KMO - Begunstiging bij levensverzekeringen: drastisch ingrijpen wetgever |
Op 29 november 2012 werd in het federaal parlement een wetsontwerp aangenomen dat het erfrecht van toepassing op uitkeringen uit levensverzekeringen grondig wijzigt. Overeenkomstig het ‘oude’ artikel 124 Wet Landverzekeringsovereenkomst (WLVO) ontsnapten de verzekeringsprestaties bij overlijden aan de regels van het erfrecht, wat vooral in het nadeel was van beschermde erfgenamen (vb. de kinderen of de langstlevende echtgenoot). Het Grondwettelijk Hof had eerder al geoordeeld dat deze regeling ongrondwettig was. Het wetsontwerp strekt ertoe deze ongrondwettelijkheid weg te werken. Volgens het nieuwe artikel 124 WLVO zal de uitkering van een levensverzekering die bij overlijden toekomt aan een erfgenaam worden geacht een schenking buiten deel te zijn. De begunstigde zal het uitgekeerde overlijdenskapitaal niet moeten inbrengen in de nalatenschap van de verzekeringnemer, waardoor de gelijkheid tussen de erfgenamen wordt verbroken. Maar als blijkt dat de uitkering het minimum erfrecht van de andere beschermde erfgenamen aantast, dan kunnen deze beschermde erfgenamen de uitkering uit de levensverzekering laten inkorten. De verzekeringnemer kan er echter ook voor kiezen om zijn erfgenamen bij zijn overlijden gelijk te behandelen. In dat geval moet hij uitdrukkelijk in de begunstigingsclausule van de levensverzekering voorzien dat de begunstigde erfgenaam het te verkrijgen kapitaal dient in te brengen in de nalatenschap, zodat het in mindering komt van zijn erfdeel.
De wetgever wijkt met het nieuwe artikel 124 WLVO af van de basisprincipes van ons erfrecht. Schenkingen aan toekomstige erfgenamen zijn in principe immers steeds onderworpen aan inbreng, tenzij de schenker uitdrukkelijk buiten deel schenkt aan zijn erfgenaam, en hem op die manier vrijstelt van latere inbreng. Het nieuwe artikel 124 WLVO past dus het omgekeerde principe toe.
Wat zal nu precies het voorwerp zijn van de inbreng of de inkorting: de betaalde premies of de ontvangen uitkering (overlijdenskapitaal)? Men zal niet kijken naar de door de verzekeringnemer betaalde premies, doch wel naar het kapitaal dat wordt uitgekeerd.
De nieuwe regeling zal in werking treden 10 dagen na publicatie ervan in het Belgisch Staatsblad, en zal onmiddellijk van toepassing zijn op nalatenschappen die vanaf die datum openvallen.
Gepubliceerd op 30/01/2013.
