu doradztwa podatkowego odpowiedzialna za podatek akcyzowy oraz
• Dawid Krakowiak Partner z kancelarii Deloitte Legal odpowiedzialny za tematykę energetyczną, a także
• Michał Kamiński, menadżer w Zespole Podatków od Nieruchomości.

Dzisiaj chcielibyśmy zacząć w dość nietypowy sposób, ponieważ chcielibyśmy zacząć od pytania, zanim powiemy Państwu, o czym dzisiaj będziemy rozmawiać. Oczywiście dzisiaj webinar będzie poświęcony trzem zagadnieniom. Będziemy rozmawiać o kwestiach prawnych, będziemy rozmawiać o tematyce akcyzowej, a na końcu o podatku od nieruchomości.

Natomiast, z uwagi na to, o czym będziemy rozmawiać, chcielibyśmy najpierw zadać Państwu dwa pytania, które pozwolą nam lepiej zrozumieć, na jakim jesteście Państwo etapie, czy też w jakiej formule chcielibyście Państwo inwestować, jeśli chodzi o tematykę magazynów energii.

Tutaj, drodzy Państwo, mamy pierwsze pytanie: w jakiej formule będziecie Państwo działać, jeśli chodzi o tematykę magazynów energii. Czy będziecie Państwo wytwarzać energię i magazynować ją, a następnie sprzedawać? Czy też może będziecie chcieli nabywać energię, magazynować ją i odsprzedawać? Czy też będziecie Państwo magazynować energię i wykorzystywać ją na potrzeby własne? A może chcecie świadczyć usługi magazynowania energii? Być może też jest jakaś inna opcja, której tutaj nie uwzględniliśmy.

To, co możemy powiedzieć na pewno na podstawie naszych doświadczeń, jeśli chodzi o tę tematykę, to to, że widzimy wręcz skokowy wzrost inwestycji w magazyny energii. Na podstawie danych, które zaprezentowały Polskie Sieci Elektroenergetyczne, w tym roku przewidywana moc przyłączeniowa magazynów energii wyniesie około jednego gigawata, czyli – porównując do roku wcześniejszego – mówimy już o istotnym wzroście.

(przyp. red: po więcej informacji zapraszamy do wysłuchania pierwszego webinaru z cyklu, BESS i PPA z perspektywy biznesu, VAT, CIT i TP)

Oczywiście jest to istotny wzrost w stosunku do tego, co było wcześniej, bo magazyny energii są już od jakiegoś czasu obecne na polskim rynku. Głównie jednak był to rynek prosumencki. Dzisiaj mówimy o tych dużych magazynach energii i na podstawie tego, co do tej pory widzimy, jest zdecydowanie większe zainteresowanie. Stąd też chcieliśmy z Państwem na ten temat dzisiaj porozmawiać.

Wyniki sondażu: Nasza firma...       

• Wytwarza energię i chce ją magazynować a następnie sprzedać: 37%
• Chce nabywać energię, magazynować i ją odsprzedawać: 8%
• Chce magazynować energię i wykorzystywać na potrzeby własne: 26%
• Chce świadczyć usługi magazynowania energii: 4%
• Inne: 25%

Dziękujemy bardzo Państwu za odpowiedź na te pytania. Jak widać, formuły, w jakich będziecie Państwo wykorzystywać magazyny energii, są zdywersyfikowane, co też potwierdza się w naszych dotychczasowych doświadczeniach.

I w ten oto sposób może przeszlibyśmy do drugiego pytania.

Anna Wibig, Partner Associate, Zespół ds. Podatku akcyzowego i ESG: Tak, intrygujące, że aż 20% respondentów wskazało inny sposób. To też pokazuje, jak bardzo ten rynek jest dynamiczny i ciekawy. I wciąż bardzo rozwojowy.

I też, jak klienci do nas przychodzą i opowiadają, jakie mają plany, to za każdym razem jest to bardzo ciekawa opowieść.

Natomiast tych z Państwa, którzy chcą i planują mieć własne magazyny, zamierzają inwestować w taki magazyn, chcielibyśmy jeszcze dopytać, na jakim etapie są Państwo. Czy po prostu na razie przyglądacie się Państwo rozwojowi tego rynku? Czy już planujecie? Czy jesteście na etapie ready to build? Czy inwestycja jest już realizowana? A może już działacie Państwo operacyjnie?

To też jest dla nas bardzo ciekawa informacja, jak to wygląda wśród naszych dzisiejszych słuchaczy.

Dawid, myślę, że to jest też jeden z powodów, dla których pomyśleliśmy, że dobrze będzie porozmawiać z Państwem na webinarze, ponieważ ustawodawca stara się nadążać za tą rzeczywistością.

