Bij public governance draait het om de kwaliteit van het bestuur en management van de overheid en de noodzakelijke garanties die daarvoor zijn getroffen. Het doel van governance is het scheppen van waarborgen voor goed bestuur en het realiseren van de doelstellingen van de gemeente. De manier waarop het toezicht en de verantwoording plaatsvinden, speelt daarbij een rol van betekenis.
Governance staat de laatste jaren sterk in de belangstelling, niet alleen bij bedrijven maar ook bij overheidsinstellingen en organisaties in de publieke sector. De toegenomen aandacht voor governance heeft gezorgd voor de instelling van auditcommissies binnen overheids- en andere publieke organisaties. Een auditcommissie is een belangrijke schakel in het toezicht, een onderdeel van de governance van een organisatie.
De auditcommissie voert diverse taken uit voor het toezichthoudend orgaan. Bij gemeenten is dit de gemeenteraad. Het gaat hierbij om het toezicht op de interne beheersing, de financiële verslaggeving en de accountantscontrole. Door goed toezicht uit te oefenen, leveren auditcommissies een belangrijke bijdrage aan het vergroten van het vertrouwen in overheidsinstellingen. Zij zijn derhalve sterk aan te bevelen. Wij bevelen gemeenten daarom aan een auditcommissie in te stellen. Natuurlijk zijn er binnen gemeenten ook al andere commissies die overlappende taken verrichten, maar een auditcommissie heeft toch een ander karakter. Wij zullen dat in deze publicatie verduidelijken.
Deze publicatie geeft een overzicht van de belangrijkste activiteiten van een auditcommissie binnen gemeenten. Tevens wordt ingegaan op haar relaties met de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en de interne controleafdeling/accountant en externe accountant. Wat met betrekking tot governance geldt voor gemeenten, geldt in belangrijke mate ook voor provincies en andere non-profitorganisaties zoals waterschappen, zelfstandige bestuursorganen (ZBO’s), ziekenhuizen, hogescholen en universiteiten. Ook zij kunnen hun voordeel doen met deze publicatie. Verwijzingen naar toezichthoudende organen kunnen daarom betrekking hebben op de gemeenteraad, de provinciale staten, het algemeen bestuur, de raad van commissarissen en de raad van toezicht.
Deze publicatie bevat suggesties voor de wijze waarop een auditcommissie kan functioneren. Ook treft u veel praktische informatie aan, waaronder een besluit tot het instellen van een auditcommissie, een huishoudelijk reglement, een voorbeeldbrief van de voorzitter van de auditcommissie om aan de jaarstukken toe te voegen en vragen die de auditcommissie aan de accountant zou kunnen stellen.
Deloitte draagt met deze publicatie bij aan meer kennis en een groter begrip omtrent auditcommissies die in de praktijk de ogen en oren van de gemeenteraad vormen. Goed functionerende auditcommissies ondersteunen de toezichthoudende functie van de gemeenteraad. Dit komt het publieke vertrouwen in het overheidsfunctioneren ongetwijfeld ten goede.
