İstanbul, 23 Eylül 2008; Deloitte Türkiye, Deloitte Global’in the Economist Intelligence Unit ile Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya Pasifik bölgelerinde dünyanın önde gelen ve küresel piyasalara yön veren büyük şirketlerinin 250 üst düzey yöneticisi ile gerçekleştirmiş olduğu araştırmadan yola çıkarak, bu yıl Nisan ve Mayıs aylarında ülkemizin önde gelen 87 üst düzey yöneticisi ve yönetim kurulu üyesine yönelik bir anket gerçekleştirdi.
“Yönetim Kurullarının ve Yöneticilerin, İşletmelerinin Sağlığı Hakkında Bildikleri ve Bilemedikleri” başlıklı rapor, Deloitte Türkiye tarafından anket sonuçlarına ve mevcut küresel durum ile yapılan karşılaştırmaya dayanılarak hazırlandı.,Raporda şirketlerin yönetim etkinliğinin ölçülmesinde büyük önem taşıyan ve gerçekte yönetim üzerinde bir baskı unsuru oluşturan “geleneksel” finansal göstergelerin, şirketlerin gerçek başarısını ölçümlemek için yeterli olmadığı noktasından yola çıkıldı.
Finansal göstergeler, şirketin müşterileri, çalışanları ve tedarikçileri gibi kritik paydaşları ile olan ilişkilerinin niteliğini ve derinliğini göstermediği gibi, bir firmanın gelecekteki gelir ve karının temelini oluşturan ürün yaratıcılığına da çok az ışık tutuyor. Ayrıca finansal göstergeler yönetim kurulu ve üst yönetimin ne derece etkin olduğunu, idari ve yönetim süreçlerinin verimli olup olmadığını ortaya koymakta yetersiz kalıyor.
Raporda, yönetim kurulları, üst düzey yöneticiler ve yatırımcılar açısından finansal göstergelerin dışında şirketlere ait hayati işaretlerin algılanabilmesi için “finansal olmayan göstergeler”in büyük önem taşıdığı vurgulanıyor. Ancak, yönetim kurulu ve üst düzey yöneticilerin finansal olmayan göstergeleri izleyebilmesinin önünde en önemli iki engel olarak; bu göstergelerin analiz edilmesine yönelik yöntem-ve araç eksikliği ile finansal sonuçlara olan etkisi üzerin duyulan inanç eksikliği olduğu ifade ediliyor. Bu durumun, finansal olmayan göstergelerin ölçülmesinin daha zor olmasından, sermaye piyasalarının daha çok finansal sonuçlara odaklanmasından ve finansal olmayan göstergelerde hesap verilebilirliğin düşük olmasından kaynaklandığının altını çiziliyor.
Söylem ile eylem arasında fark var
Şirketlerde finansal olmayan göstergeleri müşteri memnuniyeti, ürün/hizmet kalitesi, işletme performansı, kilit iş süreçlerinin niteliği, çalışanların işe bağlılığı, idare ve yönetim süreçlerinin etkinliği olarak özetleyen Deloitte Türkiye Danışmanlık Ortaklarından Cem Sezgin, “Araştırma sonuçları, Türkiye’de yönetim kurullarında söylenenler ile gerçekler arasında bir fay hattı bulunduğunu gösteriyor.” dedi. Cem Sezgin sözlerine şöyle devam etti:
“Etik ve yönetimsel temeller sağlam bir şekilde atıldığında, müşteri memnuniyeti, markanın gücü ve çalışanların işe bağlılığı gibi finansal olmayan ölçüler yönetim kuruluna ve yönetime şirketi uzun vadeli; sürdürülebilir başarıya doğru götürmede hayati önem taşıyacaktır. Fakat, günümüzde şirketlerin çoğu dikkatlerini ve eforlarını finansal verilere vermekte, çok azı ise diğer performans göstergelerini özenli bir şekilde izlemektedir”
İyiye doğru bir değişim yaşanıyor
“Yönetim Kurullarının ve Yöneticilerin, İşletmelerinin Sağlığı Hakkında Bildikleri ve Bilemedikleri” isimli rapor, finansal olmayan göstergelerin izlenmesi konusunda bir değişim yaşandığını ortaya koyuyor.
Raporda, ücret sistemlerinin finansal olmayan hedefleri de içerecek şekilde daha geniş bir perspektif ile yapılandırılmaya başladığı ve yönetim kurulu üyelerinin finansal olmayan verilerin önemi konusunda farkındalığının hızla artmakta olduğu belirtiliyor.
Neden yeterli ilgi gösterilmiyor?
Bu durumun pek çok nedeni olmakla birlikte, performans ölçüm araçlarının finansal olmayan göstergelerin analizine yönelik geliştirilmemiş olması temel sorun olarak ifade ediliyor.