Dawid Krakowiak, Local Partner, Energy & Environment: Tak, to prawda. Stara się nadążać i w wielu aspektach już jakieś rozwiązania mamy. Natomiast, co prawda ustawodawca tak czysto prawnie jest jeden, bo to Sejm, Senat, potem podpis przez prezydenta i ostatecznie mamy ustawę. Do tego dochodzą jeszcze rozporządzenia poszczególnych ministrów.

Ale tak naprawdę to, co istotne – i mierzymy się z tym w zasadzie w każdym przypadku, kiedy mamy do czynienia z jakimś rozwiązaniem nowym na rynku – to fakt, że przepisy nie do końca idą za rynkiem i ustawodawca musi gonić za rynkiem.

Na szczęście w kilku przypadkach takie przepisy się pojawiają. Niestety w niektórych przypadkach jeszcze brakuje przepisów, które byłyby wprost dedykowane magazynom energii.

Anna Wibig: Ja powiem jeszcze jedno. Szczerze mówiąc, jak zobaczyłam dostosowanie akcyzy do BESS-ów, to pomyślałam sobie: nie, to będzie easy piece of cake. Ale w zderzeniu z rzeczywistością okazało się, że to ciastko stanęło w gardle. Ale to potem.

Paweł Banasik: To tak samo my, z perspektywy podatku od nieruchomości, o czym będziemy też Państwu mówić. Dlatego to pytanie zadaliśmy również między innymi z tej perspektywy, bo akurat ustawodawca przewidział ten trend i mamy regulację specyficzną właśnie dla magazynów energii, co też oczywiście nie oznacza, że wątpliwości nie ma. Natomiast, tak jak powiedziała Ania, będziemy o tym później rozmawiać.

Wyniki: W jakim momencie inwestycji w BESS-y jest Państwa firma?             

• Jesteśmy na etapie planowania: 23%
• Przyglądamy się tematowi: 44%
• Jesteśmy na etapie ready to build: 7%
• Realizujemy inwestycję: 21%
• Działamy operacyjnie: 4%

Dawid Krakowiak: Rzeczywiście, jak widzimy też po Państwa odpowiedziach, 65% z Państwa albo przygląda się tej materii, albo planuje inwestycje, więc chyba idealnie wstrzeliliśmy się z tym, aby pokrótce opowiedzieć, jak to wygląda w tym momencie i co my na ten temat myślimy.

Myślę, że możemy przejść już do pierwszego tematu, który jest prawny, żeby sobie trochę w ramach tych przepisów, które obecnie obowiązują, opowiedzieć o tym, jak to wygląda.

Na następnym slajdzie mamy taki podstawowy etap, który dotyczy większości inwestycji realizowanych w Polsce. Mamy etap decyzji środowiskowej, lokalizacji, kwestie budowlane, rozpoczęcie użytkowania i kwestie energetyczne.

One oczywiście się w niektórych przypadkach łączą, chociażby rozpoczęcie użytkowania z kwestiami energetycznymi.

Natomiast, jak Państwo widzicie, nowe ramy prawne są tylko w dwóch przypadkach: dotyczących kwestii pozwoleń na budowę i energetycznych.

W przypadku tych rozwiązań energetycznych nadal czekamy na stricte rozwiązania systemowe, które dotyczyłyby pełnej gamy procesu inwestycyjnego czy już potem operacyjnego. Tutaj musimy jeszcze chwilę poczekać w kontekście trzech z pięciu wskazanych etapów.

Na następnym slajdzie widzimy teraz etap pierwszy, od którego zawsze zaczynamy realizację inwestycji. Musimy posiłkować się przepisami, które istniały już wiele, wiele lat – w zasadzie zanim ktokolwiek słyszał, albo niewiele osób słyszało, o magazynach energii.

Tak jak mówiłem na początku, rynek robi swoje, a przepisy trzeba jakoś dostosowywać do tego, co się dzieje. I tak też ma to miejsce teraz.

W przypadku magazynów energii musimy posiłkować się kwalifikacją, która dotyczy zabudowy magazynowej. Przy czym ten przepis odnosi się do powierzchni, bo teoretycznie na początku dotyczył takich stricte magazynów, w których magazynujemy rzeczy.

Natomiast w kontekście magazynów energii – co zresztą widzimy po przepisach już wdrażanych – najczęściej mamy odniesienie do pojemności albo do mocy.

Zdecydowanie warto byłoby takie systemowe podejście uwzględnić również w kontekście decyzji środowiskowej i wprowadzić przepisy, które odnosiłyby się wprost do tematu chociażby budowlanego, w którym te przepisy są i – o czym za chwilkę – odnoszą się już do konkretnych, dedykowanych kwalifikacji właściwych dla magazynów energii.

