Áreiðanleikakönnun í söluferli (vendor due diligence) |
Þegar fyrirtæki eru sett í söluferli er mikilvægt að vandað sé til verks og ferlið undirbúið af kostgæfni. Ef kaupandi á að taka skynsamlega og upplýsta kaupákvörðun þá þarf hann að hafa greinargóðar upplýsingar og afla sér þekkingar á fyrirtækinu og umhverfi þess. Traust á milli kaupanda og seljanda er lykilatriði að baki skilvirku ferli og seljandi getur lagt sitt af mörkum í því efni. Markviss söfnun gagna og skipuleg framsetning hjálpar kaupanda til þess að leggja mat á fyrirtækið. Áreiðanleikakönnun er mjög mikilvæg til þess að draga fram á óháðan og hlutlausan hátt mikilvægustu þættina sem kaupandi þarf að hafa í huga áður en ákvörðun er tekin.
Eðli málsins samkvæmt hefur seljandi mun meiri vitneskju og upplýsingar um ástand fyrirtækisins sem um ræðir heldur en væntanlegur kaupandi. Í grundvallaratriðum er tilgangur áreiðanleikakönnunar að samræma vitneskju og upplýsingar kaupanda og seljanda á félaginu sem um ræðir svo báðir aðilar sitji við sama borð þegar kemur að samningaviðræðum.
Áreiðanleikakönnun í söluferli (e. vendor due diligence) skilar seljanda árangursríkara og skilvirkara söluferli. Í eðli sínu er slík áreiðanleikakönnun áþekk hefðbundinni áreiðanleikakönnun, en munurinn er sá að seljandinn fær óháðan aðila sem nýtur trausts á markaðnum til að framkvæma könnunina og á hún sér stað framar í söluferlinu. Lykilatriði er að sá aðili sem framkvæmir könnunina sé hlutlaus í umfjöllun sinni, njóti trausts og fjalli um alla þá þætti sem mikilvægir eru fyrir mat seljandans á gæðum fjárfestingarinnar. Ef vafi er í huga kaupandans um óhæði eða hæfni viðkomandi aðila þá er hætt við því að ekki skapist það traust á söluferlinu og fyrirliggjandi upplýsingum sem könnuninni er ætlað að tryggja.
Kostir áreiðanleikakönnunar fyrir söluferli eru einkum eftirfarandi:
- Skilvirkara söluferli sem tekur skemmri tíma;
- Seljandinn stýrir ferlinu að fullu;
- Minni óvissa;
- Hærra söluverð;
- Minna áreiti á stjórnendur fyrirtækisins sem er til sölu;
- Minni hætta á að viðkvæmar upplýsingar berist til samkeppnisaðila;
- Lægri kostnaður;
- Eingöngu ein áreiðanleikakönnun unnin og allir hæfir kaupendur hafa sama aðgang að henni.
Samandregið má segja að ferli áreiðanleikakönnunar miði að því að auka skilning kaupandans á félaginu og aðstoða hann við að leggja upplýst mat á gæði fjárfestingarinnar.
Deloitte hefur um árabil verið leiðandi í gerð áreiðanleikakannana á íslenskum markaði. Sérfræðingar okkar hafa breiðan reynslubakgrunn á þessu sviði og mikla þekkingu á íslensku efnahagslífi. Meðfylgjandi er bæklingur sem dregur fram hvað felst í áreiðanleikakönnun fyrir söluferli og hvernig hún getur leitt til hagkvæmara og skilvirkara söluferlis fyrir seljandann.
Vendor due diligence