Deloitte Spor Sektörü Grubu’nun her yıl gerçekleştirdiği “Futbol Para Ligi” araştırması bu sene büyük değişikliklere sahne oldu. Çalışmaya göre, dünyanın en büyük 20 kulübünün toplam gelirleri 3 milyar sınırını aşarken, Real Madrid 276 milyon euro gelir elde ederek, sekiz yıldır ilk sırayı alan Manchester United’ın tahtına oturdu. Chelsea, Arsenal, AC Milan, Juventus ve Barcelona da zirveyi zorlayan kulüpler arasına girdiler.
16 Şubat 2006, İstanbul; Denetim, Vergi, Yönetim Danışmanlığı, Kurumsal Finansman ve Kurumsal Risk alanlarında dünyanın önde gelen kuruluşlarından Deloitte tarafından her yıl hazırlanan “Futbol Para Ligi” araştırmasının 2004 / 2005 sezonu sonuçları yayımlandı. Rapora göre, 2004 / 2005 sezonunun en çok gelir elde eden takımı, sekiz yıldır bu ünvanı elinde bulunduran Manchester United’ı deviren Real Madrid oldu. Dünyanın en büyük 20 kulübünün toplam gelirleri de ilk defa 3 milyar euro barajını geçti.
Son dört yıl içinde gelirlerini ikiye katlayan Real Madrid’in bu yükselişinin ardında ticari gelirlerini artırması etkili oldu. Dünya çapında ünlü oyuncuları transfer eden kulüp sahada beklenen sonuçları alamadıysa da kulübün finansal performansını önemli ölçüde geliştirdi. 2001 yılında 138 milyon euro gelir elde eden kulübün gelirleri 2005 yılında 276 milyon euroya çıktı. Gelir kalemleri arasında ise, 124 milyon euro ile ticari gelirler en büyük payı alıyor.
Bu yıl ikinci sıraya inen Manchester United’ın gelirleri ise bir önceki sezona göre 12,5 milyon euro düşerek 246,4 milyon euro düzeyinde gerçekleşti. Kulübün 2005 yılında yaşadığı en büyük değişiklik, 2005 Haziran’ında Glazer ailesi tarafından satın alınması ve borsadan çıkarak 1991’den bu yana ilk defa tek bir kişinin mülkiyetine geçmesi oldu. Manchester United’in gelir kalemleri arasında en büyük payı 102,5 milyon euro ile maç günü gelirleri oluşturuyor.
Futbol sektörünün gelirleri ise artmayı sürdürüyor. Avrupa kulüpleri küresel gelirlerini artırırken büyümeyi sağlayan en önemli etken futbola olan ilginin artması, yeni teknolojiler ve yayın piyasalarının liberalleşmesi ile 1990’larda yayın haklarında yaşanan devrim oldu. Yayın gelirlerinin düşeceği yönündeki tahminlerin ise gerçekleşmediği görülüyor. Gelirlerdeki artış devam ederken, içerik sağlayıcılar da yenilikler getirmeyi sürdürüyorlar.
Dünyanın en çok gelir elde eden ilk 20 kulübünün sıralandığı listenin tümü Avrupa takımlarından oluşuyor. Sıralamada sekiz İngiliz, beş İtalyan, üç İspanyol, iki Alman, birer de Fransız ve İskoç takımı yer alıyor.
Deloitte Futbol Para Ligi’ndeki sıralamalarda sahadaki başarının da önemli rolü olduğu görülüyor. İlk 20’ye giren kulüplerin 14’ü 2004 / 2005 sezonunda UEFA Şampiyonlar Ligi’nde grup maçlarına kaldı. Şampiyonlar Ligi’nde alınacak sonuçlar, bu sene de listedeki sıralamalarda değişikliklere yol açabilir. Gelecek hafta ikinci tur grup maçlarıyla yeniden başlayacak olan Şampiyonlar Ligi’nde listedeki ilk 10 takımın altısı birbirleriyle karşılaşacak.
