Blisko dwie trzecie kontroli cen transferowych kończy się korektą rozliczeń

Liczba kontroli cen transferowych spadła w 2025 roku do 236, wobec 271 rok wcześniej i 365 w 2023 roku. Mimo to ich skuteczność (odsetek zakończonych doszacowaniem) wzrosła z 53 proc. do 63 proc.

– Organy podatkowe coraz dokładniej wybierają podatników do kontroli w zakresie cen transferowych. Mniej kontroli nie oznacza mniejszej presji na podatników. Wręcz przeciwnie, kontrole obecnie przeprowadzane są dobrze przygotowane i zwykle skuteczniejsze niż jeszcze kilka lat temu. Statystyka za 2025 r. pokazuje jak skuteczna może być większa specjalizacja w strukturach KAS. W obszarze cen transferowych ogromne znaczenie ma bowiem zrozumienie modeli biznesowych podatników oraz jakość analiz rynkowości transakcji zawieranych przez tych podatników – komentuje Igor Fudali, partner w zespole cen transferowych, dział doradztwa podatkowego Deloitte

Urzędy celno-skarbowe przejmują inicjatywę

Istotnym elementem zachodzących zmian są wyspecjalizowane urzędy celno-skarbowe (UCS), które systematycznie przejmują od urzędów skarbowych (US) kompetencje w zakresie badania transakcji wewnątrzgrupowych.

W 2025 roku UCS przeprowadziły blisko 8,7 razy więcej kontroli zakończonych doszacowaniem dochodu niż US, a łącznie odpowiadały za 97 proc. całej ujawnionej w kraju kwoty zaniżonego dochodu. Średnia kwota doszacowania przypadająca na jedną skuteczną kontrolę UCS wzrosła do 6,54 mln PLN, podczas gdy w urzędach skarbowych spadła do 1,72 mln PLN. W blisko połowie urzędów skarbowych w 2025 roku nie przeprowadzono ani jednej kontroli cen transferowych.

Wcześniej kontrolerzy koncentrowali się przede wszystkim na zapisach księgowych. Dziś najpierw analizują branżę i model biznesowy podatnika, a dopiero potem przechodzą do analiz rynkowości transakcji zawieranych przez podatnika z podmiotami powiązanymi. Przy transakcjach finansowych elementem kontroli staje się ocena całej struktury finansowania, jej dostosowania do charakteru biznesu prowadzonego przez podatnika, zapotrzebowania na finansowanie i możliwości jego spłaty. Taka kolejność pozwala przygotować benchmarking, który faktycznie odpowiada na pytanie o rynkowość transakcji.

Szczecin i Kraków na czele statystyk

Analiza Deloitte obejmuje dane ze wszystkich szesnastu izb administracji skarbowej w Polsce – od Warszawy i Krakowa, przez Gdańsk, Wrocław i Poznań, po mniejsze izby takie jak Opole, Zielona Góra czy Białystok. Najwięcej kontroli w 2025 roku przeprowadziły urzędy podlegające Izbie Administracji Skarbowej w Warszawie, jednak to Zachodniopomorski Urząd Celno-Skarbowy w Szczecinie dokonał doszacowań o najwyższej łącznej wartości – ok. 354,5 mln PLN z 875,7 mln PLN stanowiących sumę krajową. Drugie i trzecie miejsce zajęły izby w Krakowie (ok. 108,1 mln PLN) oraz Opolu (107,6 mln PLN).

 Sprawy rodzące spory

W 2025 roku Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał 71 indywidualnych interpretacji prawa podatkowego dotyczących cen transferowych. Liczba ta pozostaje na podobnym poziomie jak w latach 2022–2024, przy czym jest ona stosunkowo niewielka, zważywszy, że łączna liczba wydawanych interpretacji wynosi około 25 tys. rocznie.

Powodem jest brak możliwości uzyskania interpretacji indywidualnych w sprawach wymagających przeprowadzania analiz i kalkulacji cen transferowych. Podatnicy, którzy chcą zabezpieczyć rozliczenia z podmiotami powiązanymi w obszarze podatkowym mają do dyspozycji uprzednie porozumienia cenowe (APA). Popularność APA w Polsce jest dosyć wysoka w porównaniu do innych krajów regionu. Wynika to m.in. z wysokich kompetencji osób zajmujących się postępowaniami APA w KAS oraz przyjaznej procedury ich zawierania.