W kontekście lokalizacji warto zwrócić uwagę, że nadal powinniśmy pamiętać o tym, iż do realizacji przedsięwzięcia potrzebujemy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jeżeli go nie ma – decyzji lokalizacyjnej o warunkach zabudowy.

W przypadku miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, które już obowiązują, mamy sytuację, w której plan może dopuszczać zabudowę magazynową. Przy czym naszym zdaniem tak ogólne sformułowanie może nie być wystarczające, żeby zbudować na takim terenie magazyn energii.

Trzeba pamiętać o kontekście, w którym powstawał dany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, i o wyrokach, które pojawiały się do tej pory w aspekcie możliwości lokalizowania nowych inwestycji. Co do zasady orzecznictwo jest jednolite: rozwiązania w planach miejscowych muszą być bardzo konkretne.

W przypadku, w którym miejscowy plan był dedykowany zabudowie magazynowej, ale wprost nie dotyczył magazynów energii, może być to trudne.

Takim możliwym do zastosowania wyłomem jest sytuacja, w której realizujemy inwestycję OZE na podstawie miejscowego planu. Jeżeli plan dopuszcza taki typ inwestycji, a przy tym dopuszcza również infrastrukturę towarzyszącą, widzimy możliwość argumentowania, że magazyn energii może być taką infrastrukturą towarzyszącą inwestycji OZE.

W pewnych przypadkach jest to dopuszczalne, przy czym bardzo dużo zależy od samego planu i tego, jak został sformułowany. W związku z tym niestety od przypadku do przypadku musimy ten temat analizować, żeby zobaczyć, czy prawnie lokalizowanie magazynu energii byłoby dopuszczalne.

Kiedy temat lokalizacji mamy za sobą, przychodzi kwestia budowlana. I tak jak te dwa poprzednie etapy nie do końca są dedykowane magazynom energii wprost, tak kwestie uzyskiwania pozwoleń na budowę już są.

Mamy konkretne rozwiązania, w których dane typy magazynów energii wymagają pozwolenia na budowę – czyli są to wszystkie te, dla których nie przewidziano wyjątków w przepisach. Tam, gdzie są wyjątki, w pewnych przypadkach wymagane jest zgłoszenie, a w pewnych ani pozwolenie na budowę, ani zgłoszenie nie jest wymagane.

Nie będę przytaczał wszystkich słów, które są na slajdzie. Z istotnych kwestii chciałbym zwrócić uwagę na rozróżnienie: budowa a instalowanie.

Ustawodawca zdecydował się rozróżnić te dwie kwestie, natomiast niestety nie pokusił się o żadną definicję. W związku z tym, patrząc na treść przepisów i słowa używane w tych kategoriach, należałoby stwierdzić, że w sytuacji, w której mamy magazyn wolnostojący, ustawodawca mówi o budowie tego typu magazynu.

Natomiast jeżeli magazyn energii jest stawiany na obiekcie budowlanym już wybudowanym, wtedy mówimy o instalowaniu. To jest ta podstawowa różnica.

W przypadku zgłoszenia, te dwa pierwsze zielone dymki, które Państwo widzicie na slajdzie, wyglądają bardzo podobnie. Różnią się tylko kwestią pojemności. Ta różnica dotyczy już dokumentów formalnych wymaganych do załączenia do takiego zgłoszenia – jedno zgłoszenie jest bardziej formalistyczne, drugie mniej.

Proszę jeszcze pamiętać o tym, że kwestia samego pozwolenia na budowę i zgłoszenia to nie wszystko. Mamy teraz projekt rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dla budynków. Zobaczymy jeszcze, w jakiej formie zostanie ostatecznie przyjęty przez ministra.

Budzi on wiele kontrowersji, dlatego że przewiduje obowiązki bardzo daleko idące, dotyczące w zasadzie ogromnej liczby magazynów, także tych bardzo małych. Dodatkowo przewidziano zakazy, które w istotny sposób mogą ograniczyć kwestie instalowania magazynów w już istniejących obiektach budowlanych.

Warto zwrócić uwagę również na to rozporządzenie, które – zakładam – zaraz będzie już obowiązywać, ponieważ ono w znaczący sposób może wpływać na sytuowanie magazynów, kwestie dopuszczalności lokalizowania magazynu w konkretnych miejscach, a także na bardzo duży formalizm dokumentacji, jaka będzie wymagana dla takiego magazynu.

Na kolejnym slajdzie mamy kwestie pozwolenia na użytkowanie. Tutaj nic się nie zmieniło. Nadal nie ma jakiegokolwiek odniesienia do magazynów energii - korzystamy ze standardowych zasad, czyli jeżeli dany obiekt jest wpisany do konkretnej kategorii obiektów budowlanych, wtedy wymagane jest uzyskanie pozwolenia na użytkowanie.