Finansal olmayan performans göstergelerinin etkili bir şekilde kullanılmasının önündeki engeller konusunda anket katılımcıları arasında tam bir fikir birliği bulunmuyor. Gene de daha öne çıkan unsurları ele aldığımızda; katılımcıların, finansal olmayan performans göstergelerinin yeteri kadar dikkate alınmamasının nedenlerini, düşük hesap verilebilirlik, yönetim kurulu üyeleri tarafından bu ölçütlerin az tanınması, bu alanlarda rakip firmaların performansı konusunda bilgi eksikliği, yönetim kurulu üyeleri ve üst düzey yönetimin yeni göstergeler üzerinde odaklanma konusunda zaman sıkıntısı olarak dile getirdiklerini görmekteyiz.
Türk yöneticileri için en önemli başarı kriteri müşteri memnuniyeti
Küresel ankete katılanların çoğunluğu, şirketlerinin idare ve yönetim süreçlerinin kalitesine (%90), çalışanların işe bağlılığına (%82), müşteri memnuniyetine (%84) büyük önem vermenin yanı sıra, ürün/hizmet kalitesine (%80), yeniliğe (%70) ve markanın gücüne (%73) de dikkat etmektedir.
Türkiye’de ise müşteri memnuniyeti birinci sırada (%97) yer alırken, ürün/hizmet kalitesi (%95), yenilik (%94) ve markanın gücü (%94) dikkat veya çok dikkat edilen göstergeler arasında ön sıralarda yer alıyor. Müşteri memnuniyeti, ürün/hizmet kalitesi ve yenilik konularının Türkiye’deki ankette istikrarlı bir şekilde küresel anket yüzdelerinden daha yüksek çıkması, Türk yöneticiler ve yönetim kurulu üyelerinin diğer meslektaşlarına göre bu konulara daha fazla önem vermekte ve zaman harcamakta olduklarını gösteriyor.
Türkiye’de yapılan anket sonuçlarında, başarının kritik veya önemli itici güçleri olarak belirtilen faktörlerden müşteri memnuniyeti %87 ile ilk sıradayken, ürün/hizmet kalitesi %80 ile ikinci sırada, finansal sonuçlar ise %76 ile üçüncü sırada yer alıyor.
Küresel araştırmada ise finansal sonuçlar %77 ile birinci sırada yer alırken, müşteri memnuniyeti %71 ile ikinci sırada, ürün/hizmet kalitesi üçüncü sırada yer alıyor.
Artan rekabet Türk yöneticilerini finansal olmayan performans göstergelerini izlemeye itiyor
Türk yönetim kurulu üyelerinin ve üst düzey yöneticilerin, “pazar” güçlerinin finansal olmayan performans ölçütleri üzerindeki artan öneminin ne ölçüde olduğu sorusuna yanıtlarında ise, dört faktör öne çıkıyor;
- Artan küresel rekabet (%98)
- Artan müşteri etkisi (%98)
- Hızlı yenilik (yeni ürünler ve hizmetler) (%97)
- İtibar riskinin daha fazla bilincinde olunması (%96)
Küresel araştırmada da bu dört unsur öne çıkıyor, sıralamada farklılık görülse de katılma oranları benzerlik gösteriyor;
- Artan küresel rekabet (%91)
- İtibar riskinin daha fazla bilincinde olunması (%97)
- Artan müşteri etkisi (%97)
- Hızlı yenilik (yeni ürün ve hizmetler) (%96)
Bu dört faktörün tamamı, şirketin rekabet gücü ile ilgili. Bunları takip eden ve dikkat çeken diğer önemli üç unsur ise şöyle sıralanıyor.
- İnternet üzerinden bilgilerin hızlı ve coğrafi olarak yayılması (%92)
- Artan çalışan etkisi (%87)
- Finansal olmayan ölçüler konusunda artan düzenleyici kurum etkisi (%78)
Deloitte Hakkında
Denetim, vergi, yönetim danışmanlığı ve kurumsal finansman hizmetlerinde dünyanın en büyük kuruluşlarından biri olan Deloitte, 140’tan fazla ülkede, 165 bin personeli ile faaliyet gösteriyor. Deloitte dünya çapında cirosu 27,4 milyar dolardır.
İleri teknoloji kullanan, değişik alanlardaki bilgi ve becerilerini bir araya getiren Deloitte, dünya çapındaki tüm müşterilerine aynı yüksek kaliteli hizmeti sunmayı ilke edinmiştir. Dünyanın en büyük şirketlerinin yarıdan fazlasına ve büyük ulusal teşebbüslere, kamu kurumlarına, ulusal devlere ve küresel çapta hızla büyüyen şirketlere hizmet veren Deloitte, birçok gelişmekte olan pazarda da liderliğini sürdürmektedir.