Liczba spraw dotyczących cen transferowych na wokandach polskich sądów administracyjnych systematycznie rośnie – z 73 orzeczeń w 2024 roku do 83 w 2025 roku. W obu latach dominowały spory o opłaty licencyjne za znaki towarowe, choć te historyczne już sprawy są dziś w zdecydowanej większości wygrywane przez podatników. Na znaczeniu zyskują natomiast nowe kategorie sporów: w 2025 roku sądy rozstrzygały m.in. kwestię opodatkowania nieodpłatnego umorzenia udziałów jako transakcji kontrolowanej czy skutków podatkowych tzw. comfort letter – obszary, które w poprzednim roku praktycznie nie pojawiały się na wokandzie.

– W 2025 roku organy podatkowe w kontrolach cen transferowych skupiały się głównie na spółkach dystrybucyjnych, producentach kontraktowych i centrach usług, których wyniki finansowe odbiegały od rynkowych. Kontrolowano również koszty usług wewnątrzgrupowych – ich substancję i rzeczywistą wartość dla polskich spółek. Organy interesowały się ponadto restrukturyzacjami i transakcjami o niewystarczającej substancji biznesowej. Na celowniku znalazły się też transakcje finansowe – weryfikowano zasadność finansowania długiem w grupie. – wyjaśnia Bartosz Barański, partner w zespole postępowań spornych, Deloitte Legal.

Perspektywy na kolejne lata

Eksperci Deloitte wskazują, że trend będzie się utrwalał, a kontrole będą coraz lepiej przygotowane jeszcze przed ich formalnym rozpoczęciem. Decydującą rolę odgrywa tu postępująca digitalizacja raportowania podatkowego. Organy mają dziś dostęp do coraz większej liczby źródeł danych o podatnikach – od faktur ustrukturyzowanych w Krajowym Systemie e-Faktur (KSeF), przez informacje o cenach transferowych raportowane w formularzu TPR, po dane z plików JPK, informacji o transakcjach finansowych (IFT) oraz sprawozdań finansowych.

Istotnym elementem transformacji działań administracji skarbowej jest wykorzystanie narzędzi cyfrowych do analizy danych podatkowych. Integracja informacji gromadzonych w systemach KSeF, JPK i TPR umożliwia zautomatyzowane wykrywanie potencjalnych nieprawidłowości oraz obszarów podwyższonego ryzyka. Wsparcie tych działań rozwiązaniami z zakresu Big Data i sztucznej inteligencji zwiększa skuteczność oraz precyzję identyfikowania podmiotów wymagających dalszej weryfikacji. Warto również zwrócić uwagę na fakt, że organy podatkowe coraz częściej i skuteczniej korzystają z możliwości współpracy i wymiany informacji z administracjami podatkowymi innych krajów unijnych.

W 2025 roku polska administracja podatkowa po raz pierwszy wystąpiła w roli lidera międzynarodowej kontroli jednoczesnej (simultaneous control) – mechanizmu pozwalającego administracjom podatkowym różnych krajów Unii Europejskiej na wymianę informacji w trakcie równolegle trwających, odrębnych kontroli u tego samego podatnika. To inny instrument niż wspólne kontrole (joint audits), w ramach których organy kilku państw prowadzą jedno, zintegrowane postępowanie zakończone wspólnymi ustaleniami, co ogranicza ryzyko podwójnego opodatkowania. Z danych przytoczonych w raporcie wynika, że Polska, mimo rosnącego znaczenia kontroli jednoczesnych, w latach 2024-2025 nie występowała z wnioskiem o przeprowadzenie wspólnej kontroli ani nie otrzymała takiego wniosku od innego państwa.

Pełny raport do pobrania znajduje się tutaj.

O raporcie

„Kontrole cen transferowych w 2025 roku” to opracowanie Deloitte przygotowane na podstawie wniosków o udostępnienie informacji publicznej skierowanych do wszystkich izb administracji skarbowej oraz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, dotyczących kontroli przeprowadzonych w 2025 roku.

Raport zawiera analizę danych statystycznych z lat 2017–2025, przegląd 83 orzeczeń polskich sądów administracyjnych oraz wybranych wyroków zagranicznych wydanych w 2025 roku w obszarze cen transferowych, a także analizę 71 interpretacji indywidualnych wydanych w tym zakresie przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Publikację zamyka komentarz ekspercki Zbigniewa Stawińskiego, koordynatora ds. cen transferowych i optymalizacji w Mazowieckim Urzędzie Celno-Skarbowym w Warszawie.

Subskrypcja

Otrzymuj powiadomienia o kolejnych informacjach prasowych Deloitte na stronie: www.deloitte.com/pl/subskrypcje