Deloitte, tüketicilerin bayram ve yılbaşı öncesi genel alışverşi eğilimlerinin yanı sıra küresel ekonomik koşulların yıl sonu harcamalarına etkisini Türkiye’nin de dahil olduğu 17 ülkede araştırdı. Deloitte Yıl Sonu Alışveriş Harcamaları Anketi 2008, bayram ve yılbaşına yönelik alışveriş planları açısından, Türk tüketicilerinin içinde bulunduğumuz ekonomik ortam göz önünde bulundurulduğunda harcamalara ihtiyatlı yaklaştığını ve %55’inin harcamalarını azaltmayı planladığını ortaya koydu.

13 Kasım 2008, İstanbul – Kurban Bayramı ve Yılbaşı yaklaşırken, Deloitte’un perakendecilere tüketicilerin alışveriş eğilimleri konusunda yol gösterecek “Yıl Sonu Alışveriş Harcamaları Anketi 2008” yayınlandı. Türkiye’nin de içinde yer aldığı Avrupa’nın 16 ülkesini ve Güney Afrika’yı kapsayan araştırma, ekonomik kriz koşullarında yıl sonu alışveriş hazırlıklarını değerlendirdi. Araştırmada alınan sonuçlar Avrupa’da yıl sonu alışverişleri konusunda en ihtiyatlı yaklaşımın Türk tüketicilerden geldiğini ortaya koydu. Türkiye’de araştırmaya yanıt verenlerin %55’i bayram ve yılbaşı alışverişi için ayırdıkları bütçeyi kıstıklarını açıkladı.

Deloitte’un Avrupa çapında bu yıl on birinci, ülkemizde ise üçüncü defa gerçekleştirdiği, Yıl Sonu Alışveriş Harcamaları Anketi’ne Türkiye’nin 7 bölgesinden 15-54 yaş grubunda 1000 kişiyi aşkın tüketici katıldı. Araştırma, Türk tüketicisinin kriz ortamındaki davranış eğilimlerini yansıtan son derece değerli ipuçları içeriyor.

Kriz yılsonu harcamalarını azaltacak
2008’in Eylül ve Ekim aylarında gerçekleştirilen araştırmaya ülkemizden katılanların %77’si Türk ekonomisinin durgunluk içinde olduğunu ifade ederken, %68’i ise ekonominin 2009 yılında daha da kötüye gitmesini beklediklerini vurguladı. Deloitte Yıl Sonu Alışveriş Harcamaları Anketi 2008’e katılan diğer Avrupa ülkesi vatandaşlarına göre Türk tüketiciler, ekonomik belirsizlik karşısında daha temkinli bir yaklaşım izlemeyi tercih ediyor.

Deloitte Yıl Sonu Alışveriş Harcamaları Anketi 2008, ekonomideki daralmayla birlikte yıl sonu harcamalarının toplamda %8,7 oranında azalacağını ortaya koydu. Bu da Türk tüketicilerinin bayram ve yılbaşı kutlamalarına son derece tutumlu ve dikkatli bir bütçeyle hazırlandıklarını gösteriyor.

Ülkemizde tüketiciler bayram ve yılbaşı kutlamasından vazgeçmiyor
Deloitte Yıl Sonu Alışveriş Harcamaları Anketi 2008’e geçen yıl yanıt veren Türk tüketicilerin %36’sı bayram ve yılbaşı alışverişi için bütçe ayırdığını söylerken bu yıl bu oran %46’ya çıktı. Araştırmaya göre ülkemizde tüketiciler bayram ve yılbaşı alışverişinden vazgeçmek istemiyor, ancak belirsizliğini koruyan ekonomik koşullar karşısında bu harcamaları kontrol altında tutmak istiyor. Araştırmaya yanıt veren ve yıl sonu alışverişine bütçe ayıran Avrupalıların sayısında ise %17’lik bir artış oldu. Araştırmaya yanıt veren Avrupalıların %53’ü yıl sonu alışverişine bütçe ayırdıklarını açıkladı.

Artan gıda ve enerji fiyatları yıl sonu harcamalarına engel
Türk tüketicilerin %52’si yüksek enerji ve gıda fiyatları yüzünden yıl sonu alışveriş bütçelerini kısacaklarını ifade ederken, Avrupalıların %64’ü enerji fiyatlarındaki artışın satın alma güçlerine olumsuz yansıyacağını düşünüyor. Türkiye’de enerji fiyatlarındaki artış nedeniyle satın alma gücünün düşeceğini düşünen kesimin oranı ise %77 ile rekor kırıyor. Gıda fiyatlarındaki artış beklentisi nedeniyle katılımcıların %32’si yiyecek/içecek ve hediye alışverişlerini azaltacaklarını ifade ediyor. Yıl sonu gıda harcamalarının bu yıl %3 oranında azalması bekleniyor.