Te kategorie, tak jak w przypadku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, są dosyć ogólne, ale nadal można przyjmować, że co do zasady magazyn energii jest obiektem magazynowym w kontekście samej kwestii pozwolenia na użytkowanie.

Co ciekawe, w tej samej ustawie mamy uregulowane i pozwolenie na budowę, i pozwolenie na użytkowanie. Natomiast w kontekście pozwolenia na użytkowanie nic się nie zmieniło, chociaż warto byłoby przynajmniej w jakiś sposób zasygnalizować, jak magazyny energii powinny być kwalifikowane.

Przechodząc do ostatniej części mojej części prezentacji – kwestie energetyczne.

W kontekście samej koncesji jest ona wymagana dla łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej magazynu energii powyżej 10 MW. Jeżeli magazyn energii jest powyżej 50 kW, mamy obowiązek wpisu do rejestru magazynów energii elektrycznej.

Oczywiście mówimy tutaj o koncesji na samo magazynowanie energii. Przy czym niektórzy z Państwa w ramach ankiety wskazywali, że są zainteresowani zakupem energii, magazynowaniem jej i potem odsprzedażą. W tym przypadku proszę pamiętać o kwestii obrotu.

Mamy samą czynność faktyczną magazynowania, ale do tego dochodzi jeszcze zakup i sprzedaż, które mogą być traktowane osobno jako obrót i do tego może być potrzebna również koncesja.

Słynna ustawa UC84, czyli ustawa sieciowa, która już weszła w życie, również dotyczy magazynów energii. Cable pooling jest dostępny także dla magazynów energii. To bardzo istotne – rynek mocno powtarzał, żeby magazyny energii również mogły uczestniczyć w cable poolingu.

W przypadku, kiedy mamy już wydane warunki przyłączenia czy umowę przyłączeniową, może być łatwiej do ich zmiany w sytuacji, kiedy chcemy taki magazyn dołączyć. W przypadku spełnienia określonych wymogów może nie być konieczne uiszczanie opłaty bądź dokumenty nie muszą być na tyle sformalizowane i szczegółowe, aby do warunków przyłączenia dołączyć magazyn lub zmienić umowę przyłączeniową.

Przy czym sam magazyn wymaga zapewnienia możliwości poboru lub oddawania energii do sieci.

Dziękuję bardzo za moją prezentację i przekazuję głos Ani.

Anna Wibig: Dawid, może jeszcze jedno pytanie do Ciebie, zanim się rozłączysz. Pojawiło się takie pytanie: czy jeżeli nie mam tych 10 megawatów, to i tak mogę dostać koncesję?

Dawid Krakowiak: Jeżeli nie mam 10 megawatów, mogę dostać koncesję? Nie. Sytuacja jest dosyć prosta. Jeżeli ustawodawca mówi, że od 10, to od 10. Inaczej wniosek po prostu będzie bezprzedmiotowy.

Anna Wibig: Dokładnie. To bardzo ważne będzie też dla mnie.

Anna Wibig: Drodzy Państwo, myślę, że nie powiem nic zaskakującego, jeżeli powiem, że energia elektryczna podlega akcyzie.

Natomiast jakiś czas temu przepisy akcyzowe zostały dostosowane przez ustawodawcę do rzeczywistości z BESS-ami i – tak jak powiedziałam – wydawało się, że to nie jest skomplikowana koncepcja i nie jest kontrowersyjna. Ale w zderzeniu z życiem okazało się, że jednak jest, a sposób, w jaki organy interpretują te nowe przepisy – albo stare przepisy do nowej rzeczywistości – bywa bardzo zaskakujący.

Ważne, żebyśmy sobie uświadomili, że akcyza na energię elektryczną pobierana jest na ostatnim etapie obrotu, ale w specyficznie akcyzowym rozumieniu – czyli w momencie, kiedy jest sprzedaż do nabywcy końcowego bądź następuje zużycie na wcześniejszym etapie przez podmiot, który nie jest nabywcą końcowym, bądź też zużycie przez nabywcę końcowego, który samodzielnie wytworzył energię.

Kim jest nabywca końcowy?

Otóż, w odróżnieniu od prawa energetycznego – nie mylić z odbiorcą końcowym – nabywca końcowy dla akcyzy jest osobno zdefiniowany jako podmiot bez żadnej koncesji na energię elektryczną w rozumieniu prawa energetycznego.

Zatem w momencie, kiedy podmiot pozyskuje koncesję na wytwarzanie, przesyłanie, dystrybuowanie bądź obrót, bądź też właśnie magazynowanie, traci status nabywcy końcowego.

