Lange weg om vertrouwen in financiële instellingen te herstellen |
De spil van de economie is dolgedraaid. Wie had gedacht dat banken en verzekeringsmaatschappijen zouden omvallen, als oude robuuste eiken die de zoveelste, over het Amerikaanse land razende, orkaan uiteindelijk niet meer konden weerstaan. De financiële wereld heeft ernstige reputatieschade opgelopen. Voor financiële instellingen is reputatie doorslaggevend. Hoe kunnen we het tij keren? In Nederland zijn de problemen lang niet zo ernstig als in de Verenigde Staten, maar ook hier heeft de situatie effect op het imago van de instellingen. Om het vertrouwen te herstellen, moeten de financiële instellingen nu bewijzen dat ze het vertrouwen verdienen; bewijzen dat ze hun zaken op orde hebben. De oplossing ligt voor een belangrijk deel in effectieve compliance, solide risico management en de integriteit van de organisatie.
De compliance functie staat als een huis, maar het ontbreekt echter veelal aan functionerende monitoring tools. De financiële instellingen kunnen zich niet permitteren compliance op papier voor elkaar te hebben. Ze zullen moeten bewijzen dat compliance (en integriteit) in het DNA van hun organisatie verankerd is. Ze zullen compliance moeten monitoren. Daarnaast zullen ze moeten aantonen dat ze hun risico’s goed in kaart hebben gebracht en deze risico’s ook steeds herijken. Vervolgens zullen de risico’s strak gemanaged moeten worden. Immers, de stakeholders moeten overtuigd worden dat de risico’s zorgvuldig zijn afgewogen en de organisatie doordrenkt is van het besef dat de risico “apetite” aansluit bij die van de stakeholders. De tolerantiegraad moet naar beneden worden geschroefd.
Een moeilijk onderdeel van het reparatieproces betreft het herstel van vertrouwen in de integriteit van de organisatie. Een glas goodwill vul je langzaam, druppel voor druppel. Echter, als het glas omver valt loopt het in éen keer leeg! Het vullen van het glas zal de nodige tijd vergen. Waar rook is, is vuur. Ook al brandt het elders, hier zien de stakeholders rook. Vorige week kwam het nieuws dat onder andere topmannen, nog net voor het sluiten van de hekken, hun bonussen hadden zeker gesteld. De zekerstelling van de bonussen zal de perceptie van de “tone at the top” geen goed doen. De medewerkers zijn een cruciale schakel in het herstellen van het vertrouwen. Integriteit bestaat in feite uit drie separate elementen: gelegenheid, druk en rechtvaardiging. Gelegenheid tot niet-integer gedrag bestaat altijd. Immers gelegenheid is een synoniem van ondernemen. Echter, wanneer gelegenheid gepaard gaat met druk (behoud van baan, bonus, targets) en de medewerkers voor zichzelf een rechtvaardiging zoeken (bijvoorbeeld hun perceptie van de “tone at the top”) waarom zij onder deze specifieke omstandigheden gebruik kunnen maken van de gelegenheid, is het gevaar op niet –integer gedrag zeer groot. Integriteit wordt niet alleen gewaarborgd door het hebben van een gedragscode gekoppeld aan een bewustwordingsprogramma. De financiële instellingen zullen het onderste uit de kan moeten halen om te tonen dat hun medewerkers bewust zijn en bewust blijven van het belang van integriteit. Ook hier zal monitoring een vereiste zijn.
Er is een lange weg te gaan om het vertrouwen in de financiële instellingen te herstellen, maar de weg is te overzien, zeker hier in Nederland. De voorwaarde echter is de bereidheid om transparant te zijn op het gebied van compliance, risicomanagement en integriteit. De drie pijlers die in de Verenigde Staten zijn ingestort. Wij hoeven ze hier niet te herbouwen, maar we moeten ze wel duidelijk stutten. Nederland moet in de steigers.
Dr. Sylvie Bleker-van Eyk: director of the Deloitte Center of Excellence on Compliance & Integrity.
Mr. Raf Houben: Senior Manager Deloitte Enterprise Risk Services, expert op het gebied van compliance.
Pagina laatst gewijzigd op