Türk tüketiciler ayaklarını yorgana göre uzatacak
Türk tüketiciler yılsonu alışverişi yapmak istiyorlar ancak bunun için kendi bütçelerini dikkate alma gereği hissediyorlar. Çünkü ülkemizde tüketicilerin %59’u ekonomik krizin doğrudan kendi bütçelerine etkisi olacağı kanısında. Araştırmaya yanıt verenlerin %70’i, ki bunlar 45-54 yaş grubundaki tüketicilerdir, kriz nedeniyle çok endişeli olduklarını dile getirdiler. Bu nedenle araştırmaya yanıt verenlerin %55’i bu yıl hediyeye daha az para harcayacaklarını söyledi. Türk tüketicilerin bu yıl sonunda yapacağı hediye harcamalarının geçen yıl sonuna göre %12,8 oranında düşmesi bekleniyor.

Çevreye ve insana duyarlı ürünleri tercih ediyoruz
Araştırmaya katılan Türk tüketicilerin büyük bir çoğunluğu doğruluğundan emin oldukları takdirde çevreye ve insana duyarlı ürünleri tercih edebileceklerini dile getiriyor. Buna karşılık her üç Türk’ten biri satın alma aşamasında ürünlerin nasıl üretilmiş olduğundan çok fiyatın önemli olduğunu belirtti.

Bayram ve yılbaşı kutlamaları sofrası hediyeden önemli
Türk tüketiciler bütçelerine sadık kalabilmek için bayram ve yılbaşı hediyesinden kısıp bu bütçeyi yıl sonu kutlamaları için gereken gıda maddelerine ayırmayı planlıyor. Kuşkusuz bu kısıtlamanın olumsuz etkisi kendisini daha çok lüks mallarda, büyük markalar ve büyük ev eşyaları gibi segmentlerde hissettirecek. Araştırmaya verilen yanıtlar yıl sonu harcamalarının toplamda %8,7 oranında azalabileceğini; hediyelik eşya satışlarının %12,8, gıda maddelerindeki satışların ise %3 oranında gerileyebileceğini gösteriyor.

Hediyede ilk üç: giyim eşyası, kitap ve cep telefonu
Araştırmaya yanıt veren iki Türk tüketiciden biri bayram ve yılbaşında sevdiklerine hediye olarak giyim eşyası veya kitap almayı düşünüyor. Aynı şekilde hediye bekleyenler de en çok tercih ettikleri ürünler arasında ilk sırada giyim eşyasına yer veriyor. Üçüncü sıradaki hediye beklentisinde ise cep telefonu ve MP3 Player gibi cihazlar ağırlık kazanıyor. Hediye vermek isteyenlerin sıralamasında da ilk iki sırayı giyim eşyası/ayakkabı ve kitap alıyor ama ilk iki sıranın ardından cep telefonu gibi pahalı hediyelikler değil parfüm ve kozmetik malzemesi gibi görece hesaplı ürünler geliyor. İngilizler, İspanyollar, Portekizliler ve Romanyalılar da ilk seçenek olarak yılbaşında giyim eşyası ve ayakkabı almayı düşünüyor. Araştırmaya yanıt veren Almanlar ve Ruslar ise hediye yerine nakit para vermeyi tercih ediyor.

Deloitte hakkında
Denetim, vergi, yönetim danışmanlığı ve kurumsal finansman hizmetlerinde dünyanın en büyük kuruluşlarından biri olan Deloitte, 140’tan fazla ülkede, 165 bin personeli ile faaliyet gösteriyor. Deloitte dünya çapında cirosu 27,4 milyar dolardır.

İleri teknoloji kullanan, değişik alanlardaki bilgi ve becerilerini bir araya getiren Deloitte, dünya çapındaki tüm müşterilerine aynı yüksek kaliteli hizmeti sunmayı ilke edinmiştir. Dünyanın en büyük şirketlerinin yarıdan fazlasına ve büyük ulusal teşebbüslere, kamu kurumlarına, ulusal devlere ve küresel çapta hızla büyüyen şirketlere hizmet veren Deloitte, birçok gelişmekte olan pazarda da liderliğini sürdürmektedir.

Türkiye’de çalışmalarına 1986 yılında başlayan Deloitte faaliyetlerini İstanbul ve Ankara’da 900’ü aşkın çalışanıyla sürdürüyor. Deloitte Türkiye’de kurumsal finansman, denetim, vergi, yönetim danışmanlığı ve kurumsal risk alanlarında hizmet vermektedir.