Ważne, żeby sobie uświadomić, że tak długo, jak energia krąży pomiędzy podmiotami z koncesją, jest „niewidziana” przez akcyzę. Akcyza wkracza dopiero w momencie, kiedy jest sprzedaż do nabywcy końcowego bądź zużycie na wcześniejszym etapie.

Raz zapłacona akcyza jest akcyzą zapłaconą – nie da się jej potrącić, w przypadku magazynów nie da się tej akcyzy odzyskać. Nie ma też zastosowania żadne zwolnienie, jeżeli finalni e energia jest zużywana np. do procesów metalurgicznych czy mineralogicznych. Koniec tematu następuje w momencie zapłaty akcyzy.

Zatem jeżeli spółka będąca nabywcą końcowym na dziś zainwestuje w magazyn, to w zależności od wielkości tego magazynu, albo straci status nabywcy końcowego, jeżeli będzie to duży magazyn, powyżej 10 MW, bądź też nie straci tego statusu nabywcy końcowego, jeżeli będzie to mniejsza moc.

Co to oznacza? Jeżeli spółka ma status nabywcy końcowego, kupuje energię z zapłaconą akcyzą, postawi BESS, o wolumenie mniejszym niż 10 MW, no to nadal będzie kupować energię z zapłaconą akcyzą.

Spójrzmy jeszcze, drodzy Państwo, jak powstaje obowiązek podatkowy, bo to też może mieć znaczenie dla magazynowania.

Jeżeli mamy zużycie, to obowiązek powstaje z momentem zużycia. Natomiast w przypadku sprzedaży do nabywcy końcowego – w momencie wydania energii. Niemniej ustawodawca powiązał ten moment z wystawieniem faktury za sprzedaż energii.

Na przestrzeni lat działo się sporo różnych interpretacji. Nie zawsze organy wiążą moment powstania obowiązku podatkowego z wystawieniem faktury; czasem uciekają się do momentu rzeczywistego wydania energii. Może to rodzić wątpliwości na gruncie magazynowania, o czym później powiem.

Żeby pokrótce pokazać Państwu, jak będzie działać akcyza przy magazynowaniu, wyróżniłam trzy scenariusze.

• Pierwszy: mamy podmiot, który wytwarza energię i stawia magazyn po to, żeby magazynować w nim nadwyżki produkcyjne. Wszystko dzieje się w obrębie jednego podmiotu.
• Drugi: spółka, która stawia BESS, natomiast kupuje energię – na przykład wtedy, gdy jest niska cena – magazynuje ją, a następnie zużywa, kiedy jest jej faktycznie potrzebna, albo sprzedaje, gdy ceny na rynku są bardziej korzystne.
• Trzeci: spółka, która ma BESS w celach świadczenia usługi magazynowania, czyli przechowuje w tym magazynie nieswoją energię.

Pierwsza sytuacja: gdy mamy podmiot wytwarzający, który ma własny magazyn po to, aby trzymać nadwyżki.

Sam fakt ładowania energii do takiego magazynu nie jest wymieniony jako czynność opodatkowana i organy raczej nie interpretują tego jako zużycie. Samo naładowanie nie jest zużyciem.

Właściwie z perspektywy akcyzy dla podmiotu, który wytwarza energię i stawia BESS, nie powinno się za wiele zmienić. Nie ma większego znaczenia, czy to jest duży magazyn, czy mały. Jedynym nowym tematem jest utrata energii podczas magazynowania, ale o tym powiem na samym końcu, ponieważ ten temat będzie się przewijał w każdym scenariuszu.

Sytuacja druga: mamy podmiot, który inwestuje w BESS, natomiast sam nie wytwarza energii, tylko kupuje ją z zewnątrz.

Tutaj będzie miało znaczenie to, jak duży jest magazyn. Zakładam oczywiście, że nabycie jest od podmiotu, który posiada koncesję, czyli energia nie jest już z akcyzą zapłaconą na jakimś wcześniejszym etapie.

W przypadku dużego magazynu, czyli gdy podmiot ma własną koncesję na magazynowanie i kupuje energię od innego podmiotu z koncesją, samo nabycie oznacza, że energia płynie bez akcyzy.

Akcyza pojawi się dopiero na zużyciu własnym, jeżeli podmiot wykorzysta tę energię bądź jeżeli będzie ją sprzedawał do innego podmiotu bez koncesji, czyli do nabywcy końcowego.

Tutaj również pojawi się temat utraty energii na magazynowaniu.

W tym scenariuszu uczulam Państwa na okres rozruchu, ponieważ w okresie rozruchu, czyli w fazie prób technologicznych, operator magazynu działa jeszcze bez koncesji, działa jako nabywca końcowy. Jeżeli wtedy będzie kupował energię, kupi ją z zapłaconą akcyzą. Warto sobie to uświadomić.

