Samenwerkingsverbanden
Samenwerken: oplossing voor complexe uitdagingen lokale overheid
Dat er turbulente tijden zijn aangebroken voor Nederlandse gemeenten is een bekend fenomeen. Uit het nieuwe regeerakkoord blijkt dat, naast de verlaging van het gemeentefonds en diverse andere kortingen, ook een aantal complexe taken wordt overgeheveld naar gemeenten. Dit heeft fundamentele invloed op de activiteiten en het functioneren van gemeenten.
Niets nieuws
Het fenomeen ‘meer met minder’ is niets nieuws. Al sinds de jaren 80 proberen gemeenten efficiënter te werken als gevolg van extra taken, groeiende werkdruk en minder inkomsten. Wel vloeit uit dit regeerakkoord voort dat gemeenten een nog grotere maatschappelijke rol krijgen. Bijvoorbeeld doordat de jeugdzorg, werkgelegenheidstaken en delen van de ABWZ bij de gemeente worden ondergebracht.
Strategische visie
Daarmee wordt het nog belangrijker dat gemeenten een strategische visie ontwikkelen. De centrale maatschappelijke functie van de gemeente, de relatie met partijen in haar omgeving en de ambities van de gemeente moeten hierin zijn verwoord. ’Meer met minder’ vereist slagvaardigheid op lange termijn, meer overzicht en slimmer organiseren. Met andere woorden: het regisseren van het eigen werk (de kerntaken van de gemeente), maar ook dat van anderen. Dat de regiefunctie van de gemeente nog altijd een centraal thema is, wordt geïllustreerd door een van de maatregelen in het nieuwe regeerakkoord: de integrale overheveling van de jeugdzorg naar gemeenten. De verschillende centra voor jeugd en gezin gaan optreden als frontoffice voor alle jeugdzorg van de gemeenten. Dit betekent dat 418 Nederlandse gemeenten zich als krachtig regisseur moeten kunnen opstellen naar alle zorgaanbieders, terwijl ze met miljoenen worden gekort.
Duurzame samenwerkingsverbanden
In plaats van autonomie te koesteren of juist in een lappendeken van samenwerkingsverbanden verzeild te raken, is het nodig duurzame samenwerkingsverbanden te ontwikkelen. De toename en complexiteit van de taken leiden immers tot meer schakels tussen verschillende taakvelden en partijen. De omslag van verticale sturing (hiërarchie) naar horizontale sturing (regisseur in een netwerk) is een uitdaging voor gemeenten. Bovendien is naast stroomlijning van de samenwerking, een flexibel en wendbaar apparaat nodig. Zoals Programma-Secretaris-generaal Roel Bekker het ooit mooi verwoordde: "Net zoals bij mensen slankheid en fitheid vaak hand in hand gaan, geldt dat ook voor organisaties. Overheden worden vaak ongemerkt te groot en te traag."
Publicatie ’Samenwerking in Beweging’
Recent is de publicatie ’Samenwerking in Beweging’ verschenen van Deloitte, in samenwerking met het ministerie van Binnenlandse Zaken, de VNG en het Platform Shared Services. Deze publicatie maakt duidelijk hoe gemeenten duurzame samenwerkingsverbanden vormgeven. Zo heeft de gemeente Hoorn spelregels voor samenwerking opgesteld en wordt beschreven hoe de gemeente Emmen succesvol omgaat met de decentralisatie van jeugdzorg en welke afspraken de gemeente Zeewolde maakt met partners.
Contact
Martin Eikenboom
Partner
Tel: +31 (0)6 53 86 03 95
Tel: +31 (0)88 288 18 86
Material on this website is © 2013 Deloitte Global Services Limited, or a member firm of Deloitte Touche Tohmatsu Limited, or one of their affiliates. See legal for copyright and other legal information.
Deloitte refers to one or more of Deloitte Touche Tohmatsu Limited, a UK private company limited by guarantee, and its network of member firms, each of which is a legally separate and independent entity. Please see deloitte.nl/about for a detailed description of the legal structure of Deloitte Touche Tohmatsu Limited and its member firms.
In The Netherlands the services are provided by independent subsidiaries or affiliates of Deloitte Holding B.V., an entity which is registered with the trade register in The Netherlands under number 40346342.