KMO - Vrijgave individueel erfdeel mogelijk |
Vrijgeven gelden nalatenschap mits attest van erfopvolging
Opdat tegoeden uit een nalatenschap zouden kunnen worden vrijgegeven, moet een akte of attest van erfopvolging kunnen worgen voorgelegd. Dit geldt niet voor een beperkt deel van de tegoeden (€5.000,00) waarover de langstlevende echtgenoot onmiddellijk kan beschikken. Deze akte of dit attest is een document waarin het overlijden van de erflater evenals de identiteit van de erfgerechtigden en de wijze van erfopvolging bevestigd worden. Het kan ofwel tegen betaling door de notaris (verplicht indien testament, een contractuele erfstelling of een huwelijkscontract voorhanden of minderjarige betrokken) of kosteloos door de ontvanger van successierechten opgemaakt worden.
Een attest per nalatenschap problematisch in kader van nieuwe regelgeving
De ontvanger of notaris die dergelijk attest opstelt is sinds 1 juli 2012 (KB 29 maart, BS 29 juni 2012) onderworpen aan een voorafgaandelijke notificatieverplichting. Deze verplichting houdt in dat de identiteit van de overledene en van de erfgenamen wordt meegedeeld aan de fiscus en de bevoegde socialezekerheidsinstellingen. Deze laatste hebben vervolgens twaalf werkdagen (zaterdag wordt ook beschouwd als een werkdag in deze) de tijd voor de notificatie van eventuele fiscale schulden of socialezekerheidsschulden van de overledene en/of zijn erfgenamen. Partijen dienen eerst alle schulden te betalen, dan wel de bank de opdracht te geven de schulden met zijn/haar aandeel in de nalatenschap te voldoen vooraleer voor het geheel van de nalatenschap één attest van erfopvolging afgeleverd wordt.
Deze regeling heeft twee belangrijke nadelen. Doordat de gehele nalatenschap pas wordt vrijgegeven indien geen van de betrokken partijen fiscale en/of sociale schulden heeft openstaan, weten de erfgenamen automatisch van elkaar wie al dan niet dergelijke schulden heeft. Sommigen zien dit als een serieuze inbreuk op de privacy. Bovendien kunnen erfgenamen elkaar het leven zuur maken door dit systeem. Erfgenamen zonder openstaande schulden kunnen geen vrijgave van hun deel in de nalatenschap verkrijgen zolang niet alle mede-erfgenamen hun fiscale en/of sociale schulden hebben betaald. Erfgenamen kunnen elkaar met andere woorden blokkeren.
Tegemoetkoming wetgever
Tegemoetkomend aan dit laatste euvel, voorziet artikel 79 van de “Wet houdende fiscale en financiële bepalingen” van 13 december 2012 (BS 20 december 2012) op een correctie van de programmawet van 29 maart 2012. Voortaan bestaat de mogelijkheid tot vrijgave van het individueel erfdeel in de nalatenschap voor erfgenamen die hun schulden of hun deel in de schulden van de overledene hebben voldaan, ongeacht de vraag of andere erfgenamen nog schulden hebben.
Inwerkingtreding oorspronkelijke regeling en nieuwe corrigerende regeling
Aangezien er geen specifieke termijn of datum van inwerkingtreding werd voorzien, treedt de corrigerende wet van 20 december 2012 voor wat betreft de vrijgave van het individueel erfdeel in werking de 10de dag na de bekendmaking in het Belgisch Staatsblad, in deze op 30 december 2012.
Gepubliceerd op 26/02/2013.