Podobnie będzie, jeżeli magazyn będzie małym magazynem, czyli podmiot operujący magazynem będzie miał status nabywcy końcowego. Wtedy cała energia zakupiona celem magazynowania będzie energią z zapłaconą akcyzą.

W wielu inwestycjach jest to zaskoczenie dla inwestorów, bo ten koszt akcyzy na całym wolumenie zakupionym nie jest brany pod uwagę.

Może pewnym pocieszeniem jest to, że nie ma tu znaczenia okres rozruchu, sama utrata energii czy to, co się dzieje potem z tą energią, ponieważ akcyza przestaje się tym interesować. Natomiast koszt akcyzy poniesiony na zakupie całego wolumenu jest po prostu kosztem poniesionym i nic już się tu nie da z nim zrobić.

Trzeci scenariusz: sytuacja, kiedy mamy usługę magazynowania.

Tutaj jest pierwsza z tych sytuacji najbardziej zaskakująca, również dla mnie – osoby, która 20 lat pracuje przy akcyzie. Strony umawiają się biznesowo na usługę magazynowania. Spółka świadczy usługę, biznesowo nie kupuje energii, nie ma faktury za sprzedaż energii, jest faktura za usługę magazynowania.

Natomiast pojawiła się ostatnio indywidualna interpretacja, w której organy dopatrzyły się, że przekazanie energii do magazynowania jest zmianą posiadania, dochodzi tu do przeniesienia posiadania, co wypełnia definicję sprzedaży na gruncie przepisów akcyzowych.

Oznacza to, że nawet jeżeli spółka A przekazuje spółce B energię celem wykonania usługi magazynowania, to dla akcyzy dochodzi do sprzedaży. Jeżeli operator magazynu jest w statusie nabywcy końcowego, czyli ma mały magazyn i nie posiada żadnej koncesji, to powinna zostać tu rozliczona akcyza.

Powiem tak: jest to dla mnie zaskakujące. Uważam, że trochę jest to też niezgodne z tym, co do tej pory organy mówiły w innych przypadkach, choćby przy najmie powierzchni i fakturowaniu bądź niefakturowaniu za energię, gdy mówiliśmy o usłudze wynajmu oświetlonego pomieszczenia.

Myślę, że jest tu sporo argumentów, żeby walczyć z tym podejściem, i serdecznie do tego zachęcam. Jest to stosunkowo nowa legislacja i warto dobrze ułożyć jej interpretowanie, żeby nie szło w tę stronę.

Widziałam, że stosunkowo niewiele firm wskazało, że będzie działać w charakterze usługodawcy, więc nie będę rozwijać tego tematu szerzej. Jeżeli ten temat Państwa dotyczy, serdecznie zachęcam do kontaktu, ponieważ mamy na to argumenty i chętnie się nimi podzielimy już bardziej indywidualnie.

Widzę jeszcze takie pytanie: czy wpis do rejestru wystarczy do tego, żeby pozbyć się statusu nabywcy końcowego?

Bo jak Państwo widzą, w tej sytuacji może być korzystne pozbycie się statusu nabywcy końcowego. Jeżeli jest usługa magazynowania w dużym magazynie, proszę zwrócić uwagę, że nawet gdy organ powie, że to jest sprzedaż, będzie to sprzedaż między podmiotami z koncesją, czyli nie będzie akcyzy. Problem pojawia się przy małym magazynie.

Niestety wpis jest niewystarczający. Musi być koncesja i musi być koncesja w życiu - czyli od dnia, na który koncesja jest przyznana, dopiero wtedy nie mamy już statusu nabywcy końcowego.

Drodzy Państwo, jest jeszcze duży temat, który jest bardzo kontrowersyjny na ten moment – utrata energii w magazynach. Ilość energii wprowadzona do BESS-u nie będzie odpowiadać ilości energii elektrycznej z niego wyprowadzonej. Różnica wynosi około 10%, nawet do 20% – jak nam mówią klienci.

Z jednej strony ustawodawca zaadresował, że za zużycie energii elektrycznej nie uważa się strat, które powstają podczas magazynowania. Natomiast pojawił się szereg interpretacji, w których organy konsekwentnie odmawiają traktowania całej tej różnicy na magazynowaniu jako strat magazynowych, wskazując, że dochodzi tam do zużycia i to zużycie jest opodatkowane, nie może korzystać z żadnego zwolnienia.

Jest to dla nas również zaskakujące. Uważamy, że te interpretacje zostały przez samych wnioskodawców być może nie do końca właściwie uargumentowane.

Natomiast jeżeli to dla Państwa są istotne wolumeny, a akcyza tutaj ewentualnie do zapłacenia byłaby istotnymi kwotami, prosimy o kontakt, ponieważ uważamy, że mamy argumenty, na których można zbudować potwierdzenie, że nie ma tutaj akcyzy, a jeżeli jest coś do opodatkowania to powinno to korzystać ze zwolnienia.