Deloitte’a göre, Alman ve Fransız futbol piyasalarında yaşanan gelişmeler bazı kulüplerin Futbol Para Ligi’nde üst sıralara tırmanmasına yardımcı olabilir. Her iki ülke futbol liglerinde de yeni yayın anlaşmaları imzalandı. 2008 Dünya Kupası’nın Almanya’da yapılacak olması nedeniyle de ülkede yeni stadyumlar inşa edilmesi ve mevcut stadyumların yenilenmesi için 1 milyar euro harcanacak. Deloitte uzmanlarına göre, bu yeni varlıklar, geçen on yılda İngiliz kulüplerinin yaptığı gibi, Alman kulüplerinin de gerek maç günü gerekse de genel gelirlerini artırmalarına katkıda bulunacak.
Futbolun hızla büyüyen bir sektör olduğunu ifade eden Deloitte Türkiye Denetim Ortağı Ömer Tanrıöver, Türk kulüplerinin de gelirlerini artırmakta sponsorluklara daha fazla ağırlık vermesi gerektiğinin altını çizdi. Tanrıöver şunları söyledi:
“Kulüplerimizin sağlıklı bir mali yapıya kavuşmaları Türk futbolunun çıkışını sürdürmesi açısından hayati önem taşıyor. Kulüplerimizin gerek maç hasılatlarının gerekse de sponsorluk gelirlerinin artırılması konusunda listede yer alan Avrupa kulüplerinin yaptıklarını yakından incelemesi gerekiyor. Kulüplerimizin uluslararası alandaki rekabete ayak uydurabilmeleri için bu alanda daha aktif bir şekilde çalışmaları gerekiyor.”
Editöre Not:
Deloitte Futbol Para Ligi – 2004/05 sezonu (Euro olarak)
Sıralama (bir önceki yıldaki konum) |
Kulüp |
Gelirler (milyon euro) |
1 (2) |
Real Madrid |
275,7 |
2 (1) |
Manchester United |
246,4 |
3 (3) |
AC Milan |
234,0 |
4 (5) |
Juventus |
229,4 |
5 (4) |
Chelsea |
220,8 |
6 (7) |
FC Barcelona |
207,9 |
7 (9) |
Bayern Munich |
189,5 |
8 (10) |
Liverpool |
181,2 |
9 (8) |
Internazionale |
177,2 |
10 (6) |
Arsenal |
171,3 |
11 (12) |
AS Roma |
131,8 |
12 (11) |
Newcastle United |
128,9 |
13 (14) |
Tottenham Hotspur |
104,5 |
14 (17) |
Schalke 04 |
97,4 |
15 (n/a) |
Olympique Lyonnais |
92,9 |
16 (13) |
Celtic |
92,7 |
17 (16) |
Manchester City |
90,1 |
18 (n/a) |
Everton |
88,8 |
19 (n/a) |
Valencia |
84,6 |
20 (15) |
SS Lazio |
83,1 |
Kaynak: Deloitte Futbol Para Ligi
Deloitte Futbol Para Ligi’nin tüm bulguları aşağıdaki adresten indirilebilir: www.deloitte.co.uk/sportsbusinessgroup
Deloitte hakkında
Denetim, vergi, yönetim danışmanlığı ve kurumsal finansman hizmetlerinde dünyanın en büyük kuruluşlarından biri olan Deloitte, 150 ülkede, 700 ofiste, 120 bin personeli ile faaliyet gösteriyor. Deloitte’un 2005 yılı cirosu 18.2 milyar dolardır.
İleri teknoloji kullanan, değişik alanlardaki bilgi ve becerilerini bir araya getiren Deloitte, dünya çapındaki tüm müşterilerine aynı yüksek kaliteli hizmeti sunmayı ilke edinmiştir. Müşteri portföyündeki ülke, dil, para birimi ve kültür farklılıkları, kuruluşun gelişmekte olan pazarlardaki liderliğinin bir göstergesini oluşturuyor.
Türkiye’de çalışmalarına 1986 yılında başlayan Deloitte faaliyetlerini İstanbul ve Ankara’da 500’ü aşkın çalışanıyla sürdürüyor. Deloitte’un Türkiye’de denetim, vergi, yönetim danışmanlığı, kurumsal finansman ve kurumsal risk alanlarında hizmet veren beş şirketi bulunuyor.