Dziękuję Państwu bardzo i oddaję głos kolegom, którzy również podzielą się ciekawostkami.

Paweł Banasik: Dziękuję. Został nam podatek od nieruchomości i powiem tak, drodzy Państwo: patrząc na nasze doświadczenia, jest to temat, który cieszy się dużym zainteresowaniem. Dostajemy sporo zapytań dotyczących sposobu, w jaki należy traktować magazyn energii dla potrzeb podatku od nieruchomości.

Zaczynając od bardzo ogólnych informacji: w pewnym sensie ten rodzaj inwestycji, dzięki istotnym zmianom w sposobie opodatkowania podatkiem od nieruchomości, które weszły w życie w zeszłym roku, ma łatwiej niż inne rodzaje inwestycji.

Ustawodawca przewidział specyficznie dla magazynów energii regulację, która wskazuje w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, że w przypadku magazynów energii przedmiotem opodatkowania są części budowlane magazynów energii.

I tutaj nasuwa się szereg naturalnych pytań, ponieważ trzeba mieć z tyłu głowy, co kryje się pod hasłem „magazyn energii”. Magazyn energii to nie jest tylko miejsce, w którym energia jest magazynowana.

Najczęściej przy tego typu inwestycjach powstaje szereg innych obiektów towarzyszących. Co też istotne, magazyny energii mogą powstawać w różny sposób. Różna może być architektura czy kwestie budowlane związane z wytworzeniem takiego magazynu energii.

To będzie wpływało na to, w jaki sposób powinniśmy je opodatkować.

Jako podstawową informację przyjmijmy, że mówimy o opodatkowaniu części budowlanych. Jeżeli traktujemy to, co powstaje w ramach takiej inwestycji, jako budowlę, to – jak Państwo pamiętacie – stawka podatku dla budowli wynosi 2% podatku rocznie od wartości.

Na szczęście nie trzeba, przynajmniej według ogólnej normy, traktować jako podstawę opodatkowania całej inwestycji. Wiadomo, że część technologiczna jest najdroższa. Podstawą powinny być tylko części budowlane.

Jak zwykle, diabeł tkwi w szczegółach.

Po pierwsze, trzeba mieć z tyłu głowy, że w przypadku podatku od nieruchomości zawsze pierwszeństwo ma kwalifikacja obiektu jako budynku.

Powstaje pytanie: czy jeżeli magazyn energii – a pewnie coraz częściej tak będzie – powstaje jako specyficznie budowany obiekt, który ma wszystkie cechy budynku, to powinniśmy traktować go jako część budowlaną, czy jednak jako budynek.

Raczej skłaniamy się ku temu, żeby w takiej sytuacji uznać, że mamy do czynienia z budynkiem.

Drugie pytanie: co jest tą częścią budowlaną. To też nie jest proste. Możemy założyć, że raczej wszystkie elementy bardziej technologiczne, urządzenia techniczne – czyli sama bateria, mówiąc wprost – nie powinny być traktowane jako przedmiot opodatkowania.

Natomiast warto mieć z tyłu głowy, na bazie orzeczeń czy interpretacji podatkowych, że poza „sercem” takiego magazynu energii mamy też infrastrukturę towarzyszącą.

Tutaj może powstawać szereg wątpliwości, bo tego typu magazyn będzie połączony z siecią. W związku z tym pojawią się praktyczne wątpliwości, co jest czym.

Michał Kamiński, Menadżer, Zespół ds. Podatku od Nieruchomości: Uszczegóławiając to co powiedział Paweł, magazyny energii mogą powstawać w różnych formach zabudowy.

Takimi najczęstszymi są:

• forma budynkowa, czyli sytuacja, w której urządzenia i instalacje są zlokalizowane wewnątrz obiektu, który posiada fundament, dach, przegrody budowlane i jest trwale związany z gruntem;
• forma kontenerowa, w której urządzenia i instalacje są zlokalizowane wewnątrz specjalistycznych kontenerów;
• forma szafowa, modułowa, wolnostojąca.

Każda z tych form może nieść inne skutki na gruncie podatku od nieruchomości, ponieważ w przypadku, gdy ustalimy, że mamy do czynienia z budynkiem, naliczamy podatek od powierzchni użytkowej budynku, najczęściej według stawki maksymalnej podatku, która obecnie może wynosić nawet ponad 35 zł od każdego metra kwadratowego.

Natomiast jeżeli ustalimy, że mamy do czynienia z budowlą w całości lub w części, naliczamy 2% podatku od wartości części, która stanowi przedmiot opodatkowania.

Ponieważ według naszych obserwacji magazyny energii najczęściej powstają w zabudowie kontenerowej, chcielibyśmy powiedzieć kilka słów na ten temat.

Według obecnie obowiązujących przepisów kontenery podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w sytuacjach, gdy są trwale związane z gruntem.

W zakresie rozumienia przesłanki trwałego związku z gruntem powstały wątpliwości, które były wyjaśniane w drodze interpretacji przez organy podatkowe w różnych częściach kraju i rozstrzygane w różny sposób.

W związku z tym Ministerstwo Finansów zdecydowało się na wydanie interpretacji ogólnej, w której stwierdziło, że żeby mówić o trwałym związku z gruntem, musi istnieć fizyczne połączenie kontenera z gruntem bądź fundamentem za pomocą elementu łączącego: śrub, kotew i tak dalej.

W momencie, gdy ustalimy, czy kontenery, w których zlokalizowane są magazyny energii, podlegają podatkowi bądź nie, należy zastanowić się nad tym, czy podatkowi powinna podlegać sama technologia umieszczona wewnątrz kontenera: różnego rodzaju transformatory, rozdzielnie, falowniki, inwertery, baterie.

Jakkolwiek – tak jak Paweł powiedział – według obowiązujących przepisów opodatkowaniu powinny podlegać tylko części budowlane, więc wydawałoby się, że sama technologia powinna pozostawać poza zakresem opodatkowania, to należy mieć na uwadze, że jeśli chodzi o opodatkowanie takich elementów jak transformatory czy rozdzielnie, zarówno na tzw. starym stanie prawnym, jak i w obecnie obowiązujących przepisach, sądy administracyjne coraz częściej wydają rozstrzygnięcia, w których uznają takie urządzenia za elementy sieci.

Ponieważ sieć jest wymieniona jako przykład budowli według ustawy, opodatkowują tego rodzaju transformatory czy rozdzielnie od ich pełnej wartości. Jest to temat rozwojowy, natomiast trzeba mu się przyglądać, ponieważ – jak Państwo widzą – nie jest to sprawa oczywista i trywialna, że żadna technologia nie może w żaden sposób podlegać opodatkowaniu.

Paweł Banasik: To, na co chcemy Państwu zwrócić uwagę, to konieczność uniknięcia ryzyka, że pod hasłem „części budowlane magazynów energii” będziecie Państwo rozumieli, iż nie ma ryzyka opodatkowania jakiegokolwiek urządzenia w ramach magazynu energii od całej jego wartości.

Gorąco zachęcamy szczególnie tych z Państwa – a wciąż jest Was sporo, jak wynika z ankiety – którzy dopiero planują inwestycję albo są w trakcie budowy, aby już teraz przemyśleć element rozliczenia inwestycji: podział środków trwałych, sposób traktowania poszczególnych elementów, zarówno dla potrzeb podatku dochodowego, jak i z perspektywy podatku od nieruchomości.

To jest bardzo istotne, żeby uniknąć sytuacji, w której w momencie, gdy zajdzie konieczność ustalenia sposobu opodatkowania magazynu energii, będziecie Państwo musieli reagować ad hoc. Dobrze jest wcześniej przygotować się tak, aby móc w miarę sprawnie zarządzić tym procesem.

Odpowiednie zarządzenie procesem rozliczenia kosztów inwestycji ma bezpośrednie przełożenie na to, jak kształtuje się potem koszt podatku.

Na koniec jeszcze dwa słowa o gruntach, bo to też może być wątek interesujący.

Michał Kamiński: Oczywiście skupiamy się na samych magazynach energii, natomiast nie należy zapominać o pozostałych obiektach powstających w ramach tego typu inwestycji: najczęściej są to drogi, place, ogrodzenia, oświetlenie.

Tego typu elementy powinny co do zasady podlegać opodatkowaniu jako budowle.

Należy również pamiętać, że w przypadku tego rodzaju inwestycji opodatkowaniu podlega również grunt, na którym się one znajdują.

Przede wszystkim odwołujemy się do klasyfikacji w ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli budujemy na gruncie przemysłowym, co do zasady cały grunt powinien podlegać podatkowi od nieruchomości.

Natomiast jeżeli inwestycja powstaje na gruntach rolnych – co jest też częstą sytuacją – w takim wypadku powinniśmy opodatkować obszar, na którym faktycznie ta inwestycja jest realizowana.

Paweł Banasik: Drodzy Państwo, w taki oto sposób doszliśmy do końca naszego dzisiejszego webinaru. Widzicie Państwo: mało czasu, bardzo dużo tematów. Mam nadzieję, że zainteresowaliśmy Państwa tymi wątkami.

Oczywiście jesteśmy do Państwa dyspozycji. Gdyby pojawiły się jakieś bardziej szczegółowe pytania, zachęcamy do kontaktu.